Yeni bir analize göre, gaz fiyatlarının yüksek kalması durumunda Avrupa’nın güneş enerjisi kapasitesi yıl sonuna dek kıtaya 67,5 milyar avro kazandırabilir.
Güneş enerjisi, İran'a yönelik savaş petrol ve gaz fiyatlarını yükseltirken, Avrupa'yı fosil yakıt ithalatının belini büken maliyetlerinden kurtarmaya yardımcı oluyor.
REKLAM
REKLAM
Dünya genelinde petrol fiyatları için gösterge olarak kullanılan Brent türü ham petrolün fiyatı, Orta Doğu'da çatışmaların başlamasından bu yana yüzde 50'den fazla arttı ve dün sabah (31 Mart) varil başına 107 avroya ulaştı.
Gösterge niteliğindeki Hollanda TTF doğal gaz fiyatı da yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Bu da Mart 2026'nın, Avrupa gaz fiyatları için Eylül 2021'den bu yana kaydedilen en yüksek aylık artış olma yolunda ilerlediği anlamına geliyor.
Artışın büyük bölümü, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatılmasına bağlanıyor.
Ancak SolarPower Europe tarafından yapılan yeni bir analiz, güneş ışığını enerjiye dönüştürmenin, 1 Mart'tan bu yana Avrupa'ya günde 100 milyon avrodan fazla tasarruf sağladığını ve toplam tasarrufun 3 milyar avroyu aştığını ortaya koyuyor. Gaz fiyatları yüksek seyretmeye devam ederse, uzmanlar 2026 boyunca toplam tasarrufun 67,5 milyar avroya kadar ulaşabileceğini söylüyor.
Avrupa'ya güneş enerjisi kapasitesini 'azami ölçüde' kullanma çağrısı
Rapora göre mevcut güneş enerjisi kurulu gücü, savaşın tetiklediği enerji şokuna karşı şimdiden “önemli bir tampon” işlevi görüyor.
Yalnızca mart ayının ilk 20 gününde, Rystad Energy'nin gaz fiyatı verilerine dayanan analiz, güneş enerjisinden elektrik üretiminin, AB'nin aksi takdirde fosil yakıt ithalatına harcayacağı 2 milyar avroyu kasasında bıraktığını tespit etti.
Analistlere göre güneş enerjisi, AB'nin enerji ihtiyacını karşılama maliyetini toplamda neredeyse üçte bir oranında aşağı çekti. Buna karşın, on yıl sonra ilk kez AB güneş enerjisi piyasası daralmaya başladı.
“Artık sadece bir değil, iki enerji krizinden ders çıkarma zamanı” diyor SolarPower Europe (kaynak İngilizce) CEO'su Walburga Hemetsberge.
“Oysa Avrupa'da güneş enerjisinin büyümesi, faydalarının hiç olmadığı kadar büyük olduğu bir dönemde durağanlaştı. Karar vericiler için acil görev, artık güneş enerjisinin Avrupa için yapabileceklerini azami düzeye çıkarmak.”
Hemetsberge, hükümetlere daha esnek enerji şebekeleri kurma, daha fazla enerji depolama tesisi devreye alma ve ekonominin geneline yayılan elektrifikasyonu derinleştirme çağrısında bulunuyor.
“Dezenformasyon dalgasıyla” karşı karşıya kalmalarına rağmen, ısı pompalarının da 2025'te 20 milyar avro tasarruf sağladığı ve bu yıl ocak-nisan döneminde 5,3 milyar avro tasarruf ettirmesinin beklendiği belirtildi.
Yenilenebilir enerji, Avrupa'yı yükselen gaz fiyatlarına karşı nasıl koruyor?
Birçok Avrupa ülkesi, İran'a yönelik savaş başlamadan önce enerji sistemlerini yeşil teknolojiye odaklanarak köklü biçimde dönüştürmenin faydalarını ortaya koymuş durumda.
