İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Avrupa Birliği’nin Devrim Muhafızları’nı terör örgütü ilan etmesine karşılık olarak, Tahran'ın artık tüm AB ordularını 'terör örgütü' olarak gördüğünü açıkladı.
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a yönelik herhangi bir askeri saldırısının Ortadoğu’da 'bölgesel bir savaşı' tetikleyeceği uyarısında bulundu. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın, ülke genelindeki protestolara yönelik sert müdahale nedeniyle İran’ı askeri seçenekle tehdit ettiği bir dönemde geldi.
86 yaşındaki Hamaney’in sözleri, ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln ve beraberindeki savaş gemilerinin İran yakınlarında konuşlandırılmasının ardından şimdiye kadar yaptığı en sert çıkış olarak değerlendiriliyor. Söz konusu konuşlandırma, Trump’ın talimatıyla, İran’daki protestolara yönelik kanlı baskının ardından gerçekleştirilmişti.
ABD'nin askeri güç kullanıp kullanmayacağı belirsizliğini korurken, Trump İran’ın müzakere istediğini savunuyor ve Tahran’ın nükleer programını çözülmesi gereken temel başlıklardan biri olarak öne çıkarıyor.
Hamaney ise ülke genelindeki protestoları 'darbe girişimi' olarak nitelendirerek hükümetin tutumunu sertleştirdi. Resmi olmayan verilere göre, gösterilerin başlamasından bu yana on binlerce kişi gözaltına alındı. İran’da 'fitne' suçlamaları idam cezasına kadar varabiliyor. Bu durum, Trump’ın daha önce 'kırmızı çizgi' olarak tanımladığı toplu infaz ihtimaline ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi.
İran’ın ayrıca, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı’nda pazartesi günü için gerçek mühimmatlı bir askeri tatbikat planladığı bildirildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, tatbikat sırasında Amerikan gemi ve uçaklarının tehdit edilmemesi ve ticari deniz trafiğinin aksatılmaması yönünde uyarıda bulundu.
'Bu kez savaş olursa bölgesel olur'
1979 İslam Devrimi’nin yıldönümü kapsamında Tahran’daki konutunda toplanan kalabalığa hitap eden Hamaney, konuşmasında ABD’yi İran’ın petrolü, doğalgazı ve maden kaynaklarıyla ilgilenmekle suçladı. Hamaney, Washington’un 'ülkeyi geçmişte olduğu gibi kontrol altına almak istediğini' söyledi.
“Amerikalılar şunu bilmelidir ki eğer bu kez bir savaş başlatırlarsa bu bölgesel bir savaş olur,” diyen Hamaney, İran’ın saldırgan taraf olmadığını savundu ve ekledi: “Ancak kim saldırmaya ya da taciz etmeye kalkarsa, İran halkı onlara ağır bir darbe vurur.”
Trump ise Hamaney’in uyarısına ilişkin yaptığı açıklamada, bölgede 'dünyanın en büyük ve en güçlü savaş gemilerinin' bulunduğunu vurgulayarak, “Umarım bir anlaşma yaparız. Yapamazsak, o zaman kimin haklı olduğunu görürüz,” dedi.
Protestolar, can kaybı ve karşılıklı suçlamalar
İran’daki protestolar 28 Aralık’ta, ülkenin para birimi riyalin çöküşüyle tetiklenen ekonomik şikâyetlerle başladı ve kısa sürede doğrudan Hamaney yönetimini hedef alan bir harekete dönüştü.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, müdahalelerde 49 binden fazla kişinin gözaltına alındığını ve en az 6 bin 700 kişinin hayatını kaybettiğini öne sürdü. İran yönetimi ise 21 Ocak itibarıyla ölü sayısını 3 bin 117 olarak açıkladı ve ölenlerin bir kısmını 'terörist' olarak tanımladı. Yetkililerin geçmişte benzer olaylarda can kayıplarını eksik bildirdiği biliniyor.
Açıklanan rakamlar, İran’da son on yılların en kanlı protesto dalgasına işaret ediyor ve 1979 devrimi dönemindeki kaosu hatırlatıyor.
İran Meclisi: AB orduları 'terör örgütü' sayılacak
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Avrupa Birliği’nin Devrim Muhafızları’nı terör örgütü ilan etmesine karşılık olarak, İran’ın artık tüm AB ordularını 'terör örgütü' olarak gördüğünü açıkladı. Bu kararın büyük ölçüde sembolik olduğu değerlendiriliyor.
Kalibaf ve bazı milletvekilleri, Meclis oturumuna Devrim Muhafızları üniformasıyla katıldı. Oturum sırasında “Amerika’ya ölüm” ve “İsrail’e ölüm” sloganları atıldı.