Ukraynalılar kazada ölenlerin yanı sıra felaketin ardından yüksek düzeyde radyasyona maruz kalarak temizlik faaliyetlerine katkıda bulunan yüz binlerce kişiyi onurlandırmak için bir araya geldi.
Ukrayna, Çernobil nükleer santral felaketinin 40. yıldönümünü idrak ederken, Devlet Başkanı Volodmir Zelenskiy, Rusya'yı santral üzerinde düzenli olarak saldırı dronları uçurarak "nükleer terörizm" yapmakla suçladı.
Zelenskiy yıldönümü münasebetiyle sosyal medyada yaptığı açıklamada Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ederek "dünyayı bir kez daha insan yapımı bir felaketin eşiğine getirdiğini" belirtti.
Dronların Çernobil üzerinde düzenli olarak uçtuğunu, hatta bir tanesinin geçen yıl koruyucu kabuğa çarptığını belirtti. "Dünya bu nükleer terörizmin devam etmesine izin vermemelidir ve bunun en iyi yolu da Rusya'yı pervasız saldırılarını durdurmaya zorlamaktır" diye ekledi.
İnsanlar ölenleri anmak için toplandı
Bununla beraber, Ukrayna'nın kuzeyindeki Slavutych kentinde insanlar, felaketten sonra temizlik görevini üstlenenleri ve kazada ölenleri anmak için Cumartesi günü gece yarısı anma töreni için bir araya geldi.
Büyük bir radyasyon sembolünün üzerine mumlar yerleştirildi.
1986'daki felaketin ardından Sovyetler Birliği'nin dört bir yanından askerler, itfaiyeciler, madenciler, sağlık görevlileri ve mühendisler çağrılmıştı. Dört yıl boyunca 600 bin kişi temizleme çalışmalarına katılarak yüksek düzeyde radyasyona maruz kaldı.
Tarihteki en kötü sivil nükleer felaket
Çernobil nükleer santralinde 26 Nisan 1986 tarihinde saat 01:23'te meydana gelen patlama, tarihteki en büyük sivil nükleer felaketle sonuçlanmıştı.
Bir güvenlik testi sırasındaki insan hatası nedeniyle meydana gelen patlama, o zamanlar Sovyetler Birliği'nin bir parçası olan Ukrayna'nın kuzeyindeki nükleer santralin dört numaralı reaktöründe patlamaya yol açmıştı. Patlama atmosfere radyoaktif duman göndermiş ve nükleer yakıt 10 günden fazla yanmıştı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) felaketin ana nedeninin "reaktörün tasarımındaki ve kapatma sistemindeki ciddi eksiklikler" ile işletme prosedürlerinin "ihlali" olduğunu tespit etmişti.
Radyoaktif bulut Avrupa'ya yayılmadan önce Ukrayna, Belarus ve Rusya hızla kirlendi. İsveç kazadan iki gün sonra radyasyonda bir artış tespit etti.
Dönemin Sovyet lideri Mikhail Gorbaçov 14 Mayıs'a kadar kazayı kamuoyuna açıklamadı.
2005 tarihli bir BM raporu, kazadan en çok etkilenen üç ülkede radyasyona maruz kalma nedeniyle ölenlerin sayısının 4 bin olduğunu tahmin ediyordu. Greenpeace'in 2006 tarihli bir raporuna göre bu sayı yaklaşık 100 bin ölüdür.
Ukrayna'ya yönelik saldırılar devam ediyor
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları Çernobil'in yıldönümünde de devam etti. Moskova'nın 144 insansız hava aracını yaylım ateşine tuttuğu gece saldırılarında en az üç kişi öldü, dört kişi de yaralandı. Ukraynalı yetkililere göre bunlardan 124'ü düşürüldü.
Bölgenin askeri yönetimi, bunlardan ikisinin cephe hattındaki kuzeydoğu bölgesi Sumy'de öldürüldüğünü belirtti.
Dnipro'da, en az sekiz kişinin öldüğü bir hava saldırısından bir gün sonra, insansız hava aracı ve topçu saldırılarında bir kişi daha öldü ve dört kişi yaralandı.