2019'dan bu yana İspanya, rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini iki katına çıkararak enerji karışımına 40 gigavattan fazla ilave etti. Bunu somutlaştırmak gerekirse, 1 gigavat kapasiteli bir elektrik santrali, yılda ortalama 10 bin kWh elektrik tüketen yaklaşık 876 bin hanenin bir yıllık ihtiyacını karşılayabiliyor.
Enerji düşünce kuruluşu Ember'in geçen yıl yayımladığı raporda, “İspanya'daki rüzgar ve güneş enerjisi büyümesi, pahalı fosil yakıtlı santrallerin elektrik fiyatı üzerindeki etkisini 2019'dan bu yana yüzde 75 oranında azalttı” denildi.
“Elektrik fiyatının gazdan elektrik üretim maliyetine bağlı olduğu saatlerin sayısındaki bu azalma, İtalya ve Almanya gibi gaza bağımlı diğer ülkelere kıyasla daha hızlı gerçekleşti.”
Avrupa elektrik piyasalarında, talebi karşılamak için devreye giren en pahalı üretim tesisi - ki bu genellikle fosil yakıtlı santraller oluyor - saatlik toptan elektrik fiyatını belirliyor. Ancak rüzgar ve güneş gibi daha düşük maliyetli teknolojilerden elde edilen üretim arttıkça, gaz ve kömürün yerini alıyor; böylece fiyatı belirleyen taraf olarak fosil yakıtlar daha seyrek rol oynuyor.
Rüzgarda kırılan rekorlar da, ülkenin Kuzey Denizi'nde petrol araması gerektiği yönündeki “tamamen hayal ürünü” iddialara rağmen, Birleşik Krallık'ın yeni bir yenilenebilir enerji rekoru kırmasına yardımcı oldu.
26 Mart'ta Birleşik Krallık'ta rüzgar enerjisinden elektrik üretimi 23.880 megavata ulaşarak, 23 milyon hanenin tüketimini karşılayacak kadar elektrik sağladı.
“Bu rekor dönemde İngiltere'nin elektriğinin yarıdan fazlasını rüzgar karşıladı ve günün daha erken saatlerinde düşük maliyetli rüzgar ve güneşin pahalı gazı enerji sistemimizin dışına ittiği gerçeği son derece önemliydi; gazdan elektrik üretimi neredeyse iki yılın en düşük seviyesine gerileyerek elektriğimizin yalnızca yüzde 2,3'ünü sağladı” diyor RenewableUK'tan Tara Singh.
“Enerji dönüşümü uygulamada işte böyle görünüyor ve bu da hem şimdi hem de önümüzdeki yıllarda yeni temiz enerji projelerinden oluşan iddialı bir portföyü hayata geçirmeye devam etmemiz gerektiğini gösteriyor.”
Yenilenebilir yarışında AB'nin lideri hangi ülke?
2025'te rüzgar ve güneş, AB'deki elektrik üretiminin fosil yakıtlardan daha büyük bir kısmını ilk kez karşıladı ve uzmanların temiz enerjiye geçişte “önemli bir dönüm noktası” olarak tanımladığı bir gelişmeye imza attı.
Ember'in raporuna göre rüzgar ve güneş, AB elektrik üretiminin rekor düzeyde yüzde 30'unu karşıladı ve fosil yakıtları yüzde 1'lik küçük bir farkla geride bıraktı.
2024'te Avusturya, başta 16 hidroelektrik santrali olmak üzere yenilenebilir kaynaklardan sağlanan yüzde 90'lık oranla, yeşil elektrik kullanımında başı çekti.
İsveç, ağırlıkla rüzgar ve su kaynaklı üretimle yüzde 88 ile ikinci sırada yer alırken, enerjisinin yüzde 80'ini yenilenebilir kaynaklardan elde eden Danimarka üçüncü oldu.
Bu ülkeleri sırayla Gürcistan (yüzde 68,4), Portekiz (yüzde 65,8), İspanya (yüzde 69,7) ve Hırvatistan (yüzde 58) izledi. Malta ise yalnızca yüzde 10,7'lik yenilenebilir enerji kullanım oranıyla son sırada yer aldı.