Siyasi arenada pek tanınmayan bir isim olan J.D. Vance, Ukrayna konusunda gayet açık sözlü ve savaştan zarar gören ülkeye daha fazla yardım yapılmasına şiddetle karşı çıkıyor.
Eski ABD Başkanı Donald Trump Pazartesi günü, seçimleri kazanması durumunda Beyaz Saray'da yardımcılığını üstlenecek isim olarak Ohio senatörü J.D. Vance'i seçti.
Geçen yıldan bu yana Ohio senatörü olarak görev yapan 39 yaşındaki Cumhuriyetçi isim, siyaseten pek tanınmasa da aşırı uçlara kayan muhafazakâr görüşleriyle şimdiden dikkatleri üzerine çekmiş durumda.
Daha önce Trump'ı en sert eleştiren isimlerden biri olan Vance şimdi aynı oy pusulasında Trump'la seçmenin desteğini istiyor.
Vance'in Ukrayna'ya yardımlara karşı duruşu ve ülke çapında kürtaj yasağı için bastırması, eski Başkan Yardımcısı Mike Pence'in aksine Vance'in Cumhuriyetçi siyasetin daha popülist bir kanadına ait olduğuna işaret ediyor.
İşte Amerika'nın bir sonraki başkan yardımcısı olabilecek isim hakkında bilinmesi gerekenler:
Ağır Trump eleştirilerinden sıkı müttefikliğe
Middletown, Ohio'da doğdu ve büyüyen Vance, Deniz Kuvvetlerine katılarak Irak'ta görev yaptı. Ohio Eyalet Üniversitesi ve Yale Hukuk Fakültesi'nden dereceyle mezun olan Cumhuriyetçi başkan yardımcısı adayı, Kaliforniya'daki Silikon Vadisi'nde de çalıştı.
Vance, Trump'ın başkanlığa ilk adaylığını koyduğu dönemde yayınlanan ve 2016'nın en çok satan kitabı olan "Hillbilly Elegy" adlı anı kitabıyla adını duyurdu.
"Hillbilly Elegy" kitabı, Vance'i Trump ailesiyle de tanıştırdı. Donald Trump Jr, kitabı çok sevdi ve ikilinin o döneme uzanan arkadaşlıkları var.
Vance 2016'da "Trump asla" diyen bir Cumhuriyetçiydi. Trump'ı "tehlikeli" ve göreve "uygunsuz" olarak görüyordu.
Ayrıca Trump'ın ırkçı söylemlerini de eleştirerek "Amerika'nın Hitler'i" olduğunu söylüyordu.
Vance'in fikirleri 2021'de Trump'la tanışmasıyla değişti.
Senatör seçildikten sonra Vance, Trump'ın politikalarını durmaksızın savunarak Capitol Hill'de sıkı bir Trump müttefiki oldu.
Demokratlar, Vance'in aldığı ancak daha sonra değiştirdiği provokatif pozisyonlara atıfta bulunarak onu aşırılık yanlısı olarak nitelendiriyor.
Örneğin Vance, Senato adaylığı sırasında 15. haftadan sonra kürtajın yasaklanması gerektiğini savunacağı sinyalini vermiş, ancak Ohio seçmenlerinin 2023'te kürtaj hakları ile ilgili bir yasa değişikliğini ezici bir çoğunlukla desteklemesi üzerine bu tutumunu yumuşatmıştı.
Pek çokları, Vance'in Cumhuriyetçi Parti'ye tartışma becerisi ve Trump'ın vizyonunu dile getirme yeteneği getireceğini dile getiriyor.
Muhafazakar aktivist grup Turning Point USA'in kurucusu Charlie Kirk, Vance'in önce Amerika fikrini ikna edici bir şekilde ifade ettiğini ve Trump'ın 2020'de kıl payı kaybettiği Michigan ve Wisconsin gibi Ohio'nun değerlerini, demografisini ve ekonomisini paylaşan eyaletlerde de yardımcı olabileceğini söyledi.
Vance'in seçilmesi Avrupa için ne anlama geliyor?
Avrupa'nın siyasetinde pek çok isim Trump'ın bir kez daha seçilmesinin ABD dış politikasına etkileri konusunda şimdiden paniğe kapılmış durumda.
Eski başkanın Vance'i başkan yardımcısı adayı olarak seçme kararı daha da fazla endişe yarattı.
Vance, Cumhuriyetçi Parti'nin en uluslararası politikadan çekilme yanlısı üyelerinden biri olarak biliniyor, yani ABD'yi diğer ülkelerin aleyhine olacak şekilde ön planda tutmak istiyor.
Buna Ukrayna da dahil.
2024'ün başında, Ukrayna'ya yardım tasarısını iptal edilmesi çabalarında Vance, merkezi bir rol oynamıştı.
Tasarının Senato'dan geçmemesinin üzerine Vance, "Avrupa'ya ve dünyanın geri kalanına Amerika'nın sonsuza kadar açık çek yazamayacağını açıkça göstermeyi başardık" ifadelerini kullanmıştı.
Vance, geçmişte de Avrupa'nın askeri yatırımlar konusunda ABD'ye aşırı bağımlılığını eleştirmişti.
Şubat ayında ABD'nin Ukrayna'ya neden kısıtlı yardımda bulunması gerektiği konusunda Politico'ya konuşan Vance,
"Doğu Avrupa'da süresiz bir kara savaşını destekleyecek üretim kapasitesine sahip değiliz. Bence bunu halklarına anlatmak liderlerin görevi" derken, "Bunun ne kadar sürmesi bekleniyor? Ne kadara mal olması bekleniyor? Ve daha da önemlisi, Ukraynalıları desteklemek için gerekli silahları nasıl üreteceğiz?" ifadelerini kullanmıştı.
Politico'ya yıllık Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan Vance, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ve Dışişleri Bakanı Dmitri Kuleba'nın katılımcı olduğu toplantıya katılmamasının sorulması üzerine, "Yeni bir şey öğreneceğimi düşünmüyordum." demişti.
Nisan ayında Senato kürsüsünden yaptığı konuşmada Vance, hem NATO'ya hem de Avrupa'ya savunmaya "çok az" harcama yaptıkları için eleştiriler yöneltmişti.
"Üç yıldır Avrupalılar bize Vladimir Putin'in Avrupa için varoluşsal bir tehdit olduğunu söylediler. Ve üç yıldır sanki bu gerçekten doğruymuş gibi yanıt vermekte başarısız oldular" diyen Vance, Almanya'nın GSYİH'sinin yüzde 2'sini dahi savunmaya harcayamadığını hatırlamıştı.
Trump'ın Vance'i aday göstermesi, AB'nin Brüksel ve Washington arasında zedelenen ticari ilişkileri onarmaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti.
Trump, başkanlığı sırasında Avrupa'dan ithal edilen çelik ve alüminyuma gümrük vergisi getirmişti.
Vance muhtemelen, Trump'ın Kasım ayında yeniden seçilmesi halinde ABD sanayisini koruma vaadini destekleyecektir.