David Attenborough 100 yaşına girerken Euronews Earth, onun olağanüstü kariyerinin gerçek hayattaki etkilerini inceliyor.
Sir David Attenborough, muhtemelen yeryüzünün en kıymet verilen yaban hayatı yayıncısı olarak tarihe geçecek; yarın 100 yaşına giriyor.
REKLAM
REKLAM
1952'de BBC'de stajyer yapımcı olarak televizyon kariyerine başlayan Attenborough, Avrupa'daki ilk renkli yayına öncülük etti ve kısa sürede dünyanın en popüler doğa belgesellerinin baş sesi haline geldi.
Bugüne kadar, hayvan ve bitkilerin hayatta kalmak için başvurduğu “olağanüstü yolları” izleyen ödüllü “Life” serisi de dahil olmak üzere 100'den fazla filmi yazdı, sundu ya da seslendirdi.
Melodik anlatımı ve doğaya duyduğu açık tutkunun yanı sıra Attenborough, yeni bir doğa korumacı, hayvansever ve çevre aktivisti kuşağına ilham kaynağı oldu.
“David Attenborough etkisi”
Attenborough'nun çalışmaları o kadar etkileyici ki hayranları, eserlerinde öne çıkardığı sorunların somut değişimlere yol açtığını anlatmak için “David Attenborough etkisi” diye bir kavram ortaya attı.
ABD ve Birleşik Krallık'tan 3.833 kişiyle yapılan 2019 tarihli bir GlobalWebIndex (kaynak İngilizce) anketi, Attenborough'nun Planet Earth'ün ikinci sezonunda plastik atıkla mücadele çağrısı yapmasının ardından Birleşik Krallık'ta “plastic recycling” (plastik geri dönüşüm) aramalarının yüzde 55 arttığını ortaya koydu.
Belgeselin ardından ankete katılanlar, tek kullanımlık plastik tüketimlerinde yüzde 53 azalma bildirdi.
Ancak Attenborough'nun çalışmasından ilham alanlar, evinde televizyon karşısında oturan sıradan izleyicilerle sınırlı değil.
Attenborough'nun “Ocean” adlı yapımında dip trolcülüğünü – teknelerin, balık avlamak için deniz tabanında ağır, kurşunlu ağları sürükleyip arkalarında ne varsa yok ettiği yöntemi – gözler önüne seren sarsıcı görüntülerin ardından, deniz yaşamı açısından zengin Atlantik bölgelerindeki derin deniz balıkçılığı yasağı AB Genel Mahkemesi tarafından onandı.
David Attenborough “sürekli bir ilham kaynağı”
Sanatçılar Skip ve Katherine Khangurra'nın hayatı David Attenborough etkisiyle değişti. Yayıncının programlarını izledikten sonra Libra Fine Arts (kaynak İngilizce) adlı şirketlerini kurdular.
Euronews Earth'e konuşan 42 yaşındaki Katherine, “İkimiz de televizyon karşısında Attenborough'nun programlarıyla büyüdük; etkileyici anlatımı bizi adeta büyülerdi” diyor.
“57 yaşındaki Skip ise bir dizi izledikten sonra sık sık çizim yapma isteği duyuyor; ister ‘Frozen Planet'teki penguenler olsun ister ‘Gorillas Revisited'deki goriller. Bu programlardaki sinematografi olağanüstü; her sahnede, kimi zaman hayvanların tek tek tüylerine kadar inanılmaz ayrıntılar ortaya çıkıyor.”
İngiltere'nin Windsor kentinde yaşayan çift, Attenborough'nun çalışmalarının, dünya genelinde pek çok sanatçı için olduğu gibi, kendileri için de “sürekli bir ilham kaynağı” olduğunu söylüyor.
Bir seferinde Attenborough'ya yaban hayatı temalı kartlarından bazılarını hediye etmişler ve karşılığında ondan “çok güzel” el yazısıyla bir not almışlar. Katherine, “Bize bizzat yazmak için ayırdığı zaman ve gösterdiği özen bizi gerçekten duygulandırdı” diyor.
Yaban hayatını öğrenen yeni kuşak
Katherine ve Skip artık sanatlarını aileler için bir öğrenme aracı olarak kullanıyor; ebeveynlere, çocuklarına farklı türlerin adlarını ve özelliklerini öğretmeleri ve yaban hayatıyla “bağ kurmalarına” yardımcı oluyorlar.
Katherine, “Merakın ve bağ kurmanın o anlarına tanıklık etmek harika; özellikle de yeni kuşağın hayvanlar hakkında bilgi edinip geleceğe dönük o bağı kurduğunu görmek çok güzel” diyor.
Bilim dergisi Global Ecology and Conservation (kaynak İngilizce)'da yayımlanan ve 842 ilkokul öğrencisini kapsayan 2022 tarihli bir araştırma, çocukların yabani hayvanları koruma istekliliklerinin, hem doğayla doğrudan (dışarıda geçirilen zaman) hem de dolaylı (doğa programları izlemek ya da doğa kitapları okumak) temas sıklığıyla, ayrıca türler hakkındaki bilgi düzeyleri ve türleri ne kadar sevdikleriyle pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırmada, “Çocukların türler hakkındaki bilgi düzeyi ve türleri sevme düzeyi de doğayla temas sıklığıyla (doğrudan ve dolaylı biçimleriyle) pozitif yönde ilişkilidir” deniyor.
“Bu nedenle, çocukların dışarıda vakit geçirmesini ve doğayı birden fazla yolla tanımasını sağlayan çevre eğitimi ve çocuk bakım politikalarının, yaban hayatının korunmasına katkı sağlayacağı” ifadelerine yer veriliyor.