Canlı Blog. İran savaşı: Trump, İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırılara 5 gün ara verildiğini açıkladı

İran'ın kuzeybatısında yer alan Urmiye kentine düzenlenen saldırıda beş kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

İran'ın yarı resmi Tesnim haber ajansının aktardığı bilgilere göre, "Amerikan-Siyonist" savaş uçakları yerel saatle 03.45 sularında kentin yerleşim bölgelerini vurdu.

Haber ajansı, saldırı sonrası oluşan enkazı ve yıkılan evlerin iç mekanlarını gösteren görüntüler paylaştı.

İran Devrim Muhafızları'ndan gelen açıklamada ABD Başkanı Donald Trump' "hilekar Amerikan başkanı" diye nitelendi. El Cezire'ye göre açıklamada, Trump'ın "çelişkili davranışlarının İran'ı savaş cephesinden uzaklaştırmayacağı" ifade ediliyor.

Açıklama, Trump'ın bugün İran ile müzakerelerde "önemli noktalar üzerinde anlaşmaya varıldığı" iddiasının ardından geldi. İranlı yetkililer Trump'ın iddialarını reddederek herhangi bir müzakere yapılmadığını açıklamıştı.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler Şefi Kaja Kallas, Trump'ın İran enerji altyapısına yönelik saldırıların 5 gün ertelenmesi kararını memnuniyetle karşıladı.

Kallas, altyapıya yönelik saldırıların bölgede kaosa neden olduğunu ve savaşı daha da tırmandırdığını dile getirdi.

İran Parlamentosu Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf, önceki saatlerde Dışişleri Bakanlığı'nın yaptığı açıklamayla paralel bir açıklamada bulundu ve İran ile ABD arasında görüşme yapıldığı iddialarını yalanladı.

X platformunda paylaştığı gönderide, "ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı; sahte haberler, finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail'in içine düştüğü bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor" dedi.

Ghalibaf ikinci bir paylaşımında İran'ın, "saldırganların tam ve pişmanlık duyacakları şekilde cezalandırılmasını" talep ettiğini belirtti:

"İranlı yetkililer, bu hedefe ulaşılıncaya kadar yüce liderlerinin ve halklarının arkasında dimdik duracaklar."

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağaey de İran'ın ABD ile görüşme yaptığı iddialarını yalanlayarak, Tahran'ın Hürmüz Boğazı konusundaki tutumunun ve savaşı sona erdirme şartlarının değişmediğini söylemişti.

Rusya devlet haber ajansı TASS'ın bildirdiğine göre, Kremlin, İran'daki durumla ilgili "çelişkili açıklamaları" izlediğini, ancak çatışmanın hızla çözülmesini umduğunu belirtti.

TASS, Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov'un şu sözlerine yer verdi:

"Bugün, bazıları çelişkili olmak üzere birçok farklı açıklama yapıldı. Durumu yakından izlemeye devam ediyoruz ve yakında barışçıl bir seyre dönmesini umuyoruz."

İngiltere, İran savaşında "verimli görüşmelere dair her türlü haberi" memnuniyetle karşılıyor.

Başbakan Keir Starmer'ın sözcüsü, Trump'ın açıklamasına karşılık İngiltere'nin "verimli görüşmelere dair her türlü haberi memnuniyetle karşıladığını" söyledi.

Sözcü gazetecilere yaptığı açıklamada, "Savaşın hızlı bir şekilde çözülmesinin küresel çıkarlarımız doğrultusunda olduğunu ve özellikle Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gerektiğini her zaman söyledik" dedi.

İran'ın Fars haber ajansı, adı açıklanmayan bir İranlı kaynağa atıfta bulunarak yayınladığı haberde ABD Başkanı Donald Trump ile "aracı vasıtasıyla da olsa" doğrudan bir temas kurulmadığını bildirdi.

Kaynak, Trump'ın İran'ın Körfez'deki ve İsrail'deki enerji santrallerini hedef alacağı konusunda uyarıldıktan sonra "geri adım attığını" iddia etti.

Trump ise İran'la görüşmelerin devam ettiğini ve bu yüzden enerji altyapılarına yönelik saldırılara 5 gün ara verildiğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerin başladığını ve İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırıları 5 günlüğüne ertelediğini söylemesiyle küresel piyasalarda ani hareketlilikler yaşanıyor. Haber Global'e göre küresel borsalar aniden artıya geçti, Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüzde 9 düştü.

