ABD ve İsrail İran'a saldırı başlattı: Şimdiye kadar neler oldu?

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail, cumartesi sabahı İran genelindeki hedeflere yönelik koordineli hava saldırıları düzenledi. Bu gelişme, İran'ın İsrail'i ve Körfez'deki ABD askeri tesislerini hedef alan füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla karşılık vermesine neden oldu.

REKLAM

REKLAM

Bölgede tansiyonun dramatik bir şekilde yükselmesine yol açan operasyonu ABD Başkanı Donald Trump "büyük çaplı muharebe harekatı" olarak nitelendirdi. Saldırıların ülke genelindeki askeri noktaları, istihbarat merkezlerini ve hükümetle bağlantılı tesisleri hedef aldığı bildirildi.

Trump yaptığı açıklamada, "Bir anlaşmaya varmaya çalıştık" diyerek İran'ı Avrupa'yı tehdit edebilecek kapasitede füzeler geliştirmekle suçladı. İran halkına "kaderinizin kontrolünü elinize alın" çağrısında bulunan Trump'a paralel olarak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da operasyonun, İranlıların "kendi kaderlerini tayin etmeleri" için gerekli koşulları yaratmayı amaçladığını savundu.

Hangi noktalar hedef alındı?

İran medyasında yer alan haberlere göre, saldırılar ülke geneline yayıldı. Başkent Tahran'da patlama sesleri duyulurken, yetkililer dini lider Ali Hamaney'in konutuna çıkan yolları trafiğe kapattı.

Hamaney son günlerde kamuoyu önüne çıkmazken, saldırı sonrası durumu hakkında da henüz bir bilgi paylaşılmadı. Haziran ayındaki 12 günlük savaş sırasında Hamaney'in Tahran'daki konutundan alınarak güvenli bir bölgeye götürüldüğü biliniyor.

Tahran'daki görgü tanıkları, ilk patlamanın Hamaney’in ofisinin yakınlarında gerçekleştiğini bildirdi. İran devlet televizyonu patlamayı doğrularken, nedenine ilişkin bir açıklama yapmadı.

AP'nin haberine göre, operasyon hakkında bilgi sahibi olan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili; İsrail'in harekat kapsamında İran ordusunu, hükümet sembollerini ve istihbarat hedeflerini vurduğunu belirtti. Saldırılardaki can kaybı veya yaralı sayısı hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Hava sahaları kapatıldı, İsrail’de alarm verildi

Gelişmeler üzerine hem İran hem de İsrail hava sahalarını sivil uçuşlara kapattı. İsrail genelinde "olağanüstü hal" ilan edilirken, siren sesleri tüm ülkede yankılandı. Yetkililer, "proaktif alarm" sisteminin halkı olası roket saldırılarına karşı hazırlamak amacıyla devreye sokulduğunu duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırıların ardından yaptığı açıklamada, "Düşmanın İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırganlığına yanıt olarak, işgal altındaki topraklara yönelik geniş çaplı füze ve drone saldırılarının ilk dalgası başlatılmıştır," ifadelerini kullandı.

Husiler devreye girdi

Yemen'deki İran destekli Husiler, İran'a destek amacıyla ticari gemilere ve İsrail'e yönelik saldırılarına yeniden başlayacaklarını duyurdu. Karar, henüz resmi bir açıklama yapılmamış olsa da Husi yönetiminden üst düzey yetkililer tarafından teyit edildi.

İran’ın yanıtı: Körfez’deki ABD üsleri hedefte

İran'ın misillemesi birkaç saat içinde geldi. Devrim Muhafızları, İsrail'e yönelik "ilk dalga" füzelerin fırlatıldığını açıklarken, İsrail hava savunma sistemleri gelen mühimmatları imha etmek için devreye girdi.

Bölgesel yetkililer ve Dubai'deki Euronews muhabirlerinin aktardığı bilgilere göre İran; Bahreyn, Kuveyt ve Katar'daki ABD askeri tesislerini de hedef aldı. Bu gelişmelerin ardından Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) hava sahalarını geçici olarak trafiğe kapattı.

İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan bildiride, ülkenin kendisini savunma konusunda "tereddüt etmeyeceği" vurgulandı.

Avrupa’dan "itidal" çağrısı

Avrupalı liderler, çatışmanın bölgeye yayılmasından duydukları endişeyle durumu değerlendirmek üzere harekete geçti.

Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu'daki bazı personellerini tahliye etmeye başlarken acil istişare toplantısı kararı aldı. Almanya kriz masası kurarken, Fransa ve İtalya bölgedeki vatandaşlarına "aşırı dikkatli olmaları" çağrısında bulundu.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, durumu "tehlikeli" olarak nitelendirdi ve Brüksel'in diplomatik seçenekleri değerlendirmek üzere hem İsrailli hem de Arap yetkililerle koordinasyon içinde olduğunu belirtti. Kallas, İran'ın füze ve nükleer programına yönelik endişeleri yinelerken, tüm taraflara itidal ve gerilimi düşürme çağrısı yaptı.

Birçok Avrupa hükümeti, saldırılar konusunda kendilerine önceden bilgi verilmediğini bildirdi. İsviçre ise çatışmanın genişlemesini önlemek amacıyla tüm tarafları uluslararası hukuka saygı duymaya ve sivilleri korumaya davet etti.

ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıyla alakalı son gelişmelerden haberdar olmak için Canlı Blog'umuzu takip edebilirsiniz.