İskoçya’nın ulusal yemeği 1970’lerden bu yana ABD’de yasaklı. Şimdi ise ülkenin önde gelen kasaplarından biri yasağın kalkması kampanyasının ön saflarında yer alıyor. Peki haggis menüde yoksa, İskoçya sahada nasıl yarışıp nasıl kazanabilir?
İskoçya’nın önde gelen kasaplarından biri, ABD’nin Dünya Kupası öncesinde haggis yasağını kaldırması için bir kampanya başlattı.
Perthshire merkezli Simon Howie Butchers, “haggisi yeniden yasal hale getirelim” çağrısıyla hazırlanan dilekçenin arkasındaki isim. Daha kısa bir kısaltma arayanlar için girişim, “MHLA” olarak da anılıyor.
Önce temel bilgiyi verelim: haggis, koyunun kalp, karaciğer ve akciğer gibi sakatatlarının soğan, yulaf ezmesi ve baharatla harmanlanarak hazırlanmasıyla yapılan geleneksel bir İskoç yemeği. Klasik tarifte karışım, hayvanın midesine doldurularak pişiriliyor.
Kulağa herkes için kolay bir seçenek gibi gelmeyebilir. Nitekim 2001 tarihli Larousse Gastronomique de tarifi “ilk bakışta iştah açıcı görünmeyebilir” diye not düşüyor.
Ama İskoçlara göre mesele net: görünüşü sizi aldatmasın, haggis gerçekten oldukça lezzetli.
Peki Mountain Dew adlı radyoaktif içecek (yani neon renkli, şişelenmiş bir şeker bombası) gayet normal karşılanırken, ABD’de haggis nasıl oluyor da yasaklı kalıyor?
Yasak, 1979’dan bu yana yürürlükte. Gerekçe ise ABD’nin sakatat tüketimine ilişkin federal gıda düzenlemeleri. Özellikle de geleneksel haggis tarifinde yüzde 15’e kadar yer alabildiği belirtilen koyun akciğerinin, Amerikan Tarım Bakanlığı kuralları kapsamında yasaklı olması. Bu nedenle İskoç üreticiler, haggisi ABD’ye ihraç edemiyor.
Ancak tablo değişebilir. İskoçya, altı başarısız eleme kampanyasının ardından 1998’den bu yana ilk kez bu yaz Dünya Kupası’na katılmaya hazırlanıyor.
Simon Howie Butchers’ın kampanyasının yüzü İskoç yayıncı ve gazeteci Gordon Smart olacak. ABD’ye gidecek taraftarlara ise “no haggis, no party” (Haggis yoksa parti de yok) yazılı bayraklar dağıtılıyor.
Simon Howie Butchers’ın Instagram paylaşımında şu ifadeler yer aldı: “Nesiller sonra ilk kez Tartan Army dünya sahnesine çıkıyor. Ama bir sorunumuz var, hem de büyük bir sorun… Ulusal yemeğimiz haggis, en çok önem taşıdığı anda ABD’de yasak.”
“Bu yalnızca geleneğin görmezden gelinmesi değil; çığırından çıkmış bir mevzuat meselesi. Ama Simon Howie, fırsatlar ülkesine gerçek bir fırsat sunuyor: Haggisi yeniden yasal hale getirme mücadelesine öncülük ediyoruz.”
Şirketin bir diğer açıklamasında ise şu ifadelere yer verildi: “Amerikalılarla İskoçlar arasındaki sıcak ve köklü bağ sayesinde, ABD’ye bu lezzeti benimsemeleri ve ‘haggisi yeniden yasal hale getirmeleri’ çağrısında bulunuyoruz.”
Öyleyse, tüm turnuvayı elitist ve grotesk bir curcunaya çeviren Dünya Kupası biletlerinin fahiş fiyatlarına mı öfkelisiniz… Yoksa FIFA’nın sözde siyasi tarafsızlığının, başkan Gianni Infantino’nun FIFA’nın ilk Barış Ödülü sahibi Donald Trump’a yönelik aşırı sıcak ilgisiyle tamamen gölgelenmesinden mi rahatsızsınız…Ya da “Dünya Kupası’nı umutla beklemesi beklenemez” diyen ve 120’den fazla kuruluşun “Trump yönetiminin şiddet dolu ve istismarcı göç politikaları” olarak tanımladığı uygulamalar nedeniyle toplu bir seyahat uyarısı yayımlamasının ardından hâlâ endişeli olan İran Futbol Federasyonu’nun tarafında mı duruyorsunuz… Öfkelenecek meseleden bol ne var.
Ama bir de diğer taraftan bakın: Bir ulusal yemek onlarca yıldır yasaklı ve Amerikalılar en lezzetli ihracat ürünlerinden birinden mahrum kalıyor. Dahası, İskoçya’nın Dünya Kupası dönüşünü onların geleneklerine saygı göstererek kutlamanın zamanı gelmiş olabilir.
Ya da İskoç asıllı Amerikalı komedyen Craig Ferguson’ın sözünü hatırlayalım: Haggis, sadece kötü bir halkla ilişkiler uzmanına sahip bir hotdog’dur.
Dünya Kupası 11 Haziran’da başlayacak ve 19 Temmuz’a kadar sürecek. Turnuva ABD, Kanada ve Meksika’da düzenlenecek.