Petrol fiyatı yüzde 14 düşüşle 98 dolara geriledi. Ham petrol ise yüzde 9 düşüşle 89 dolara geriledi.

Borsa İstanbul'da düşüşler yüzde 3'ü aşmıştı. Açıklama sonrasında bankacılık hisseleri yüzde 6-7 yükseliş sergiledi. Borsa İstanbul'da alımların artmasıyla BIST 100 Endeksi yüzde 0,51 düşüşle işlem görüyor.

VİOP'ta BIST30 kontratları da yüzde 1 yükselişle işlem görüyor.

Alman borsası DAX güne yüzde 2 düşüşle başlarken, açıklama sonrasında yüzde 3 artıya geçti.

Avrupa'nın STOXX EUROPE 600 Endeksi yüzde 2,5 düşüşün ardından yüzde 2 yükselişe geçti. Avrupa bankalarında da yüzde 5'i aşan yükselişler görülüyor.

ABD Borsalarının kontratları da yüzde 3'e yakın yükselişle işlem görüyor.

Öte yandan altın fiyatları da güne yüzde 9'u aşan düşüşlerle başlamış, Gram altın ocaktan beri ilk kez 6 bin TL'nin altını görmüştü. Ancak açıklama sonrasında coşkudan payını alan altın fiyatları toparlandı. Gram atlın 6,333 TL'ye çıkarken, ONS altın 4,396 dolara kadar sıçradı.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı, İran askeri üst yönetiminin "derin sığınaklarda" olduğunu, ön cephedeki birliklerin ise Amerikan ve İsrail hava saldırılarına karşı korumasız bırakıldığını söyledi.

ABD Deniz Kuvvetleri Amirali Brad Cooper, pazartesi sabahı yayınlanan söyleşisini Farsça yayın yapan uydu kanalı Iran International’a verdi. İran teokrasisinin hedefinde olan Iran International kanalıyla ilgili olarak yetkililer, kanala görüntü sızdırdığı iddia edilen kişilerin defalarca tutuklandığını açıklamıştı.

Cooper söyleşisinde, "Geçtiğimiz hafta boyunca gözlemlediğim şu olağanüstü tezatlığa herkesin dikkat etmesini isterim: İslam Cumhuriyeti’nin üst düzey generalleri —en azından hâlâ hayatta olanlar— Tahran ve çevresindeki derin sığınaklarda ve tesislerde konfor ve koruma altındalar," ifadelerini kullandı.

Amiral sözlerine şöyle devam etti: "Bunu, sahada bulunan ve savunmasız bırakılan askerlerle kıyaslayın. Generaller korunuyor, askerler ise korunmuyor."

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran savaşının enerji maliyetleri üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla bir dizi ek önlem paketini duyurdu.

Televizyondan halka seslenen Miçotakis, hükümetin nisan ve mayıs aylarında hanehalkı ve çiftçilere destek olmak amacıyla 300 milyon euroluk bir kaynak ayırdığını belirtti.

Sübvansiyonlar; dizel yakıt, benzin ve gübre maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor. Miçotakis, girişimin bir parçasının da adalara giden feribot ücretlerindeki artışı dizginlemek olduğunu ifade etti.

ABD ve İsrail’in hafta sonunda yaptığı; Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatını aksatan savaşın birkaç hafta daha süreceği yönündeki uyarıların ardından, pazartesi günü petrol fiyatları yükselişe geçti.

Yunanistan, 11 Mart’ta ilk önlem paketini açıklamış; benzin ve gıda maddelerindeki kâr marjlarını üç ay boyunca sınırlama kararı almıştı.

Miçotakis pazartesi günü yaptığı açıklamada, hükümetin ek fonları hazırda beklettiğini söyledi.

Muhafazakar lider, "Bu savaşın ne kadar süreceğini kimse bilmediği için, küresel ekonomik durumun önemli ölçüde kötüleşmesi ihtimaline karşı elbette rezervlerimizi koruyoruz," dedi.

İran, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin kıyı şeridine veya adalarına saldırması durumunda Basra Körfezi'ne "deniz mayınları" döşeyeceği tehdidinde bulundu.

