Washington yönetimi, Ortadoğu’daki askeri varlığını artırırken, İran’a yönelik olası bir saldırı seçeneğini de gündemde tutuyor.
İran’dan yeniden protesto haberleri gelirken, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile nükleer müzakereler sürerken ülkesinin uluslararası baskılara boyun eğmeyeceğini söyledi.
REKLAM
REKLAM
Devlet televizyonunda canlı yayınlanan konuşmasında Pezeşkiyan, “Dünya güçleri bizi başımızı eğmeye zorlamak için sıraya giriyor ancak bize yaşattıkları tüm sorunlara rağmen boyun eğmeyeceğiz,” ifadelerini kullandı.
Yerel ve yurt dışındaki İran medyası, Ocak ayındaki çatışmalarda hayatını kaybeden binlerce kişi için düzenlenen anma etkinlikleri kapsamında Tahran’da yeniden hükümet karşıtı öğrenci protestoları düzenlendiğini bildirdi. Bazı grupların ise hükümete destek gösterileri yaptığı aktarıldı.
AFP tarafından doğrulanan görüntülerde, başkentteki Şerif Teknoloji Üniversitesi’nde “bi şeraf” (Farsça “utanç verici”) sloganlarının atıldığı ve zaman zaman arbede yaşandığı görüldü. Yerel ajans Fars da üniversitedeki protestoları duyurdu.
Öğrencilerin hayatını kaybedenler için planladığı “sessiz ve barışçıl oturma eylemi”nin, bazı katılımcıların “diktatöre ölüm” sloganı atmasıyla gerildiği bildirildi. Söz konusu sloganın İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e yönelik olduğu belirtildi.
Can kaybı konusunda çelişkili rakamlar
Aralık ayında ekonomik sıkıntıların etkisiyle başlayan gösteriler, Ocak ayı başında kitlesel hükümet karşıtı protestolara dönüşmüştü. Güvenlik güçlerinin müdahalesiyle bastırılan eylemlerde binlerce kişinin hayatını kaybettiği öne sürülüyor.
İranlı yetkililer 3 binden fazla kişinin öldüğünü kabul ederken, şiddetin ülke düşmanlarının yönlendirdiği “terör eylemleri”nden kaynaklandığını savunuyor. ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı ise ölü sayısının 7 bini aştığını, gerçek rakamın daha da yüksek olabileceğini iddia ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump da cuma günü yaptığı açıklamada, son protestolarda 32 bin kişinin öldüğünü öne sürdü ancak herhangi bir kaynak göstermedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise sosyal medyadan, resmi verileri sorgulayanlara kanıt sunma çağrısı yaptı.
Nükleer müzakereler ve askeri hareketlilik
Protestolar, İran’ın nükleer programına ilişkin ABD ile yürüttüğü müzakereler üzerinde artan baskı ortamında gerçekleşiyor. Washington yönetimi, Ortadoğu’daki askeri varlığını artırırken, İran’a yönelik olası bir askeri seçeneği de gündemde tutuyor.
ABD’li yetkililer, olası saldırıların İran’daki belirli liderleri hedef alabileceğini belirtti. Uçak gemisi USS Gerald R. Ford’un da Cebelitarık Boğazı’ndan geçtiği bildirildi.
İsveç, Sırbistan ve Avustralya ise vatandaşlarına İran’ı terk etmeleri veya ülkeye seyahat etmemeleri çağrısında bulundu.
Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, müzakerelerin başarısız olması halinde İran’a yönelik sınırlı bir askeri operasyonu “değerlendirdiğini” söyledi. Bölgedeki gelişmeler, diplomatik sürecin seyrini doğrudan etkileyebilir.