Donald Trump, nükleer anlaşma taslağı üzerinde görüşmeler ilerlerken İran'a sınırlı bir saldırı düzenlemeyi değerlendirdiğini söyledi; her iki taraf da yaptırımların hızlı bir şekilde hafifletilmesini istiyor ancak aynı zamanda tehditler savuruyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın nükleer programını sınırlayacak bir anlaşma yapması için baskıyı artırmak amacıyla Ortadoğu'da büyük bir askeri yığınak emri vermişti. Trump, İran'a yönelik "sınırlı bir saldırıyı" değerlendirdiğini belirtti.
REKLAM
REKLAM
Cuma günü Beyaz Saray'da ABD valileriyle yediği kahvaltıda bir muhabirin sorusu üzerine ABD Başkanı, "Söyleyebileceğim tek şey; bunu değerlendiriyorum," ifadelerini kullandı.
Bu son uyarı, İran Dışişleri Bakanı'nın hafta başında Cenevre'de iki taraf arasında yürütülen müzakerelerin ardından, Washington ile yapılacak anlaşma taslağının birkaç gün içinde hazır olacağını söylemesinin ardından geldi. Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın 10 gün içinde (daha sonra bu süreyi 15 güne çıkardı) bir anlaşmaya varmaması halinde "kötü şeylerin" olacağını ima etmişti.
Taslak anlaşma
Cenevre'deki görüşmelerin ardından Tahran, her iki tarafın da potansiyel bir anlaşma taslağı sunma konusunda uzlaştığını bildirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, ABD medyasına yaptığı açıklamada bunun "bir sonraki adım" olacağını belirtti.
Irakçi, "Önümüzdeki iki üç gün içinde taslağın hazır olacağına ve üstlerimin nihai onayının ardından Steve Witkoff'a (Trump'ın Ortadoğu özel temsilcisi) teslim edileceğine inanıyorum," dedi.
Irakçi ayrıca, ABD'li müzakerecilerin Tahran'dan nükleer zenginleştirme programını sonlandırmasını talep etmediklerini iddia ederek Amerikalı yetkililerin açıklamalarıyla çelişkili söylemlerde bulundu. MS NOW kanalına verdiği mülakatta, "Herhangi bir askıya alma teklif etmedik ve ABD tarafı da sıfır zenginleştirme talep etmedi. Şu anda konuştuğumuz konu, zenginleştirme dahil İran'ın nükleer programının barışçıl olduğundan ve sonsuza dek barışçıl kalacağından nasıl emin olunacağıdır," ifadelerini kullandı.
Bu yorumlar, İran'ın hiçbir düzeyde uranyum zenginleştirmesine izin verilmemesi gerektiğini defalarca dile getiren Trump ve diğer üst düzey ABD'li yetkililerin aktardığı bilgilerle zıt.
'Aksi takdirde kötü şeyler olur'
Batılı ülkeler İslam Cumhuriyeti'ni nükleer silah edinmeye çalışmakla suçlarken; Tahran bu iddiayı reddediyor ve sivil amaçlı zenginleştirme hakkı olduğunda ısrar ediyor. İran ekonomisi üzerinde ağır bir yük oluşturan yaptırımların sona erdirilmesi için müzakere yürütmeye çalışıyor.
İran'da ekonomik zorluklar nedeniyle aralık ayında başlayan protestolar, geçen ay ülke çapında hükümet karşıtı harekete dönüştü. Hak grupları ve ülke içindeki kaynaklar, yetkililerin müdahalesi sonucu 30 bin kadar kişinin öldüğünü iddia ederken, binlerce kişinin daha öldürülmüş olmasından endişe edildiğini belirtiyor.
İki taraf arasındaki görüşmelerin ilk turu 6 Şubat'ta Umman'da yapılmıştı. Bu görüşmeler, geçen haziran ayında yaşanan ve ABD'nin İran nükleer tesislerini vurarak dahil olduğu 12 günlük İran-İsrail çatışması sırasında duran müzakerelerden bu yana yapılan ilk temas.
Trump, Gazze Şeridi için kurduğu "Barış Kurulu"nun açılış toplantısında, "Anlamlı bir anlaşma yapmak zorundayız, aksi takdirde kötü şeyler olur," diyerek askeri müdahale tehdidini yineledi.
İran'ın BM Büyükelçisi Emir Said İravani, ABD'nin tehditlerini gerçekleştirmesi halinde ABD üslerinin ve tesislerinin "meşru hedef" olacağı uyarısında bulundu. Buna rağmen Irakçi, "bir ültimatom olmadığını" savunarak, "Sadece nasıl hızlı bir anlaşma yapabileceğimizi konuşuyoruz. Hızlı bir anlaşma her iki tarafın da çıkarınadır. Yaptırımlar altındayız, bu yüzden yaptırımların bir gün bile erken kalkması bizim için daha iyidir; ertelemek için bir sebebimiz yok," dedi.