Devlet medyasında yer alan Tahran rejimi Savunma Konseyi açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Düşmanın İran kıyılarına veya adalarına yönelik herhangi bir saldırı girişimi; yerleşik askeri uygulamalar gereği doğal olarak Basra Körfezi ve kıyı bölgelerindeki tüm erişim yollarının ve iletişim hatlarının, kıyıdan döşenebilen sürüklenen mayınlar da dahil olmak üzere çeşitli deniz mayınlarıyla donatılmasına yol açacaktır."

Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi bünyesinde faaliyet gösteren Savunma Konseyi, İran'ın Haziran 2025'te İsrail ile yaşanan 12 günlük çatışmanın ardından kurulmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump ile İranlı liderlerin stratejik Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıklı tehditlerde bulunması ve İsrail’in savaşın "haftalarca sürebileceğini" açıklaması ile pazartesi günü borsalar sert düştü, petrol fiyatları ise fırladı.

Dördüncü haftasına giren ve sona erme belirtisi göstermeyen çatışmalar üzerine Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı, son on yılların en kötü küresel enerji krizi konusunda uyarıda bulundu. IEA, dünya ekonomisinin bu kriz nedeniyle "büyük bir tehdit" altında olduğunu vurguladı.

Gerilimin tırmanması hisse senedi piyasalarını vurdu. Savaş başlamadan önce en iyi performansı sergileyen Seul ve Tokyo borsaları, satış dalgasından en ağır darbeyi alan pazarlar oldu; sırasıyla yüzde 6,5 ve yüzde 3,5 değer kaybetti.

Diğer Asya piyasalarında da tablo benzerdi:

Hong Kong ve Şanghay: Yüzde 3’ten fazla kayıp yaşadı.

Singapur, Taipei, Mumbai, Bangkok ve Manila: Yüzde 2 ila 3 arasında değer kaybetti.

Avrupa: Londra, Paris ve Frankfurt borsaları güne sert düşüşlerle başladı.

Piyasalardaki panik havasıyla birlikte petrol fiyatları yüzde 2’nin üzerinde değer kazandı. Brent petrol 114 doların üzerine çıkarken, Batı Teksas Tipi (WTI) ham petrol 101 dolar sınırını aştı.

Pazartesi sabahı Körfez genelinde patlama sesleri ve sirenler duyulurken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yeni bir saldırı dalgası bildirdi.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, sabah saatlerinde başkenti hedef alan 2 balistik füze tespit edildiğini duyurdu. Bakanlık açıklamasında, "Füzelerden biri hava savunma sistemlerince imha edilirken, diğeri yerleşim yerinin bulunmadığı boş bir araziye düştü," ifadelerine yer verildi.

BAE Savunma Bakanlığı ise "İran kaynaklı füze ve insansız hava aracı (İHA) tehditlerine karşılık verildiğini" belirterek, "Duyulan sesler, hava savunma sistemlerimizin füzeleri ve İHA’ları havada imha etmesinden kaynaklanıyor," açıklamasında bulundu.

Bu olaydan birkaç saat önce Abu Dabi makamları, imha edilen bir balistik füzeden düşen parçalar nedeniyle 1 kişinin yaralandığını bildirmişti.

Saldırı tehdidi nedeniyle Bahreyn'de de sirenler çalarken, bölge sakinlerine sığınaklara gitme talimatı verildi. İçişleri Bakanlığı sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "Vatandaşların ve bölge sakinlerinin sakin kalmaları ve en yakın güvenli bölgeye geçmeleri önemle rica olunur," duyurusunu yaptı.

Tahran yönetimi bölgede yalnızca ABD unsurlarını hedef aldığını iddia etse de, İran’a ait İHA ve füzeler Körfez genelinde havalimanları, limanlar, petrol tesisleri ve simge yapılar dahil olmak üzere sivil altyapıyı vurmaya devam ediyor.

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Sözcüsü Tuğgeneral Effie Defrin, pazar akşamı yaptığı açıklamada, üçüncü haftasına giren İran savaşına değindi. Defrin, İsrail'i "haftalarca sürecek çatışmaların" beklediğini söyledi.

Sözcü açıklamasında, "Geçen her günle birlikte terör rejimini daha da zayıflatıyoruz. Terör rejiminin ve vekillerinin İsrail Devleti için bir tehdit oluşturmasına izin vermeyeceğiz," ifadelerini kullandı.