Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Hong Kong'un yeni baş yöneticisi seçilen John Lee kimdir?

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
John Lee Ka-chi Hong Kong'un yeni baş yöneticisi seçildi
John Lee Ka-chi Hong Kong'un yeni baş yöneticisi seçildi   -   ©  Kin Cheung/Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Çin'in Hong Kong Özel İdare Bölgesi'nde eski güvenlik şefi John Lee Ka-chiu baş yöneticiliğe seçildi.

Lee, baş yöneticiyi seçmeye yetkili Seçim Komitesi üyelerinin yaptığı oylamada geçerli 1424 oyun 1416'sını alarak Hong Kong'un yeni lideri oldu. 8 üye aleyhte oy kullandı.

Seçime tek aday olarak giren 64 yaşındaki Lee, bu sonuçla seçimi kazanması için yeterli basit çoğunluğu açık farkla kazandı. Sonuçların açıklanmasının ardından Lee ve eşi, zafer konuşması için destekçilerinin karşısına çıktı.

Yeni görevinde kente, ülkeye ve Hong Konglulara hizmeti sürdüreceğini ifade eden Lee, "Sağlam bir yönetimin temeli olan hukukun üstünlüğüne bağlı kalmayı sürdürecek ve gelecek zorluklara güvenle göğüs gererek ülkemizin egemenliğini, ulusal güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını koruyacağız" dedi.

Lee, "Hong Kong'u iç ve dış tehditlere karşı koruyacağı ve istikrarın en önemli önceliği olacağı" mesajını verdi.

Çin merkezi yönetimine yakın bir isim olarak bilinen Lee, Yasama Meclisi, meslek grupları ve iş dünyasından temsilcilerin yer aldığı Komitenin büyük bölümü Çin yanlısı üyelerinden 786'sının desteğiyle aday olmuştu.

Lee, Baş Yönetici Carrie Lam'ın görev süresinin dolacağı 1 Temmuz'da göreve başlayacak.

John Lee Ka-chiu kimdir?

İç güvenlik bürokrasisinden gelen ve Pekin yönetimine yakın bir siyasetçi olarak bilinen John Lee 7 Aralık 1957'de İngiltere yönetimindeki Hong Kong'da dünyaya geldi.

Lee, 1970-1977 yıllarında Katolik Wah Yan Koleji'nde eğitim gördükten sonra Hong Kong Üniversitesine kabul edildi. 1977 yılında 19 yaşındayken polis teşkilatına katılan Lee, emniyet müdür yardımcılığına kadar yükseldi.

Lee, 2012'de dönemin Baş Yöneticisi Leung Chun-ying tarafından Güvenlik Müsteşarı, 2017'de ise Baş Yönetici Carrie Lam tarafından Güvenlik Sekreteri olarak atandı.

Suçluların İadesi Yasa Tasarısı'nın şekillenmesinde önemli rol oynadı

Carrie Lam hükümeti, Pekin'in isteğiyle Şubat 2019'da, suçluların Çin ana karası ve Tayvan'a iadesini öngören yasa tasarısını Yasama Meclisine sundu. O dönemde Güvenlik Sekreterliği görevini yürüten John Lee, tasarının şekillendirilmesinde önemli rol oynadı.

Muhalefet, Hong Kong'un İngiliz sömürge yönetiminden Çin'e devredilirken "tek ülke, iki sistem" anlayışı çerçevesinde özerk hukuk sistemini koruyacağı güvencesi verilen özel statülü bölgenin yasal sistemini Pekin'in müdahalesine açacağını savunarak tasarıya karşı çıktı.

Haziran 2019'da başlayan demokrasi yanlısı protestolar, Lam hükümetine karşı yıl sonuna kadar devam eden kitlesel gösterilere dönüştü.

Başta protestolara karşı tasarıyı savunan hükümet, 23 Ekim 2019'da tasarıyı tamamen geri çekmek zorunda kaldı. Göstericiler, tasarının çekilmesinin ardından "demokratik reform" talebiyle ve Hong Kong'un demokratik özerkliğini aşındıran tüm adımlarına karşı protestolarını sürdürdü.

Kitle gösterileri ancak 2019 sonunda Covid-19 salgınının ortaya çıkmasının ardından sokağa çıkma yasakları ve sosyal mesafe tedbirlerinin uygulanma başlamasıyla yatıştı.

Lee, polisin gösterileri güç yoluyla bastırma girişimleri nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu.

