Trump, Avrupa ülkelerinin önerisine temkinli yaklaşırken, İran savaşını sona erdirmeye yönelik geçici anlaşma sayesinde stratejik su yolunun yeniden güvenli ve açık hale geleceğini savundu. Ancak ticari gemilerin güvenliği için bölgede sınırlı bir deniz gücü bulundurulmasına da karşı çıkmadı.
ABD’nin müttefiklerinin İran savaşını sona erdirecek anlaşmanın devamı olarak önerdiği Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz misyonu, patlayıcı mayınların temizlenmesi ve gerekirse askeri eskort sağlanması yoluyla gemi mürettebatları ile deniz taşımacılığı sigortacılarına, gemilerin dar su yolundan yeniden güvenli şekilde geçebileceği güvencesi vermeyi amaçlıyor.
REKLAM
REKLAM
Fransa ve İngiltere aylardır bu planlar üzerinde çalışıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, savaşın sürdüğü mart ayında bu fikri gündeme getirmiş ve çatışmaların yatışmasının ardından savaş gemilerinin tankerler ile konteyner gemilerine bu deniz geçiş noktasında eşlik edebileceğini söylemişti.
ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü G7 Zirvesi’nde Macron’a, İran’la varılan geçici anlaşma sayesinde boğazın "açık olacağını" belirterek "çok fazla yardıma" ihtiyaç görmediğini söyledi.
Trump, Fransız lidere, "Burada birkaç ülkeden bir ya da iki gemi bulunmasının kötü bir fikir olduğunu düşünmüyorum. Bunu yapmak için harika bir ülke olursunuz," dedi.
ABD-İran arasındaki geçici ateşkesi uzatacak ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının önünü açacak çerçeve anlaşmayı memnuniyetle karşılayan ABD müttefikleri, su yolunun "koşulsuz ve sınırsız seyrüsefer özgürlüğüyle" acilen yeniden açılması için "üzerlerine düşeni yapmaya kararlı" olduklarını açıkladı.
Açıklama, ABD ile birlikte G7 üyesi olan Fransa, İngiltere, Almanya, Japonya ve İtalya tarafından yayımlandı. Kanada da daha sonra açıklamaya katıldı.
Ülkeler, "ticari deniz taşımacılığına güvence vermek ve mayın temizleme operasyonları yürütmek için tamamen savunma amaçlı ve bağımsız bir misyon" önerdi.
Fransa’nın nükleer tahrikli uçak gemisi Charles de Gaulle hâlihazırda bölgede bulunuyor. Macron, gemiyi önce mart başında Doğu Akdeniz’e, ardından Süveyş Kanalı üzerinden Arap Denizi’ne göndermişti.
Macron, bölgede konuşlu olan ve hızlı şekilde destek verebilecek diğer ülkeler arasında Hollanda, İtalya ve İngiltere’nin de bulunduğunu söyledi.
Fransız lider Trump’a, Fransız savaş uçaklarının salı gününden itibaren hayati önemdeki su yolu üzerinde gözlem görevlerine katılabileceğini, bunu "48 saat içinde" fırkateynlerin ve "iki ila üç gün içinde" uçak gemisinin izleyebileceğini söyledi.
Macron, "Elbette tüm bunlar bunun istenmesine ve talep edilmesine bağlı. Belki istenmeyecek ve belki de gerekli olmayacak. Ancak her halükarda bu, yardım etme isteğimizi gösteriyor," dedi.
Mayın temizleme gemileri, su yolunu deniz taşımacılığı için tehdit oluşturan su altı tehlikelerinden arındırmayı hedefleyecek. Bu mayınlar roketle sevk edilebilen, kablolu olabilen ya da deniz tabanında bekleyip ses, hareket veya ışıkla tetiklenebilen türlerden oluşabiliyor.
Trump, mayınlar bulunduğunu ve diğerlerini tespit etmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek boğazın "zaten kısmen açıldığını" söyledi.
İngiltere Kraliyet Donanması ise böyle bir misyona sunabileceği uzmanlığı özellikle göstermeye çalıştı. Donanma, geçen ay konuşlandırılmak üzere Cebelitarık açıklarında bekleyen RFA Lyme Bay adlı gemide gazetecileri ağırladı.