Trump'ın bu açıklamaları, ABD ile İran arasında planlandığı belirtilen nükleer görüşmelerin iptal edildiğine ilişkin iddiaların ardından geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında yapılması planlanan görüşmelerin kapsam ve mekan konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girmesi üzerine çarşamba günü İran dini lideri Ali Hamaney'e seslendi.
NBC News'e konuşan Trump, İran ile müzakere sürecinde olduklarını hatırlatarak Hamaney'in mevcut durumdan "çok endişe duyması gerektiğini" söyledi.
Trump, Tahran yönetiminin "nükleer programını yeniden başlatmaya çalıştığına" dair duyumlar aldığını belirterek, olası bir girişime karşı tavrını şu sözlerle ortaya koydu: "Eğer bunu yaparlarsa, onlara şunu bildiriyorum: onları başladıkları yere geri göndereceğiz ve işi tekrar bitireceğiz."
ABD Başkanı, İranlıların daha önce vurulan nükleer tesislere "geri dönmeye çalıştığını" ancak "başarılı olamadıklarını" iddia etti. Trump, bölgedeki durumu ve ABD'nin müdahalesini şu ifadelerle savundu: "O ülke bizim yüzümüzden bir karmaşa içinde. Girdik ve nükleer kapasitelerini yok ettik. Eğer nükleer güçlerini ortadan kaldırmasaydık Orta Doğu'da barış olmazdı. Arap ülkeleri bunu asla yapamazdı, İran'dan çok ama çok korkuyorlardı."
Görüşmelere ilişkin mekan detayı, iki ülke arasında yeni bir kriz başlığına dönüştü.
Toplantının orijinal planlamada Türkiye'de yapılması öngörülüyordu. Ancak İranlı yetkililer ve bölgesel kaynaklar, Tahran'ın görüşmelerin Umman'da yapılmasını talep ettiğini bildirdi.
İran'ın bu talebinin arkasında, Türkiye'deki bir görüşmenin kapsamının balistik füzeler gibi konulara genişlemesinden duyduğu endişenin yattığı belirtiliyor.
ABD menşeli medya kuruluşu Axios'un ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, Washington yönetimi, İran'ın yer ve format değişikliği talebini "kesin bir dille" reddetti. Üst düzey bir ABD'li yetkili, Tahran'a ilettikleri mesajı şu sözlerle aktardı: "Onlara 'Ya bu olur ya da hiçbiri' dedik, onlar da 'Tamam, o zaman hiçbiri' yanıtını verdi."
Sürecin tıkanmasındaki temel etkenlerden biri de müzakere masasına nelerin geleceği konusu oldu.
İngiliz haber ajansı Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran'ın ABD ile görüşmeye "tamamen hazır" olduğunu ancak bunun sadece nükleer meseleyle sınırlı kalması gerektiğini vurguladı. Yetkili, "Füze programımız masada değil ve tartışmaya kapalı," dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington'ın beklentisinin çok daha geniş kapsamlı olduğunu dile getirdi. Rubio, görüşmelerin anlamlı olabilmesi için balistik füzelerin menzili, bölgesel terör örgütlerine verilen destek ve insan hakları gibi konuların da ele alınması gerektiğini savundu.
Rubio, "İranlılar görüşmek isterse biz hazırız. Bu adamlarla bir anlaşmaya varabilir misiniz emin değilim ama bunu öğrenmeye çalışacağız," diye konuştu.
Görüşmelere Trump'ın damadı Jared Kushner, ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılması bekleniyordu. Ancak tarafların karşılıklı restleşmeleri, diplomasinin geleceğini belirsizliğe sürüklemiş durumda.