Sevk kararı, ABD ile İran’ın geçen hafta Umman’da dolaylı görüşmeler yapmasının ardından geldi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ı nükleer programı konusunda müzakerelere zorlamaya çalıştığı bir dönemde Washington, Ortadoğu’ya ikinci bir uçak gemisi gönderme kararı aldı. Bir ABD yetkilisi, USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bölgeye sevk edileceğini açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Bu konuşlandırma ile bölgede iki uçak gemisi ve bunlara eşlik eden savaş gemileri bulunacak. Plan hakkında bilgi sahibi bir kaynak, halihazırda USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve güdümlü füze destroyerlerinin Umman Denizi’nde konuşlandığını belirtti.
Sevk kararı, ABD ile İran’ın geçen hafta Umman’da dolaylı görüşmeler yapmasının ardından geldi. Trump, Tahran yönetimini anlaşmaya varılmaması halinde bunun “çok travmatik” sonuçlar doğuracağı yönünde uyarmıştı.
Trump, İran ile nükleer anlaşmaya varılması için yaklaşık bir aylık süre öngördüğünü belirterek, “Hızlı olmalı. Çok hızlı şekilde anlaşmaları gerekir,” dedi.
Dünyanın en güçlü uçak gemilerinden biri
Dünyanın en gelişmiş ve güçlü uçak gemilerinden biri olarak kabul edilen USS Gerald R. Ford, Ekim ayında Akdeniz’den Karayipler’e gönderilmişti. Bu konuşlandırma, Trump yönetiminin geçen ay Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun kaçırılmasıyla sonuçlanan operasyon öncesinde bölgedeki askeri varlığını güçlendirmesi kapsamında yapılmıştı.
Yaklaşık 100 bin ton ağırlığındaki ve 334 metre uzunluğundaki gemi, 75’ten fazla uçağa ev sahipliği yapabilecek kapasitede. Normal şartlarda 60-70 uçaktan oluşan bir hava filosu ile görev yapıyor.
Gemi ayrıca elektromanyetik uçak fırlatma sistemi (EMALS) sayesinde günde yaklaşık 160 sorti gerçekleştirebiliyor. Bu sayı eski nesil uçak gemilerinde yaklaşık 120 civarında kalıyordu.
Gemide F/A-18 Super Hornet savaş uçakları, EA-18G Growler elektronik harp uçakları, E-2D Hawkeye erken uyarı uçakları ve MH-60 helikopterleri bulunuyor. Nükleer reaktörlerle çalışan geminin yakıt ikmali gerektirmeden yaklaşık 50 yıl hizmet verebileceği belirtiliyor.
İran’da protestoların etkisi sürüyor
Öte yandan İran’da hükümetin ülke genelindeki protestolara sert müdahalesi nedeniyle iç siyasi gerilim sürüyor. Aralık sonu ve Ocak başında gerçekleşen protestolarda hayatını kaybedenler için düzenlenen 40 günlük yas törenleri, toplumsal öfkeyi yeniden gündeme taşıdı.
Gösteriler, 28 Aralık 2025’te para biriminin değer kaybı ve yüksek enflasyon nedeniyle başlamış, kısa sürede rejim karşıtı ülke çapında protestolara dönüşmüştü. İnsan hakları kuruluşları, olaylarda 6 bin ile 30 bin arasında kişinin hayatını kaybetmiş olabileceğini öne sürüyor.
Trump, Ocak ortasında İran halkına protestoları sürdürme çağrısı yapmış, ancak ABD ile İran arasında yeniden başlayan görüşmeler nedeniyle askeri müdahale seçeneğini şimdilik gündeme almamıştı.
İsrail ve bölgesel risk uyarısı
Trump, Çarşamba günü İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile de görüştü. Netanyahu, olası bir anlaşmanın İran’ın balistik füze programını sınırlandırmasını ve bölgedeki vekil gruplara verdiği desteği kesmesini içermesi gerektiğini savunuyor.
İran’ın desteklediği belirtilen Hamas ve Hezbollah gibi gruplar, son çatışmalarda zayıflamış durumda.
Körfez ülkeleri ise olası bir askeri müdahalenin, Gazze savaşı, Lübnan’daki gerilim ve Suriye’deki kırılgan barış ortamı nedeniyle zaten istikrarsız olan Ortadoğu’da yeni bir bölgesel savaşa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlara göre yeni bir çatışma halinde İran, İsrail ve ABD üslerini hedef alabilir. Ayrıca küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı hedef alması da olası senaryolar arasında gösteriliyor.