2025'te Almanya, AB'de güneş ve rüzgârdan en fazla elektriği üretti; ancak elektrik fiyatları hâlâ dalgalı fosil yakıtlara endeksli.
Alman haneler, ülkenin fosil yakıtlardan vazgeçme konusundaki etkileyici çabalarına rağmen, elektrik için AB ortalamasından yaklaşık üçte bir daha fazla ödüyor.
REKLAM
REKLAM
Enerji düşünce kuruluşu Ember’e göre Almanya, rüzgar ve güneş enerjisi kurulumu açısından “küresel liderler” arasında yer alıyor; 2025’te elektriğinin yüzde 59’u temiz kaynaklardan geldi.
Ülkenin çığır açan Yenilenebilir Enerji Yasası’nın (Erneuerbare-Energien-Gesetz) 2000 yılında yürürlüğe girmesinden bu yana, yalnızca rüzgar ve güneşten elektrik üretimindeki payı yüzde 2’nin altından geçen yıl neredeyse yüzde 45’e fırladı.
Aynı dönemde, sık sık “en kirli” enerji biçimi olarak nitelenen kömürün payı, Almanya’nın elektrik üretiminin yarısından fazlasından yalnızca yüzde 21’e geriledi.
Ember (kaynak İngilizce), “Almanya 2025’te diğer tüm AB üyelerinden daha fazla rüzgar ve güneş elektriği üretti ve blokun toplam rüzgar ve güneş üretiminin dörtte birinden fazlasını tek başına karşıladı” diyor.
Ancak enerji şirketi 1KOMMA5°’nin yeni analizine göre Almanya hâlâ AB içindeki en yüksek elektrik fiyatlarından bazılarıyla boğuşuyor.
Çözüm ne? Daha fazla yenilenebilir enerji.
AB’de elektrik fiyatlarının sıralaması
Eurostat’ın 2025’in ikinci yarısına ilişkin elektrik fiyatı verilerini kullanan 1KOMMA5° (kaynak İngilizce), vergiler ve harçlar dahil AB ortalamasının kilovatsaat (kWh) başına 0,29 avro olduğunu hesaplıyor; Almanya’da ise haneler kilovatsaat başına ortalama 0,39 avro ödüyor.
Tipik bir tek kişilik hanenin (1.500 kWh tüketen) elektrik faturası, Almanya’daki yüksek fiyatlar nedeniyle AB ortalamasına kıyasla yılda yaklaşık 150 avro daha kabarık oluyor; yıllık 5.000 kWh elektrik tüketen bir ailenin ödediği ek tutar ise 500 avroya kadar çıkıyor.
Ancak 2025’te resmen kömürden elektrik üretimine son veren İrlanda, kilovatsaat başına 0,40 avroluk fahiş elektrik fiyatıyla listenin zirvesinde yer alıyor.
Tam AB sıralaması şöyle:
- İrlanda: €0,40
- Almanya: €0,39
- Belçika: €0,35
- Danimarka: €0,33
- Avusturya: €0,33
- Çekya: €0,32
- İtalya: €0,30
- Romanya: €0,29
- Kıbrıs: €0,28
- İsveç: €0,27
- Polonya: €0,27
- İspanya: €0,27
- Lüksemburg: €0,27
- Fransa: €0,26
- Hollanda: €0,26
- Letonya: €0,25
- Portekiz: €0,24
- Yunanistan: €0,24
- Estonya: €0,23
- Finlandiya: €0,23
- Slovenya: €0,21
- Litvanya: €0,20
- Slovakya: €0,19
- Hırvatistan: €0,17
- Bulgaristan: €0,14
- Malta: €0,13
- Macaristan: €0,11
Almanya’da elektrik neden bu kadar pahalı?
Almanya’daki yenilenebilir enerji patlamasına rağmen, elektriğin fiyatı “merit order” ilkesi olarak bilinen uygulama nedeniyle hâlâ oynak fosil yakıtlara bağlı. Bu ilke, elektrik fiyatının talebi karşılamak için hâlâ devrede olması gereken en pahalı santralin maliyetine göre belirlenmesini öngörüyor.
Yani Almanya’nın elektrik ihtiyacı yalnızca temiz enerjiyle karşılanamadığında, kömür veya gaz gibi daha pahalı (ve daha kirletici) kaynaklar devreye giriyor.
İspanya örneğinde görüldüğü gibi, sisteme daha fazla yenilenebilir kapasite eklemek bu sorunu hafifletebiliyor; ülkede rüzgar ve güneş enerjisindeki büyüme, 2019’dan bu yana fosil yakıtlı santrallerin elektrik fiyatı üzerindeki etkisini yüzde 75 oranında azalttı.
