Bilim insanları, yükselen deniz seviyelerinin kenti yutmakla tehdit etmesi nedeniyle hiçbir uyum tedbirinin Venedik’i ayakta tutamayacağı uyarısında bulunuyor.
Bilim insanları kenti artan sel tehdidinden korumaya çalışırken Venedik’in gelecekte başka bir yere taşınmak zorunda kalabileceği uyarısı yapılıyor.
REKLAM
REKLAM
Scientific Reports adlı dergide yayımlanan yeni bir çalışma, BM Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 6'ıncı Değerlendirme Raporu’ndaki deniz seviyesi artışı öngörülerini esas alarak, İtalyan kenti için mevcut ve olası uyum stratejilerini değerlendirdi.
Venedik, Venedik Lagünü içindeki bir UNESCO Dünya Mirası alanı ve son 150 yılda giderek artan su baskınlarına maruz kalıyor. Geçen yaz bölgede etkili olan şiddetli fırtınalar, drenaj sistemlerini felç etti ve sokakları hızla akan nehirlere çevirdi.
2019’daki şiddetli su baskını iki kişinin ölümüne yol açtı; turistik cazibe merkezi Aziz Mark Bazilikası’nın da aralarında bulunduğu birçok noktada yüz milyonlarca euroluk hasar meydana geldi. 900 yıllık kiliseyi korumak amacıyla 2023’te cam bariyerler ve 3,3 milyon euroluk bir restorasyon planı açıklandı. Ancak yapı hâlâ gelgitlerin insafına kalmış durumda.
Bilim insanları şimdi Venedik için üç olası uyum stratejisi ortaya koyarak hızlı hareket etmenin “hayati” olduğu uyarısında bulunuyor. Çalışmanın yazarı, Venedik’in, Maldivler ve Hollanda’nın da aralarında bulunduğu alçak kıyı bölgelerinin, önümüzdeki yüzyıllarda deniz seviyesindeki yükseliş nedeniyle karşılaşacağı zorlukların tipik bir örneği olduğunu söylüyor.
Venedik taşınmak zorunda mı kalacak?
Yazarlar, deniz seviyesinin 0,5 metreyi aşkın bir yükseliş göstermesi durumunda – emisyonlar düşük tutulsa bile 2100 yılına kadar gerçekleşebileceği öngörülen bir artış – maliyeti 500 milyon ile 4,5 milyar euro arasında değişen setlere ihtiyaç duyulabileceğini öngörüyor.
Bunlar, genellikle toprak, kum ya da kayadan yapılan ve kıyı şeritleri veya nehirler boyunca inşa edilerek olası taşkınlara karşı bariyer görevi gören mühendislik ürünü tahkimatlar.
Lagünün “süper set” (geniş, güçlendirilmiş bir bent) ile kapatılması da deniz seviyesinin 0,5 metreyi aşması durumunda uygulanabilir bir seçenek olarak görülüyor ve kenti 10 metreye kadar olan deniz seviyesi artışına karşı koruyabilir. Ancak bunun başlangıç maliyetinin 30 milyar euroyu aşması bekleniyor.
Son çare olarak, çalışma deniz seviyesinin 4,5 metreyi aşması halinde (2300 sonrasında gerçekleşmesi öngörülen bir artış) kentin, sakinlerinin ve tarihi simge yapılarının taşınmasının, maliyeti 100 milyar euroya kadar çıkabilecek zorunlu bir seçenek haline gelebileceğini belirtiyor.
Yazarlar, kalıcı bariyerler gibi büyük ölçekli müdahalelerin inşasının 30 ila 50 yıl sürebileceği uyarısında bulunarak, erken planlamanın hayati olduğunun altını çiziyor.
‘Venedik için ideal bir strateji yok’
East Anglia Üniversitesi’ndeki Tyndall İklim Değişikliği Araştırma Merkezi’nden Profesör Robert Nicholls, “Analizimiz, Venedik için tek ve en iyi stratejinin bulunmadığını gösteriyor,” diyor.
“Benimsenen her yaklaşımın, Venedik sakinlerinin refahı ve güvenliği, ekonomik kalkınma, lagün ekosistemlerinin geleceği, mirasın korunması ile bölgenin gelenek ve kültürleri gibi pek çok unsuru dengelemesi gerekiyor.”
Nicholls, alçakta yer alan tüm nüfuslu kıyı bölgelerinin uzun vadeli deniz seviyesi yükselişinin yaratacağı zorluğun farkına vararak “uyum sürecinin sonuçlarını şimdiden düşünmeye başlaması” gerektiğini söylüyor.
“Venedik’in çok yüksek kültürel değerini dikkate aldığımızda, bu maliyetlerin açıkça eksik kaldığını ve hiçbir uyum önleminin bugün gördüğümüz Venedik’i uzun vadede ayakta tutamayacağını söylemek gerekir,” diye ekliyor.
Venedik’te deniz seviyesi neden yükseliyor?
Venedik, sığ bir kıyı lagünündeki konumu nedeniyle zaten ilkbahar dönemindeki yüksek gelgitler sırasında risk altında.
Royal Museums Greenwich’e göre mevsimlik siroko rüzgârları, Adriyatik Denizi’nden lagüne ve kente doğru suyu iterek “fırtına kabarmalarına” da yol açabiliyor. Yüksek gelgitlerle fırtına kabarmalarının çakışması durumunda ise su baskınları son derece ağır olabiliyor.
Küresel ısınma da, buzulların erimesi ve ısınan deniz suyunun genleşmesinin birleşik etkisiyle, dünya genelinde deniz seviyesindeki yükselişi hızlandırıyor.
Durumu daha da kötüleştiren bir diğer etken ise, doğal zemin hareketleri nedeniyle Venedik’in yer seviyesinin şu anda yılda yaklaşık bir milimetre batıyor olması. Bu süreç, lagünün altından yeraltı suyu çekilmesi gibi insan faaliyetleriyle daha da hızlandı. Ancak bu uygulama artık yasak.