Dünyanın beşte bir petrolünü taşıyan Hürmüz Boğazı, neredeyse tüm petrol tankerlerine kapalı kalmaya devam ediyor. İran, ABD ve İsrail ile süren savaş boyunca Hürmüz Boğazı'ndan petrolün ihraç edilmeyeceğini açıkladı.
Petrol fiyatları perşembe günü, İran’ın Orta Doğu’daki tedariklere yönelik yeni saldırıları ve küresel ekonomiyi sarsma tehditlerinin Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) rekor düzeyde stratejik petrol rezervi açılımını gölgede bırakmasıyla yeniden 100 doların üzerine çıktı.
ABD ve İsrail’in İslam Cumhuriyeti’ne yönelik saldırıları üçüncü haftasına yaklaşırken, savaşın yatıştığına dair bir işaret görülmedi. Tahran, Körfez genelinde daha fazla misilleme saldırısı düzenleyerek yanıt vermeye devam ediyor.
Çatışmaların sona ermediği ortamda analistler, varil fiyatlarının bir süreliğine 90–100 dolar civarında “yeni normal” olabileceği uyarısında bulundu.
IEA, üyelerinin 400 milyon varil petrolü serbest bırakmayı kabul etmesiyle çarşamba günü rezervlerinden bugüne kadarki en büyük petrol salımını duyurdu; bunun 172 milyon varili ABD’den geldi. Ancak bu adım, İran’ın bölgedeki tedarikleri kesintiye uğratma çabalarıyla ilgili endişeleri gideremedi.
Dünyanın beşte bir petrolünü taşıyan Hürmüz Boğazı, neredeyse tüm petrol tankerlerine kapalı kalmaya devam ediyor. İran, ABD ve İsrail ile süren savaşı boyunca Hürmüz Boğazı'ndan petrolün ihraç edilmeyeceğini açıkladı.
Perşembe günü İngiltere denizcilik ajansı, Birleşik Arap Emirlikleri yakınlarında bir konteyner gemisine bir mermi isabet ettiğini duyurdu. UK Maritime Trade Operations (UKMTO) açıklamasında, “Konteyner gemisi bilinmeyen bir mermi tarafından vuruldu ve gemide küçük bir yangın çıktı. Mürettebatın durumu güvenli olarak bildirildi” ifadeleri yer aldı.
Irak sularında iki tanker daha saldırıya uğradı. Bu, Bağdat’ın kriz nedeniyle üretimi kesme kararı almasının ardından geldi. Kuveyt ve Suudi Arabistan da benzer adımlar attı.
Aynı zamanda Bahreyn, İran’ın ülkedeki yakıt tanklarına saldırı düzenlediğini bildirirken, Suudi Arabistan, Shaybah petrol sahasına yönelen insansız hava araçlarını (İHA) engellediğini açıkladı.
İran'dan ABD ve İsrail’e ekonomik ve teknolojik hedeflere saldırı kararı
İran, iki ticari gemiye ateş açtıktan ve ABD ya da müttefiklerinin gemilerini tehdit ettikten sonra dünya ekonomisini "yok edecek" uzun bir yıpratma savaşına hazır olduğunu söyledi.
Devrim Muhafızları ç,arşamba günü ABD ve İsrail çıkarlarıyla bağlantılı "ekonomik merkezleri ve bankaları" vuracakları uyarısında bulundu.
Ordunun merkezi operasyon komutanlığı Khatam Al-Anbiya, bir İran bankasının vurulduğuna dair haberlere cevaben devlet televizyonunda yayınlanan açıklamasında "Düşman bize ABD ve Siyonist rejime ait ekonomik merkezleri ve bankaları hedef almamız için serbestlik verdi" dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, "ülkemin en eski bankasının bir şubesi çalışanlarla doluyken bombalandı" dedi.
Araghchi, "Güçlü Silahlı Kuvvetlerimiz bu suçun intikamını alacaktır," diye ekledi.
Tehditlerin ardından birçok büyük uluslararası şirket Körfez ülkelerindeki ofislerini kapattı ya da tahliye etti. ABD'li finans grubu Citi ve İngiliz danışmanlık şirketi Deloitte Dubai'nin finans merkezindeki ofislerini boşaltırken, bir diğer İngiliz danışmanlık şirketi PwC de Suudi Arabistan, Katar, BAE ve Kuveyt'teki ofislerini kapattı.