Ulusal Güvenlik Yasası'nın "kargaşadan düzene geçişi sağladığı" görüşünde

Pekin yönetimi, protestoların yıl dönümü olan Haziran 2020'de çıkardığı Ulusal Güvenlik Yasası ile "devleti yıkmaya teşebbüs, vatana ihanet ve ulusal güvenliği tehlikeye atan eylemleri" suç haline getirdi.

İçeriği itibarıyla aslen demokrasi yanlısı protesto hareketini hedef alan yasanın yürürlüğe girmesiyle Çin medyası tarafından, "Hong Kong'un vatan hainleri" olarak nitelenen muhalif gazeteciler, siyasetçiler, iş insanları ve aktivistlerin "ulusal güvenlik" gerekçesiyle yargılanmalarının önü açıldı.

Yasa kapsamında yüzden fazla muhalif hakkında soruşturma başlatılırken, demokrasi yanlısı çok sayıda sivil toplum örgütü ve medya kuruluşu baskılar nedeniyle kapılarını kapatmak zorunda kaldı.

Lee, bu süreçte eleştirilere karşı yasayı ve soruşturmaları savundu, Pekin yönetiminin söylemini tekrar ederek yasanın "kargaşadan düzene geçişi sağladığı" tezini dile getirdi.

Lee, Ekim 2020'de Şıncın Uydu Televizyonu'na verdiği mülakatta yasanın geçmesinden ötürü Pekin yönetimine müteşekkir olduğunu ifade etti.

Lee 2020'de ABD'nin yaptırım listesine alındı

ABD, 7 Ağustos 2020'de, aralarında Lee'nin ve Carrie Lam'ın da olduğu 11 Hong Konglu yetkiliyi, "Hong Kong'un özerkliğini baltaladıkları, Hong Kong vatandaşlarının ifade ve toplantı özgürlüklerini kısıtladıkları" gerekçesiyle yaptırım listesine aldı.

Lee, 25 Haziran 2021'de Hong Kong hükümetinde en yetkili ikinci konum olan Baş Sekreter görevine, Çin Devlet Konseyi tarafından, Carrie Lam'ın tavsiyesiyle atandı.

Atamanın ardından Lee'nin, suçluların iadesi yasa tasarısına karşı başlayan hükümet karşıtı protesto hareketinin bastırılmasında ve Ulusal Güvenlik Yasası ile muhaliflere karşı yürütülen soruşturmalardaki rolü nedeniyle ödüllendirildiği yorumları yapıldı.

Lee, Baş Yöneticisi Carrie Lam'ın 4 Nisan'da gelecek seçimlerde ikinci dönem için aday olmayacağını açıklamasının ardından baş yöneticiliğe aday oldu.

O günlerde Baş Sekreterlik görevini yürüten Lee, 6 Nisan'da istifasını sundu, istifasının Çin Devlet Konseyi tarafından kabul edilmesinin ardından da 13 Nisan'da baş yönetici adaylığı için başvuruda bulundu.

Lee'nin, Çin'in Hong Kong'daki irtibat ofisinden bir yetkilinin üst düzey yerel siyasetçilere merkezi hükümetin liderlik yarışında destekleyeceği tek adayın Lee olacağını söylemesinin ardından aday olduğu iddia edildi.

Hong Kong'un statüsü nedir?

Hong Kong, 1898'de imzalanan "kira sözleşmesi" ile uzun yıllar İngiltere hakimiyetinde kaldıktan sonra 1997'de Çin'e devredilmişti.

İmzalanan ortak deklarasyon çerçevesinde Hong Kong'a 2047'ye kadar basın, ifade, toplanma, inanç ve serbest akademik çalışma gibi özgürlükleri ile bağımsız idari ve hukuki yapısını koruma hakkı tanınmıştı.

Hong Kong, Çin'e bağlı olmasına rağmen kendisine ait para birimi, dil, hukuk sistemi ve kimlik kullanıyor. Özerk yapılı bölgenin sadece savunma ve dış politika gibi konularda Pekin'e bağlı olduğu bu yönetim modeli, "bir ülke, iki sistem" olarak adlandırılıyor.

Pekin yönetimi, son yıllarda Ulusal Güvenlik Yasası gibi yasal değişikliklerle bölgenin özerk yönetim yapısını aşındırdığına yönelik eleştirilere hedef oluyor.

Ek kaynaklar • AA