İspanya’nın 2025’te rüzgar ve güneşten elektrik üretimindeki payı Almanya’ya benzer olsa da, hidroelektrik ve nükleer gibi diğer temiz kaynaklar, ülkenin fosil yakıtlara bağımlılığını önemli ölçüde düşürdü. Geçen yıl İspanya’nın elektrik karmasında temiz enerji yüzde 75’e ulaşırken, Almanya’da bu oran yüzde 59’da kaldı.
Ancak daha geniş bağlam kritik önem taşıyor. Montel’in Temiz Enerji İlerleme raporuna (kaynak İngilizce) göre, Almanya’nın elektrik karması nükleer enerjiden çıkışın ardından baştan aşağı değişti.
2022’de nükleer üretim – zararlı atıklarla ilgili çevresel kaygılara rağmen çoğu zaman temiz enerji kategorisine alınsa da – Almanya’nın toplam elektrik üretiminin yüzde 6,6’sını oluşturuyordu.
Raporda, “Bu tür şebekeye sürekli güç sağlayan, düşük karbonlu bir kaynağın devreden çıkarılması, kısa sürede ya fosil üretimle ya da yenilenebilirlerin hızla artırılmasıyla kapatılması gereken önemli bir boşluk yarattı” deniyor.
Rüzgar ve güneşte kaydedilen hızlı büyümenin ardından uzmanlar, Almanya’nın “yenilenen ivmesinin” 2026’da daha net görülebileceğini, çünkü fosil yakıtların yerini almanın talep artışıyla yarışmayı sürdüreceğini söylüyor.
Almanya neden temiz enerjiyi israf ediyor?
Ancak 1KOMMA5°’nin kurucu ortağı Jannik Schall’ın işaret ettiği gibi: “Almanya’nın çok fazla ucuz rüzgar ve güneş enerjisi yok; sistemde çok az esneklik var.”
Almanya geçen yıl yenilenebilir enerji kısıntıları için 435 milyar avro harcadı. Bu, arz fazlası yaşanan bölgelerde elektrik üretiminin kasten durdurulmasını ve başka yerlerde üretimin artırılmasını içeriyor.
Şebekeye elektrik veremeyen tedarikçilere tazminat ödenirken, arz açığını kapatmak için devreye giren üreticilere de dengeleme ödemeleri yapılıyor.
Kısıntı, bir ülkede güneşli ve rüzgarlı günler gibi güneş ve rüzgar için ideal koşullar oluştuğunda, şebekenin kaldırabileceğinden daha fazla elektrik üretildiğinde sıkça yaşanıyor. Arz talebi aştığında, bu durum negatif enerji fiyatlarıyla sonuçlanabiliyor.
Bu sorunu çözmek kolay değil; zira Avrupa’nın enerji şebekesi, yenilenebilir patlaması hesaba katılarak değil, merkezi konumdaki santraller temel alınarak tasarlandı. Bu da çoğunlukla uzak bölgelerde üretilen rüzgar ve güneş elektriğinin evlere ve işyerlerine ulaştırılamaması anlamına geliyor.
Bataryalı enerji depolama sistemleri (BESS), bu soruna çare olarak gösteriliyor ve büyük miktarda temiz enerjinin israf olmasını önlemeye yardımcı olabiliyor.
2026 tarihli bir Solar Power Europe raporuna (kaynak İngilizce) göre, AB’nin batarya filosu 2021’den bu yana on kat genişleyerek bugün 77 GWh’nin üzerine çıkmış olsa da Avrupa hâlâ “olması gereken yerden çok uzakta”.
2030 hedeflerine ulaşmak için AB’nin bu on katlık büyümeyi bir kez daha tekrarlaması, batarya depolama kapasitesini önümüzdeki beş yıl içinde 750 GWh düzeyine çıkarması gerekiyor. 2025’te yeni BESS kapasitesinin yüzde 60’ından fazlasını beş AB pazarı sağladı; yarışta Almanya ve İtalya başı çekiyor.
Almanya’nın pahalı vergileri
Almanya’da elektrik fiyatları, yüksek şebeke ücretleri ve vergilerden de büyük ölçüde etkileniyor.
1KOMMA5°’nin hesaplamalarına göre, çeşitli harçlar olmasaydı haneler yalnızca €0,26/kWh ödeyecekti. Bu durumda elektrik fiyatları Belçika, Lüksemburg ve Hollanda’dakinden daha ucuz olurdu.
Schall, "Örneğin yeniden sevk (redispatch) önlemlerini, yani santrallerin kısa süreli kapatılıp yeniden devreye alınmasını daha iyi önleyebilsek, şebeke ücretlerini kayda değer ölçüde düşürebilirdik" diye ekliyor.
“Üretim tesislerini tazminat karşılığında devreden çıkarmak yerine, akıllı bir kontrol sistemi depolama üniteleriyle esnek tüketiciler arasında elektrik miktarının öngörülü biçimde kaydırılmasını mümkün kılıyor. Bu da uzun vadede herkes için şebeke maliyetlerini düşürüyor."