Kiev, İran’a komşu ülkelerin yanı sıra ABD ve bazı Avrupa ülkelerinden gelen anti-drone hava savunması konusunda yardım taleplerini değerlendiriyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran savaşı ve Tahran'ın Körfez ülkelerine yönelik devam eden saldırıları sırasında 11 ülkenin Şahed tipi insansız hava araçlarına (İHA) karşı Kiev'den yardım talep ettiğini belirtti.
Zelenskyy, "Şu an itibariyle İran'a komşu ülkelerden, Avrupa devletlerinden ve ABD'den 11 talep var," dedi.
Zelenskiy, "Ukrayna'nın yaşamları koruma konusundaki deneyimine, ilgili önleyicilere, elektronik savaş sistemlerine ve eğitime açık bir ilgi var," diye ekledi.
Zelenskiy, Kiev'in "şahed" insansız hava araçlarına ve diğer benzer zorluklara karşı tarafımızdan güvenlik desteği" taleplerini ayrıntılı olarak incelediğini söyledi.
Ukrayna'nın yardım etmeye istekli olduğunu, ancak sadece Kiev'e yardım edenlerin "Ukraynalıların hayatlarını ve Ukrayna'nın bağımsızlığını koruyacağını" açıkladı.
Zelenskiy, "Bazı talepler şimdiden somut kararlar ve özel destekle karşılandı," dedi.
Zelenskiy, hangi ülkelerin Ukrayna'nın insansız hava aracı savaşında yardım alamayacağını belirtmedi.
Diğer ülkelere yardım söz konusu olduğunda Kiev için bir başka husus da kendi hava savunmasının sağlam ve yeterince güçlü kalmasını sağlamak.
Zelenskiy, "Ukrayna uzun zamandır ortaklarının yaşamları korumak için ortak kabiliyetlerini geliştirmelerini ve güçlendirmelerini öneriyor," dedi.
"İnsansız hava araçları ve füzelere karşı ortak savunmanın yanı sıra saldırgan rejimlerin ilgili üretim tesislerinin -şu anda olanlar da dahil olmak üzere saldırılarda kullanılan silah üretiminin- imha edilmesini konuştuk," diye ekledi.
Zelenskiy daha önce de Kiev'in Ürdün'deki ABD askeri üslerinin korunmasına yardımcı olmak üzere önleme 'drone'ları ve uzmanlardan oluşan bir ekip konuşlandırdığını ifade etmişti. Geçtiğimiz perşembe günü Washington'dan gelen resmi talebin ardından Ukrayna'nın "derhal" kabul ettiğini ve ertesi gün ekibi gönderdiğini söyledi.
İran-Rusya askeri iş birliği
İran, Moskova'nın 2022 başlarında Ukrayna'ya karşı başlattığı topyekûn savaştan bu yana Rusya'nın en yakın müttefiklerinden biri oldu.
Tahran ilk olarak Rusya'ya Ukrayna'ya saldırması için Şahed tipi insansız hava araçları tedarik etti ve daha sonra teknolojiyi paylaşarak Moskova'nın yurt içinde üretim yapmasına olanak sağladı.
Pazartesi günü yaptığı açıklamada Zelenskiy, "Her 'şahed' üretim tesisi biliniyor," dedi ve Moskova'nın tam ölçekli işgalinin beşinci yılına girmesinin ardından Rusya'nın Tahran'a yerli İHA bileşenleri tedarik ederek bu iyiliğe karşılık verdiğini sözlerine ekledi.
"İran ve Rus rejimleri birbirlerini destekliyor ve İran'ın komşularını vuran 'şahed' tipi İHA'lardaki Rus bileşenleri de dahil olmak üzere daha fazla bilgi ortaya çıkıyor."
Bu arada ABD merkezli Institute for the Study of War (ISW) adlı düşünce kuruluşu, ABD-İsrail ortak saldırı kampanyasının İran'daki füze ve insansız hava aracı üretim ve depolama tesislerini hedef aldığını belirtti.
ISW, Kiev'in Washington'dan bazı silahları talep ettiğinde yapmak istediğinin de bu olduğuna dikkat çekti.
ISW, "ABD uzun zamandır Ukrayna'ya, başta Tomahawk füzeleri olmak üzere, Rus tesislerine aynısını yapmak için gerekli silahları vermiyor," dedi.
"Bu nedenle Ukrayna defalarca ABD üretimi Tomahawk füzeleri talep etti ve bu talep ABD tarafından 2025 sonbaharında reddedildi."
ISW analistleri, ABD'nin Ukrayna'ya "az sayıda" Tomahawk vermesinin "Ukrayna güçlerinin Rusya'nın gerisindeki kilit füze ve insansız hava aracı üretim ve depolama tesislerine önemli ölçüde zarar vermesini ve hatta yok etmesini sağlayacağına" inanıyor.
Ancak Tomahawk'lar olmadan Kiev sadece kendi uzun menzilli insansız hava araçlarına ve füzelerine güvenmek zorunda.
ISW, "Ukrayna kuvvetleri Rusya'nın arka bölgesinin önemli bir kısmına uzun menzilli drone saldırıları düzenleyebiliyor, ancak bu 'drone'ların faydalı yükleri sınırlı ve sertleştirilmiş nesneleri veya büyük tesisleri yok etmeye uygun değil," dedi.
ISW, Tomahawk saldırılarının Rusya'nın Ukrayna'nın enerji ve sivil altyapısına yönelik uzun menzilli füze ve insansız hava aracı saldırılarını önemli ölçüde azaltmış olabileceğini belirtti.