Uzmanlar, Avrupa’daki klima eksikliğinin, kıtanın sayısının artması beklenen 'tropik gecelere' hazırlıksız olduğu anlamına geldiği uyarısında bulunuyor.
İklim bilimciler, kıtayı kavuran bir başka kavurucu sıcak hava dalgası sırasında Avrupalıları 'tropikal gecelerin' tehlikelerine karşı uyardı.
REKLAM
REKLAM
Fransa'nın ulusal meteoroloji servisi Meteo France, ülkenin en erken cuma günü (26 Haziran) hafiflemesi beklenen dinmek bilmeyen sıcak hava dalgası koşullarında bir 'plato' dönemine girdiğini söylüyor.
Fransa'nın 96 idari bölgesinin yarısından fazlasında sıcaklıkların 40 santigrat dereceye kadar çıkmasıyla 'şiddetli hava' nedeniyle kırmızı alarm ilan edildi. Bu durum, Fransa'nın Mayıs ayında yaşadığı ve uzmanların 'tamamen iklim değişikliğinin parmak izleriyle dolu' olduğunu söylediği ölümcül sıcak hava dalgasının üzerinden yalnızca birkaç hafta geçmişken yaşanıyor.
Dün (21 Haziran) yetkililer, Paris'teki yıllık Fête de la Musique (Müzik Günü) festivalinde, aşırı sıcaklar nedeniyle alkol tüketimini yasakladı. Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire, Çarşamba gününden itibaren Canal Saint-Martin'de yüzmeye izin verileceğini, ayrıca Paris'in park ve bahçelerinin insanların serinlemesine yardımcı olmak için 24 saat açık kalacağını duyurdu.
Hava tahminlerine göre Bilbao, Zaragoza, Almeria ve Madrid'in de aralarında bulunduğu İspanya'nın birçok yerinde bu hafta sıcaklıklar 40 dereceye ulaşacak. İngiltere bile kavurucu sıcaklara hazırlanıyor; Met Office, önümüzdeki günlerde ülkenin güneyinde sıcaklıkların 38 dereceye kadar çıkacağını öngörüyor.
wfy24.com'un kurucusu Ioanna Vergini, Euronews Earth'e, sıcak hava dalgası sırasında İtalya ve Yunanistan'ın 'nispeten daha ılıman' kalacağını, Roma'da sıcaklıkların 35 dereceye çıkacağını, Atina'da ise düşük 30'lu derecelerde seyredeceğini söylüyor.
Tropikal geceler nedir?
Avrupa'daki son sıcak hava dalgası, daha fazla tropikal geceye de sahne olacak. Bu, 24 saatlik bir dönem boyunca sıcaklığın 20 derecenin altına hiç düşmemesi anlamına geliyor.
Bu durum daha çok sıcak iklimlerde görülse de daha serin ülkelerde de, özellikle sıcak hava dalgaları sırasında, giderek daha sık yaşanıyor.
Birleşik Krallık'ın ulusal meteoroloji servisi Met Office tarafından yapılan bir atıf çalışması, Temmuz ayında art arda üç tropikal gece yaşanma olasılığının iklim değişikliği nedeniyle önemli ölçüde arttığını ortaya koydu.
Sanayi öncesi iklim koşullarında, genellikle serin havasıyla bilinen İngiltere'de böyle bir olayın gerçekleşme olasılığı yılda yüzde 1'in altındaydı. Günümüz ikliminde ise bu olasılık yılda yaklaşık yüzde 20'ye yükselmiş durumda.
Gece sıcaklığının tehlikeleri
Tropikal geceler insan sağlığı üzerinde ciddi etkiler yaratabiliyor; çünkü vücut, çekirdek ısısını düzenlemek ve gündüz sıcağından toparlanmak için geceleri daha düşük sıcaklıklara ihtiyaç duyuyor. Bu da artan kardiyovasküler strese ve uyku bozukluklarına yol açabiliyor.
"Gece sıcaklığı çoğu zaman hafife alınır; oysa insanlar genellikle evde oldukları ve serin, klimalı alanlara erişemeyebildikleri için özellikle tehlikeli olabilir," diyor, Dünya Kaynakları Enstitüsü'nde (WRI) çevresel sağlık ve aşırı sıcaklar üzerine çalışan veri bilimci Ruth Engel.
"Klima kullanımının (AC) hâlâ nispeten yaygın olmadığı ve sıcaklıkların diğer tüm bölgelere kıyasla daha hızlı arttığı Avrupa'da, tropikal geceler giderek önemli bir halk sağlığı sorunu haline geliyor."
Avrupa'da klima sayısı 1990'dan bu yana iki kattan fazla arttı ve bugün kıta genelinde yaklaşık 110 ila 130 milyon ünite kurulu. Ancak bu rakam, kıtadaki binaların yalnızca yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor.
Klima, şiddetli sıcaklar sırasında hayat kurtarıcı bir araç işlevi görebilse de Avrupa'yı sonsuz bir 'soğutma döngüsüne' de sürüklüyor. İklim değişikliğinin körüklediği küresel ısınma ve sıcak hava dalgaları soğutma talebini artırdıkça Avrupalılar, iç mekânları konforlu tutmak için klimaya giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.
Oysa çoğu fosil yakıtla çalışan klima üniteleri, hidroflorokarbon (HFC) ve hidrokloroflorokarbon (HCFC) gibi soğutucu gazları atmosfere salıyor. Bu kimyasallar, atmosferde karbondioksitten binlerce kat daha fazla ısı hapsederek küresel ısınmayı körüklüyor.
Kentlerde bu ısı, yüksek binaların arasında sıkışıyor; büyük miktarda asfalt ve beton tarafından emilip yeniden havaya salınıyor. Bu da dışarıdaki sıcaklığı daha da yükselterek daha fazla klimaya olan talebi tetikliyor.
'Kümülatif ısı yükü' sağlık risklerini artırıyor
Araştırmalar, gece sıcaklıklarının yüksek olmasının, özellikle yaşlı yetişkinler ve önceden sağlık sorunu bulunan kişiler arasında artan ölüm oranlarıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Tropikal geceler kamu hizmetlerini de etkiliyor. Okullar, gece yüksek sıcaklıklar nedeniyle iyi uyuyamayan öğrencileri korumak amacıyla artık sınav saatlerini değiştirmeyi gündeme alıyor.
Engel, "Biz sık sık 'kümülatif ısı yükü'nden söz ederiz; bu, insanların sıcağa ne kadar uzun süre maruz kalırsa sağlıkları üzerindeki etkinin o kadar büyük olacağı anlamına geliyor," diyor.
"Evler gece boyunca sıcak kaldığında insanlar gündüz yaşanan yüksek sıcaklıklardan toparlanma fırsatını kaybediyor; bu da özellikle yaşlılar ve altta yatan sağlık sorunları olanlar için riskleri artırıyor."