İran Devrim Muhafızları, İsrail’in Lübnan’ı vurması üzerine Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıkladı; CENTCOM geçişlerin sürdüğünü açıklarken, Trump da 60 gün içinde anlaşma olmazsa ABD yaptırımlarının uygulanacağını belirtti.
Deniz trafiğini izleyen uygulamalardan alınan veriler, Cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin, İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması'nın, Lübnan'daki İsrail saldırılarının sürmesine yanıt olarak hayati önemdeki su yolunu yeniden kapattığını duyurmasının ardından da devam ettiğini gösterdi.
REKLAM
REKLAM
ABD Başkanı Donald Trump kısa süre sonra buna, İran'la 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılamaması halinde boğazdan geçen gemilere ABD harcı uygulama tehdidinde bulunarak yanıt verdi; söz konusu paranın Orta Doğu ülkelerine “koruyucu meleklik hizmeti” karşılığında alınacağını söyledi.
Sosyal medya paylaşımında ayrıca Çarşamba günü imzalanan çerçeve anlaşmanın 60 gün boyunca geçişlerin ücretsiz olmasını öngördüğü belirtildi.
Fars haber ajansına göre İran Donanması, kararın ayrıca “Amerika'nın savaşın sona erdirilmesine ilişkin anlaşmanın birinci maddesini uygulamaması konusunda sergilediği bariz kötü niyet ve ahde vefasızlık” dikkate alınarak alındığını bildirdi.
Ancak Marine Traffic izleme sitesinin verilerine göre, yük gemileri boğazı herhangi bir engelle karşılaşmadan geçmeye devam etti.
Bu açıklamalar, kilit arabulucu Pakistan'ın Pazar günü başlayacağını duyurduğu ve Katarlı arabulucuların da katılacağı teknik düzeydeki ABD-İran görüşmelerinin zorlu bir başlangıç yapacağına işaret etti.
ABD medyası, ABD özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın bu kapsamda İsviçre'ye ulaştığını bildirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İranlı muhataplarıyla yapılacak müzakerelere “önümüzdeki birkaç gün içinde” katılmayı beklediğini açıkladı.
İran dışişleri bakanlığı, devlet haber ajansı Fars'a yaptığı açıklamada, bir heyetin Tahran'dan İsviçre'ye hareket ettiğini doğruladı.
Fars'a göre heyete Meclis Başkanı Muhammed Bagher Galibaf başkanlık ediyor; heyette Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin yanı sıra ulusal güvenlik, merkez bankası ve petrol sektörünü temsil eden diğer yetkililer de yer alıyor.
Nihai bir anlaşmaya yönelik müzakerelerin, kilit taahhütler yerine getirildikten sonra başlayacağını söyleyen Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei, bunların uygulanmaması halinde “mutabakat zaptının bütünüyle tehlikeye gireceğini” vurguladı.
Washington ile Tahran'ın Çarşamba günü parafe ettiği çerçeve anlaşmanın ardından yapılacak ilk buluşma olması beklenen ve Katar ile Pakistan'dan arabulucuların da katılacağı İsviçre'deki önceki toplantı ise Cuma günü iptal edildi.
Washington, Tahran'ın boğaza ilişkin açıklamasına itiraz etti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Sözcüsü Kaptan Tim Hawkins, “İran Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmiyor. Trafik akmaya devam ediyor ve ABD güçleri bunun böyle kalmasını sağlamak için durumu izliyor” dedi.
ABD ordusu, Cumartesi günü boğazdan 17 milyon varilden fazla petrol taşıyan 55 ticari geminin geçtiğini bildirdi.
Lübnan'da çatışmalar sürüyor
Hürmüz'ün kapatılması, İsrail'in, Cuma günü İsrail ile İran destekli Hizbullah arasında duyurulan ateşkesin ardından Cumartesi sabahı Lübnan'ın güneyine yeni bir hava saldırısı dalgası düzenlemesinin sonrasında geldi.
Cumartesi gününün erken saatlerinde İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği saldırılarda, bölgede bir ateşkes anlaşmasına varıldığına dair haberlerin çıkmasından birkaç saat sonra, ikisi çocuk en az 16 kişi öldü. Lübnan Ulusal Haber Ajansı, saldırıların güneydeki Nebatiye kenti ile çevre köyleri vurmasının ardından yedi kişinin enkaz altında mahsur kaldığını bildirdi.
İsrail ordusu, hava saldırılarının, gece boyunca güney Lübnan'dan Hizbullah tarafından yapılan 50'den fazla roket saldırısıyla birliklerinin hedef alınmasına karşılık olduğunu açıkladı.
“Vurulan hedefler arasında roket fırlatma mevzileri, silah depoları ve komuta merkezleri bulunuyordu” denildi.
Ordu daha sonra, Cuma günkü çatışmalarda dört, Cumartesi günü ise bir İsrail askerinin öldüğünü bildirdi.
Bir Hizbullah yetkilisi, AP'ye yaptığı açıklamada, İran'ın örgüte, İsrail Lübnan'da “kapsamlı bir ateşkese” uyacağını ve buradaki askeri operasyonlara son vereceğini kamuoyuna açıklayana kadar Tahran'ın boğazı yeniden açmayacağını ilettiğini söyledi.
Yetkili, kamuoyu önünde konuşma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmaması koşuluyla konuştu.
Aynı yetkili, İsrail'in ateşkese uyması halinde Hizbullah'ın da uyacağını belirtti.
Yine isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir İsrailli askeri yetkili ise daha sonra ordunun “siyasi düzeyden ateşkes yönünde güncellenmiş talimatlar” aldığını söyledi.
İsrail ordu yetkilisi, İsrail ordusunun Lübnan'da savunma pozisyonunda faaliyet gösterdiğini, bunun Hizbullah saldırılarına karşılık verme hakkını da içerdiğini kaydetti.
Lübnan sağlık bakanlığı, son İsrail-Hizbullah savaşında ölü sayısının 4 bini aştığını duyurdu.