İsviçre’de yapılan başarılı denemenin ardından, güneş enerjili demiryolları yakında Avrupa’da yaygın hale gelebilir.
Avrupa’nın altyapısı yenilenebilir enerjideki patlamaya ayak uydururken, kıtanın demiryolu hatlarını mini güneş tarlalarına çevirmekte kararlı bir şirket öne çıkıyor.
REKLAM
REKLAM
Geçen yıl İsviçreli girişim Sun-Ways, Val-de-Travers bölgesindeki Buttes köyünde işletmedeki hatlar arasına 100 metre fotovoltaik (FV) panel döşeyerek dünyanın ilk güneş demiryolunu tanıttı.
Başta yalnızca üç yıllık bir deneme olarak planlanan hatta, toplam gücü 18 kWp olan özel tasarım 48 güneş paneli yerleştirildi.
Euronews Earth’ün edindiği bilgilere göre, denemenin daha ilk yılında elde edilen olumlu sonuçlar, hat boyunca kalıcı bir sistem kurulmasının artık yüksek olasılık olduğunu gösteriyor.
Güneş enerjili demiryolları verimli mi?
Güneş panelleri genellikle yıl boyunca mümkün olan en fazla güneş ışığını emmeleri için belirli bir eğimle kuruluyor.
Örneğin İspanya’da en verimli açı 30° ile 35° arasında. Science Direct’te yayımlanan 2022 tarihli bir çalışmaya göre, İber Yarımadası’ndaki panellere 34° eğim verildiğinde yıllık üretim kaybı yüzde 1’in altına düşüyor.
Bu yüzden eğimli çatı yüzeyleri panellerin montajı için doğal olarak elverişli noktalar; bahçe çitleri, balkonlar ve düz çatılar ise buna kıyasla daha az enerji üretiyor.
Sun-Ways’e göre, raylar üzerindeki panellerin eğimsiz olmasından kaynaklanan üretim kaybı yalnızca yaklaşık yüzde 10. Buna rağmen proje bir yılda yaklaşık 16.000 kWh enerji üretti.
Karşılaştırmak gerekirse, bu rakam Birleşik Krallık’ta ortalama bir hanenin, ısıtma, sıcak su, aydınlatma ve beyaz eşyalar dahil her şeyin elektrikle çalıştığı varsayıldığında, bir yılda tükettiği enerji miktarına yaklaşık olarak denk.
Teorik olarak güneş panelleri, uzunluğu 5.317 kilometreyi bulan İsviçre demiryolu ağının tamamına döşenebilir; bu da 760 futbol sahasına ya da deneme alanının 50.000 katından fazlasına eşdeğer bir yüzey anlamına geliyor.
Sun-Ways, bunun yılda yaklaşık bir teravatsaat (TWh) elektrik üretme potansiyeline sahip olduğunu, yani ülkenin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 2’sine karşılık geldiğini hesaplıyor.
Güneş enerjili demiryolları güvenli mi?
Demiryolu hatlarını yenilenebilir enerji merkezlerine dönüştürmek kolay değil ve beraberinde kendine özgü zorluklar getiriyor.
Uluslararası Demiryolları Birliği’nin daha önce dile getirdiği en büyük endişelerden biri, panellerde mikro çatlaklar oluşması, yangın riskinin artması ve yansımalar nedeniyle makinistlerin dikkatinin dağılma ihtimali.
Sun-Ways bu sorunlara, çatı üstlerine takılanlara göre daha dayanıklı, yansıma önleyici filtreyle donatılmış paneller üreterek yanıt veriyor.
Panellere entegre sensörler düzgün çalıştıklarını kontrol ediyor; trenlerin arka kısmına takılan fırçalar ise yüzeydeki kirleri temizleyebiliyor.
İşletmenin ilk yılında herhangi bir sorun yaşanıp yaşanmadığı sorulduğunda Sun-Ways, Euronews Earth’e “tesis mükemmel çalıştı” ve herhangi bir “özel bakım” yapmalarına gerek kalmadığını söyledi.
Şirket, “Bu ilk pilot projede elektrik doğrudan şebekeye veriliyor” diye ekliyor. “Ancak Sun-Ways santrallerinde üretilen elektriği doğrudan demiryolu trafo merkezlerine veya trenlerin çekiş hattına geri vermek için şimdiden çalışıyoruz.”
Güneş enerjili demiryolları Avrupa genelinde norma dönüşecek mi?
İsviçre’deki başarılı denemenin ardından Sun-Ways, ülkenin ulusal demiryolu altyapısı işletmesi Rete Ferroviaria Italiana ile temas halinde olan bir İtalyan iş ortağıyla işbirliği sözleşmesi imzaladı.
Önümüzdeki aylarda hayata geçirilecek bir pilot projeye ilişkin planların yakında açıklanması bekleniyor.
Sun-Ways, Güney Kore’de yeni bir güneş enerjili demiryolu kurmak için hükümetten onay aldı; Hollanda, Çin, Hindistan ve Singapur’dan şirketlerle ise görüşmeler sürüyor.