ABD-İran müzakereleri tıkanırken, İranlı yetkililer, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmaması halinde kritik deniz taşımacılığı hattının kapalı kalacağı uyarısında bulunuyor.
Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasındaki gerilimin tırmanmasıyla pazar günü yeniden kapatıldı. İran Meclis Başkanı, müzakerelerde kısmi ilerleme sağlandığını kabul ederken, nihai bir barış anlaşmasının halen “uzak” olduğunu vurguladı.
REKLAM
REKLAM
Pakistan’da gerçekleştirilen ancak anlaşmayla sonuçlanmayan üst düzey görüşmelerin ardından arabuluculuk çabaları sürerken Tahran; ABD, İran limanlarına yönelik ablukayı sona erdirene kadar kritik deniz ticareti dar boğazının yeniden açılmasına izin vermeyeceğini açıkladı.
İran parlamento başkanı Muhammed Bakır Galibaf, cumartesi gecesi televizyonda yaptığı konuşmada, Washington ile “ilerleme” kaydedildiğini ancak “çok sayıda boşluk ve bazı temel noktaların halen çözümsüz olduğunu” söyledi.
Galibaf, İsrail ve ABD’nin İran'a karşı başlattığı savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde Tahran’ın müzakerecilerinden biri olarak, “Nihai görüşmeye hâlâ uzağız” dedi.
İki haftalık ateşkesin, yenilenmediği takdirde çarşamba günü sona ermesi bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile “çok iyi görüşmeler” yürütüldüğünü söyledi ancak Tahran’ı ABD’ye “şantaj yapmaya” çalışmaması konusunda uyardı.
Cuma günü Tahran, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğalgazının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın, İsrail’in İran’ın müttefiki Hizbullah’a karşı Lübnan’da yürüttüğü savaşı durdurmak için varılan geçici ateşkes sonrası açıldığını ilan etmişti.
Bu gelişme küresel piyasalarda sevinç yaratmış ve petrol fiyatlarının düşmesine yol açmıştı ancak Trump’ın ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasının nihai bir anlaşma sağlanana kadar süreceğini vurgulaması üzerine Tahran geri adım attı.
Galibaf, “Amerika ablukayı kaldırmazsa, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik kesinlikle sınırlı olacaktır,” dedi.
İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, savaşın ilk saldırılarında babasının öldürülmesinin ardından iktidarı devralmasından bu yana henüz kamuoyu önüne çıkmazken, yazılı bir mesajında İran donanmasının ABD’yi yenmeye “hazır olduğunu” belirtti.
Trump, İran’ı son hamlelerinde “biraz kurnazlık yapmakla” suçladı ve Tahran’ı boğaz konusunda tutum değiştirerek Washington’a “şantaj yapmamaya” çağırdı.
Başkan, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, “Çok iyi görüşmeler yürütüyoruz” dedi ve ABD’nin “sert bir duruş sergilediğini” ekledi.
'Hedef alınacak'
İran Devrim Muhafızları, izin olmadan boğazdan geçmeye yönelik herhangi bir girişimin “düşmanla iş birliği olarak değerlendirileceğini ve ilgili geminin hedef alınacağını” açıkladı.
Takip verilerine göre, kısa süreli açılma sırasında cumartesi sabahı birkaç petrol ve gaz tankeri boğazdan geçti ancak diğerleri geri çekildi ve öğleden sonra geç saatlerde su yolundan geçen gemi sayısı oldukça azaldı.
Bir İngiliz deniz güvenliği ajansı, Devrim Muhafızları’nın bir tankere ateş açtığını bildirirken, güvenlik istihbarat şirketi Vanguard Tech, bu gücün Körfez’den kaçan boş bir yolcu gemisini “yok etmekle” tehdit ettiğini aktardı.
Üçüncü bir olayda ise İngiliz ajansı, “bilinmeyen bir mermi tarafından vurulan” bir gemiyle ilgili ihbar aldığını, bunun konteynerlerde hasara yol açtığını ancak yangın çıkmadığını belirtti.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı, boğazda Hindistan bayraklı iki gemiyi içeren bir “ateş açma olayı” nedeniyle protesto bildirmek üzere İran büyükelçisini çağırdığını açıkladı.