Donald Trump NATO'yu 'kağıttan kaplan' olarak nitelerken, ABD yönetimi Avrupa’daki üs kısıtlamalarına tepki gösterdi. İngiltere ise ittifaka destek verdi.
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba yayımlanan ülkesini NATO’dan çekmeyi değerlendirdiğini belirterek ittifakı “kâğıttan kaplan” olarak nitelendirdi.
REKLAM
REKLAM
İngiltere’de yayımlanan The Telegraph gazetesine konuşan Trump, “Bunun yeniden değerlendirilmesinin ötesinde olduğunu söyleyebilirim,” dedi.
“NATO’dan hiçbir zaman etkilenmedim. Onların bir kâğıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Vladimir Putin de bunu biliyor,” ifadelerini kullandı.
Trump, Orta Doğu’daki savaş sürerken Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için deniz gücü oluşturma çağrısına Batılı müttefiklerin yanıt vermemesini de sık sık eleştiriyor. “Orada olmamaları bir yana, buna inanmak bile zordu… Bunun otomatik olması gerektiğini düşünüyorum,” diye konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da benzer şekilde, Washington’ın NATO ile ilişkisini “yeniden gözden geçirmek zorunda kalabileceğini” söyledi.
Fox News’te Sean Hannity’ye konuşan Rubio, “Bu çatışma sona erdikten sonra NATO’nun ülkemiz için değerini yeniden değerlendirmemiz gerekecek” dedi.
Rubio, geçmişte NATO’nun güçlü savunucularından biri olduğunu ancak ittifakın değerinin büyük ölçüde ABD’nin Avrupa’daki askeri üsler aracılığıyla küresel güç projeksiyonu yapabilmesine dayandığını ifade etti.
“Eğer NATO artık bu üsleri kullanmamıza engel oluyorsa, o zaman bu tek taraflı bir ilişkiye dönüşür” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın NATO müttefiklerinden İran’a yönelik saldırılara katılmalarını istemediğini ancak askeri üslerin kullanımına izin verilmemesini eleştirerek, “İhtiyaç duyduğumuzda üslerini kullanmamıza ‘Hayır’ diyorlarsa, o zaman neden NATO’dayız? Bu soruyu sormak gerekir,” dedi.
Rubio’nun açıklamaları, bazı Avrupa ülkelerinin ABD ordusunun kendi topraklarındaki üsleri kullanmasını kısıtlamasının ardından geldi.
Salı günü, İtalya’nın Orta Doğu’ya muharebe görevi için giden bir ABD uçağının inişine izin vermediği ortaya çıktı.
Pazartesi günü ise İspanya, İran’a yönelik görevlerde kullanılan ABD uçaklarına hava sahasını kapattı.
İttifakı savunmak
Öte yandan, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO’ya destek vererek ittifakı “dünyanın gördüğü en etkili askeri ittifak” olarak nitelendirdi.
Starmer, “Onlarca yıldır bizi güvende tuttu ve NATO’ya tamamen bağlıyız,” dedi.
Starmer ayrıca İngiltere'nin bu hafta yaklaşık 35 ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını görüşmek üzere bir toplantıya ev sahipliği yapacağını açıkladı. Görüşmelere, Dışişleri Bakanı Yvette Cooper başkanlık edecek.
Toplantıda, seyrüsefer serbestisinin yeniden sağlanması, mahsur kalan gemiler ve denizcilerin güvenliğinin garanti altına alınması ve kritik emtia akışının yeniden başlatılması için diplomatik ve siyasi seçenekler ele alınacak.
Starmer, toplantının ardından askeri planlamacıların da bir araya gelerek boğazın çatışma sonrası güvenli ve erişilebilir hale getirilmesini değerlendireceğini söyledi.
Görüşmelere Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve Hollanda gibi ülkeler de katılacak.
İran, 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından ABD-İsrail saldırılarını takiben stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Normal şartlarda dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgazının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor.