İran'a karşı savaş, Avrupalıların petrol ve doğal gaza kıyasla daha az dalgalanan alternatifler bulmak için harekete geçmesiyle yeşil teknolojiler için bir katalizöre dönüştü.
İran'a karşı savaş sürerken, fosil yakıtlara bağımlılığın yol açtığı yaygın riskler bir kez daha öne çıkıyor. Bu da yeşil enerjinin neden daha güçlü bir seçenek olduğunu her zamankinden daha açık biçimde ortaya koyuyor.
REKLAM
REKLAM
Dünya genelinde petrol fiyatları için referans kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, Orta Doğu'da çatışmaların başlamasından bu yana yüzde 50'den fazla yükseldi ve bugün (30 Mart) erken işlemlerde 116 dolara (yaklaşık 5 bin 150 TL) ulaştı.
Bu dalgalanmanın büyük bölümü, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği ve fosil yakıt taşımacılığındaki en kritik boğazlardan biri olan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasına bağlanıyor. Bu da her gün yaklaşık 20 milyon varil petrolün taşınamaması anlamına geliyor.
Avrupa da bunun sonuçlarını şimdiden hissediyor. Gösterge kabul edilen Hollanda TTF doğalgaz fiyatı yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Bu artış, Mart 2026'yı Avrupa gaz fiyatlarında Eylül 2021'den bu yana en yüksek aylık artışın yaşandığı dönem haline getirme yolunda ilerliyor.
Artan enerji fiyatları zaten zorlanan Avrupalıları daha da baskı altına alma riski taşırken, birçok ülkede yeşil teknolojiye yönelişte dikkat çekici bir artış görüldü.
'Fosil yakıtlar tarafından rehin tutulmaktan bıktılar'
Tarihsel olarak Avrupa'da bu alandaki benimseme oranı en düşük ülkelerden biri olan Birleşik Krallık'ta, enerji şirketi Octopus Energy'ye göre mart ayının ilk üç haftasında ısı pompası satışları bir önceki ayın aynı dönemine kıyasla yüzde 51 arttı.
Güneş enerjisi sistemlerinin satışları da yüzde 54 yükseldi. Ev sahipleri, alışılmış 10 panel yerine 12 panelli daha büyük sistemlere yönelirken, elektrikli araç şarj cihazı satışları da yüzde 20 arttı.
Octopus Energy'den Rebecca Dibb-Simkin, "İnsanların sadece soru sormayı bırakıp harekete geçtiği büyük bir değişim görüyoruz. Britanyalı aileler, küresel fosil yakıt fiyatları tarafından rehin tutulmaktan bıktı," dedi.
Dibb-Simkin, "Güneş enerjisi ve ısı pompalarına geçerek kendi enerji santrallerine dönüşüyorlar; böylece düşük maliyetleri sabitliyor ve uzun vadede bütçelerini koruyorlar," ifadelerini kullandı.
Elektrikli araçlara geçiş hız kazanıyor
Avrupa Komisyonu verileri, AB genelinde benzinin ortalama fiyatının 23 Şubat ile 16 Mart arasında litre başına yüzde 12 artarak 1,84 euroya yükseldiğini gösteriyor. Bu da yaklaşık 81,7 TL'ye denk geliyor.
Bu durum elektrikli araçlara yönelik ilgiyi ciddi biçimde artırdı. Fransa merkezli çevrim içi ikinci el otomobil satıcısı Aramisauto, şubat ortası ile 9 Mart arasında elektrikli araç satışlarının neredeyse ikiye katlandığını açıkladı.
Reuters'a göre, Amsterdam merkezli Olx de Fransa, Romanya, Portekiz ve Polonya'daki platformlarında elektrikli araçlara yönelik müşteri taleplerinin arttığını, büyümenin ise "tüm pazarlarda haftadan haftaya istikrarlı biçimde hızlandığını" bildirdi.
Norveç'te ise ülkenin en büyük ikinci el araç platformu Finn.no'da elektrikli araçlar, sitenin en çok satan yakıt türü kategorisinde dizel modelleri geride bıraktı.
Güneş enerjisi destekli dönüşüm
Alman yenilenebilir enerji şirketi Enpal BV, Bloomberg'e yaptığı açıklamada, ABD ile İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın ardından güneş paneli ve ısı pompalarına yönelik başvuruların yaklaşık yüzde 30 arttığını söyledi. Güneş enerjisi şirketi 1KOMMA5° GmbH de güneş enerjisine ilginin neredeyse ikiye katlandığını bildirdi.
Birleşik Krallık'ta enerji şirketi E.ON, güneş enerjisine ilginin 23 Şubat ile 1 Mart arasında yüzde 23 arttığını, 2-8 Mart arasında ise buna ek olarak yüzde 63 daha yükseldiğini tespit etti.
E.ON UK Üst Yöneticisi Chris Norbury, "İnsanların enerji kullanımları üzerinde kontrol sahibi olmalarına ve faturalarını düşürmelerine yardımcı olmamız her zamankinden daha önemli," dedi.
Norbury, "Tüketiciler çözüm olarak güneş enerjisi ve bataryaya güçlü ilgi gösteriyor. Bu ürün de evde enerji üretip depolayarak elde edilebilecek tasarrufa katkı sağlıyor," ifadelerini kullandı.
Kuzey Denizi'nde sondaj enerji faturalarını düşürür mü?
Yeşil teknolojideki büyümeye rağmen, fosil yakıtlara daha fazla ağırlık verilmesi yönündeki çağrılar da yükseldi.
Bu ayın başlarında İngiliz tabloid gazetesi Daily Express, birinci sayfasında "Artan Faturaları Durdurmak İçin Sondaja Başlayın" başlığını kullanarak Birleşik Krallık'a Kuzey Denizi'nde yeni sondaj ruhsatları açma çağrısı yaptı.
Ancak Oxford Üniversitesi'nin bir analizine göre, İngiltere'nin tamamen yenilenebilir enerjiyle çalışması, hanelerin yıllık enerji faturalarında 441 sterline kadar tasarruf sağlayabilir. Bu da yaklaşık 25 bin 400 TL ediyor.
Buna karşılık, Kuzey Denizi'nden petrol ve gaz çıkarımını azami seviyeye çıkarmak, hanelere yılda yalnızca 16 sterlin ile 82 sterlin arasında tasarruf sağlayabilir. Bu da yaklaşık 922 TL ile 4 bin 723 TL arasında değişiyor. Üstelik bunun gerçekleşmesi için vergi gelirlerinin, enerji faturalarını dengelemek amacıyla hanelere dağıtılması gerekecek.
Analizin ortak yazarlarından Dr. Anupam Sen, Kuzey Denizi'nin kaynaklarını sonuna kadar kullanmanın İngiltere'yi enerji açısında daha güvenli hale getireceği ve hane faturalarını ciddi biçimde düşüreceği düşüncesinin "tam anlamıyla bir fantezi" olduğunu söyledi.
Birçok uzman da petrol ve gaz fiyatlarının Britanyalı tüketiciler için özel olarak indirimli belirlenmediğini, küresel piyasalarda oluştuğunu vurguladı. Ayrıca Birleşik Krallık karasularından çıkarılan gazın en yüksek fiyatı verene ihraç edilebildiğine dikkat çekilerek, yurt içi üretimi artırmanın maliyetleri kayda değer ölçüde düşürmeyeceği belirtildi.
Buna karşılık İspanya'daki yenilenebilir enerji devrimi, gaz fiyatları yükselse bile enerji faturalarının düşük kalmasına yardımcı oluyor.