Özel haber: Sıcak hava dalgaları Avrupa'nın enerji faturalarına yansıyor; fosil yakıtlara beklenmedik kâr vergisi getirilmeli mi?
Avrupa’nın iklim değişikliğinin körüklediği sıcak hava dalgası, çevre STK [**350.org**](http://350.org %28kaynak İngilizce%29)’un yeni analizine göre, yalnızca Fransa ve Almanya’da elektrik faturalarına bir haftada 700 milyon avronun üzerinde ek yük getirdi.
REKLAM
REKLAM
Sıcak hava dalgaları soğutma talebini artırıyor; elektrik tüketimi yükseldikçe fiyatlar da yukarı çıkıyor. 21-27 Haziran 2026 dönemi – batı Avrupa’nın büyük bölümünü rekor sıcakların kavurduğu günler – 14-20 Haziran temel alınarak karşılaştırıldığında, analiz Almanya’da elektrik fiyatlarının tahmini 371 milyon avro, Fransa’da ise 360 milyon avro arttığını gösteriyor.
Bu ek maliyetler, İran’ın ülkeye karşı 100 günden uzun süre önce başlatılan ABD-İsrail saldırısına yanıt olarak kapattığı Hürmüz Boğazı deniz yolu üzerindeki devam eden kriz nedeniyle zaten yüksek seyreden petrol ve gaz fiyatlarının üzerine biniyor.
“Fosil yakıt şirketleri oluşmasına katkıda bulundukları krizlerden kazanç sağlamaya devam ediyor,” diyor 350.org’un siyasi strateji direktörü Andreas Sieber. “Hükümetler, fosil yakıtlardan elde edilen aşırı kârı kalıcı olarak vergilendirip bu gelirle insanları sıcakla, faturalarla ve enerji şoklarıyla başa çıkmaları için korumalı.”
Fiyat sıçramaları akşamları zirve yaptı
Analiz, fiyat sıçramalarının özellikle akşam saatlerinde keskinleştiğini gösteriyor. Örneğin Almanya’da, AB elektrik fiyatı ve yük verilerine dayanan analize göre, geçen hafta öğlen saatlerinde megavat-saat başına 86 avro olan elektrik fiyatı saat 20.00’de 566 €/MWh’ye yükseldi.
Bunun bir nedeni, güneş battığında ucuz güneş enerjisi arzının düşmesi; buna karşın, özellikle soğutma talebinin ve tropik gecelerde sıcaklıkların yüksek kalması. Enerji piyasalarına ilişkin anlık haber servisi Montel News’ten alınan ayrı veriler, elektrik fiyatlarının 23 Haziran Salı akşamı rekor seviyelere ulaştığını ve Belçika’da AB’deki ortalama toptan elektrik fiyatının 10 katından fazlasına yükseldiğini gösteriyor.
Sorun, güneş panelleri ve gaz santrallerindeki sıcaklık kaynaklı verim kayıplarıyla daha da ağırlaşıyor.
Fosil yakıtlara uygulanacak beklenmedik kâr vergisi faturaları nasıl düşürebilir
Son sıcak hava dalgası rekorları altüst etti ve Avrupa genelinde, insanların denetimsiz nehir ve göllerde serinlemeye çalışmasıyla artan boğulmalar da dahil olmak üzere 1.300 fazla ölümle sonuçlandı.
Halk sağlığı açısından yarattığı tehlikeler ve enerji faturalarına yansıyan etkilerinin ötesinde, tarım, sanayi ve altyapı üzerinde de baskı oluşturdu. World Weather Attribution tarafından yapılan son bir çalışma, fosil yakıt kaynaklı emisyonların tetiklediği iklim değişikliği olmadan bu sıcak hava dalgasının “neredeyse imkânsız” olacağını ortaya koydu.
350.org’a göre, petrol ve gaz kârlarına kalıcı bir beklenmedik kâr vergisi getirilmesi, AB’nin daha önce kullandığı bir modele dayanarak, iklim uyumunu ve adil bir enerji dönüşümünü finanse edebilir. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinin ardından yaşanan enerji şokunun sonrasında, birlik fosil yakıt kârlarına ‘dayanışma katkısı’ adı verilen geçici bir beklenmedik kâr vergisi getirdi ve bu yolla 28 milyar avro topladı. Bu tutar büyük ölçüde kırılgan haneleri desteklemek için kullanıldı.
Aktivistler, bu verginin kalıcı bir versiyonunun, hem Hürmüz Boğazı krizinin maliyetlerini hem de aşırı sıcakların kabaran faturasını telafi etmeye yardımcı olabileceğini savunuyor.
“Fosil yakıt şirketlerine daha ağır vergiler uygulanması, ülkelerin aşırı hava koşullarıyla mücadele için daha iyi donatılmasını ve aynı zamanda yenilenebilir kaynaklara daha hızlı geçişimizi finanse edebilir,” diyor Sieber. “Avrupa hükümetleri şimdi harekete geçerek hem can kayıplarını önlemeli hem de enerji faturalarını düşürmeli.”