İnsani Araştırma Laboratuvarı İcra Direktörü Nathaniel Raymond, "Bu çalışma, söz konusu şirketlerin Rusya'nın sistematik çocuk sınır dışı etme ve ideolojik aşılama kampanyasına doğrudan dahil olduğunun ilk kamuya açık kanıtıdır," ifadelerini kullandı.
Yale İnsani Araştırma Laboratuvarı (HRL) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, Rus enerji devleri Gazprom ve Rosneft'in, Ukrayna'dan zorla götürülen çocukların nakledilmesinde ve "ideolojik eğitime" tabi tutulmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.
REKLAM
REKLAM
Çarşamba günü kamuoyuyla paylaşılan çalışmaya göre, Rusya devletine ait bu iki enerji devi ve bağlı ortaklıkları, 2022 ile 2025 yılları arasında Rus işgali altındaki Ukrayna topraklarından yaklaşık 2 bin 158 çocuğun nakledilmesini ve/veya yeniden eğitilmesini finanse ederek süreci kolaylaştırdı.
İnsani Araştırma Laboratuvarı İcra Direktörü Nathaniel Raymond, "Bu çalışma, söz konusu şirketlerin Rusya'nın sistematik çocuk sınır dışı etme ve ideolojik aşılama kampanyasına doğrudan dahil olduğunun ilk kamuya açık kanıtıdır," ifadelerini kullandı.
Yale HRL ekibi, ABD yönetiminin 12 Mart'ta aldığı ve enerji arzı sıkıntısını gidermek amacıyla Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları hafifletme kararının ardından bu bulguların daha da kritik hale geldiğini vurguladı.
Araştırmacılar, bu süreli muafiyetin Gazprom ve Rosneft'in petrol ürünlerini de kapsadığına dikkat çekiyor.
Raporda, "Sonuç olarak Gazprom ve Rosneft, Rusya'nın çocuk sınır dışı etme konusundaki savaş suçlarına karıştığı bilinen ve şu anda ABD'li tüketicilerin harcamalarından kazanç sağlayan ilk Rus devlet bağlantılı kurumsal yapılar oldu," denildi.
Gazprom ve Rosneft sürece nasıl dahil oldu?
Raporda, Ukraynalı çocukların götürüldüğü Rusya ve işgal altındaki topraklarda bulunan en az altı kamp tespit edildi. Bu tesislerin bir kısmının doğrudan Gazprom ve Rosneft iştiraklerine ait olduğu belirtildi. Şirketlerin; kampların mülkiyeti ve Rusya yanlısı ideolojik eğitimin koordine edilmesi yoluyla bu süreci desteklediği öne sürülüyor.
Yale HRL ekibi, söz konusu şirketlerin 2008 yılından bu yana Rus çocukların kamplara katılımını finanse ettiğini, 2014'teki ilk işgalden sonra ise bu kapsama işgal altındaki Ukrayna topraklarından gelen çocukların da dahil edildiğini not etti.
Daha önceki raporlarda, birçok çocuğun ailelerinin rızasıyla kamplara götürüldüğü belirtilse de HRL, bazı çocukların aile rızası olmaksızın gönderildiğini de tespit etti. Araştırmacılar, Rusya'nın çocukları sınır dışı etme, ideolojik aşılama ve bazı durumlarda evlat edindirme kampanyasının federal, bölgesel ve yerel kurumların sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yürüttüğü karmaşık bir ağa dayandığını belirtti.
Yaptırımların dışındaki iştirakler
Gazprom ve Rosneft ana şirket olarak ABD ve Avrupa Birliği (AB) yaptırımları altında olsa da iştiraklerinin çoğu bu kapsamın dışında kalıyor. Yale HRL araştırmacıları, çocukların nakli ve eğitiminde rol oynayan kurumların yüzde 80'inin henüz Washington veya Brüksel tarafından yaptırım listelerine alınmadığını bulguladı.
Ukrayna makamları, Rusya'nın geniş çaplı işgalinin başlangıcından bu yana 19 bin 500'den fazla çocuğun sınır dışı edildiğini kimlik bilgileriyle doğrulayabildi. Ancak gerçek sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Yale İnsani Araştırma Laboratuvarı, sınır dışı edilen çocuk sayısının 35 bin civarında olabileceğini öngörüyor.