İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer program konusunda uzlaşmaya açık olduklarını belirtti.
İran, ABD ile her iki tarafa da ekonomik fayda sağlayacak bir nükleer anlaşma peşinde. Bu değerlendirme, ikinci tur görüşmeler öncesinde bir İran Dışişleri yetkilisi tarafından yapıldı.
REKLAM
REKLAM
İran ile ABD, Tahran’ın nükleer programı nedeniyle onlarca yıldır süren anlaşmazlığı çözmek ve yeni bir askeri çatışmayı önlemek amacıyla bu ayın başında müzakereleri yeniden başlattı. ABD’li yetkililer, Reuters’a verdikleri bilgiye göre, görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı bölgeye ikinci bir uçak gemisi gönderdi. ABD ordusu uzun süreli askeri operasyon seçeneğine hazırlanıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Bratislava’da düzenlenen basın toplantısında, Başkan Donald Trump’ın diplomasi ve müzakere yolunu tercih ettiğini ancak bunun gerçekleşmeyebileceğini açıkça ifade ettiğini söyledi. Rubio, “İran’la kimse bugüne kadar başarılı bir anlaşma yapamadı ama biz deneyeceğiz,” dedi.
İran ise ABD güçleri tarafından saldırıya uğraması halinde Ortadoğu’daki ABD üslerini hedef alabileceği tehdidini sürdürürken, pazar günü daha uzlaşmacı bir dil kullandı. İran Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Hamid Ghanbari, yarı resmi Fars Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, anlaşmanın kalıcı olabilmesi için ABD’nin de hızlı ve yüksek ekonomik getiriler elde etmesi gerektiğini söyledi.
Ghanbari, petrol ve doğalgaz sahaları, ortak enerji alanları, madencilik yatırımları ve uçak alımlarının müzakerelerde yer aldığını belirtti. Ghanbari ayrıca 2015 yılında dünya güçleriyle yapılan nükleer anlaşmanın ABD’nin ekonomik çıkarlarını güvence altına alamadığını savundu.
Trump, 2018 yılında söz konusu anlaşmadan ABD’yi çekmiş, İran’ın nükleer faaliyetlerini sınırlandırması karşılığında kaldırılan yaptırımları yeniden yürürlüğe koymuştu.
Reuters’a konuşan bir kaynak, ABD heyetinde yer alan Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın salı günü Cenevre’de İranlı yetkililerle görüşeceğini söyledi. Bu görüşme daha sonra üst düzey bir İranlı yetkili tarafından da doğrulandı.
2015’teki nükleer anlaşma görüşmeleri çok taraflı yürütülürken, mevcut müzakereler yalnızca İran ile ABD arasında gerçekleşiyor. Sürece Umman arabuluculuk yapıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, dolaylı nükleer görüşmelere katılmak ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı ile görüşmek üzere Tahran’dan Cenevre’ye hareket etti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi ise yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer program konusunda uzlaşmaya açık olduklarını belirtti. BBC’ye konuşan Takht-Ravanchi, anlaşma isteğini kanıtlama sırasının ABD’de olduğunu söyledi.
Yetkili, İran’ın en yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyumunu seyreltmeyi kabul edebileceğini ancak tamamen uranyum zenginleştirmeden vazgeçmeyeceklerini vurguladı. Washington yönetimi, İran içinde yürütülen zenginleştirme faaliyetlerini potansiyel nükleer silah yolu olarak görüyor. İran ise nükleer silah geliştirme iddialarını reddediyor.
Haziran ayında ABD, İsrail ile birlikte İran’ın nükleer tesislerini hedef alan hava saldırılarına katılmıştı.
ABD aynı zamanda İran üzerindeki ekonomik baskıyı da artırıyor. Beyaz Saray’da bu hafta gerçekleşen görüşmede Trump ile İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İran’ın Çin’e petrol ihracatını azaltmaya yönelik çalışmalar yürütülmesi konusunda mutabakata vardı. Bu bilgi Axios tarafından duyuruldu.
Çin, İran petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasını satın alıyor. Bu ticaretin azalması, İran’ın petrol gelirlerinde ciddi düşüşe yol açabilir.