Muhafızların başkomutan danışmanı Ali Fadavi devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail'in "tüm Amerikan ekonomisini ve dünya ekonomisini yok edecek uzun vadeli bir yıpratma savaşına girme olasılığını göz önünde bulundurmaları gerektiğini" söyledi.
İsrail ve İran karşılıklı saldırılarını sürdürüyor
İsrail ordusu perşembe günü erken saatlerde İran'ın çok sayıda füze fırlattığını ve hava savunma sistemlerinin bu füzeleri engellemek üzere konuşlandırıldığını açıkladı.
İran medyası İran Devrim Muhafızlarının Tahran'ın Lübnanlı müttefiki Hizbullah ile İsrail'e karşı ortak bir füze operasyonu gerçekleştirdiğini bildirmişti.
İsrail de Tahran'a ve Lübnan'ın başkentindeki bir Hizbullah kalesine "geniş çaplı" saldırılar düzenlediğini açıkladı.
Hizbullah perşembe günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, Tel Aviv'in banliyölerindeki bir İsrail askeri istihbarat üssüne füze fırlattığını duyurdu.
Perşembe günü iki ayrı olayda İsrail ordusu, "İran'dan İsrail Devleti topraklarına doğru fırlatılan füzeler tespit ettiklerini" söyleyerek etkilenen bölgelerdeki insanları sığınaklara gitmeye çağırdı.
Ordu, resmi Telegram kanalından her iki seferde de "Savunma sistemleri tehdidi engellemek için çalışıyor," dedi.
İran tarafından atılan ilk füze dalgasının ardından Magen David Adom acil servisleri, füze ateşinin ardından bildirilen herhangi bir can kaybı olmadığını, ancak sığınaklara giderken düşen kişileri tedavi etmek için sağlık görevlilerinin görevlendirildiğini söyledi.
Beyrut'a düzenlenen saldırıda yedi kişi öldü
Hizbullah İsrail'e yönelik saldırılarını başlatırken Lübnan, İsrail'in perşembe günü erken saatlerde Beyrut'un merkezinde deniz kıyısına düzenlediği saldırıda en az yedi kişinin öldüğünü açıkladı.
İsrail ordusu ayrıca gece boyunca Beyrut'un güney banliyölerinde Hizbullah'a karşı saldırılar düzenlediğini açıkladı.
İsrail ordusu Telegram üzerinden yaptığı açıklamada "(Beyrut'un güneyindeki) Dahiyeh bölgesinde 30 dakika içinde istihbarat karargâhı, Rıdvan birimine ait bir karargâh ve ilave komuta merkezleri de dâhil olmak üzere 10 terör yapısını vurduklarını" belirtti.
Yerel medya, devlete ait Ulusal Haber Ajansı'nın bir aracı hedef aldığını söylediği Beyrut'un merkezindeki saldırının ardından sahil korniş yolu boyunca yükselen dumanı gösteren görüntüler yayınladı.
Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İsrail'in Beyrut'taki Ramlet el-Beyda'ya düzenlediği saldırıda ilk belirlemelere göre yedi ölü ve 21 yaralı var," denildi.
Bu, Orta Doğu savaşının başlamasından bu yana başkentin kalbinde gerçekleşen üçüncü saldırının yanı sıra İsrail'in perşembe günü 10 Hizbullah hedefini vurduğunu açıkladığı Beyrut'un güney banliyölerinde tekrarlanan İsrail saldırılarıydı.
Lübnan, geçtiğimiz hafta İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ABD-İsrail saldırılarında öldürülmesine tepki olarak Hizbullah'ın İsrail'e saldırmasıyla Orta Doğu'daki savaşın içine çekildi.
Hizbullah ile 2024'te varılan ateşkese rağmen savaştan önce de Lübnan'daki saldırılarını sürdüren İsrail, o zamandan bu yana Lübnan genelinde hava saldırıları düzenliyor ve sınır bölgelerine kara birlikleri gönderiyor.
Lübnanlı yetkililere göre saldırılar 630'dan fazla kişinin ölümüne neden olurken, 800 binden fazla kişi yerinden edilmiş olarak kayıtlara geçti ve bunların yaklaşık 126 bini toplu barınaklarda kalıyor.
Çarşamba günü geç saatlerde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile yaptığı görüşmenin ardından İsrail'e Lübnan'daki kara harekâtını durdurması ve İran destekli Hizbullah'a da saldırılarını "derhal" durdurması çağrısında bulundu.