Azerbaycan Cumhurbaşkanı, temmuz başında eski Rus ve Alman yetkililerin aynı anda Bakü’de bulunduğunu, ancak Ukrayna’nın görüşüldüğü bu buluşmadan Bakü makamlarının haberdar edilmediğini açıkladı.
Eski Rus ve Alman yetkililerin, Moskova'nın Ukrayna'da sürdürdüğü topyekûn savaşı ele almak üzere yapılması muhtemel bir görüşme için temmuz ortasında Azerbaycan'a geldiğini, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev salı günü Berlin'de Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile düzenlediği ortak basın toplantısında doğruladı.
Aliyev'e göre Bakü bu gelişmeden ancak olaydan sonra haberdar oldu.
“Uçuş istatistiklerinin, böyle gizli bir toplantının Bakü'de yapıldığına işaret ettiğini” belirten Aliyev, buna rağmen Azerbaycan'ın “ne Almanya'dan ne de Rusya'dan bu konuda herhangi bir bildirim almadığını” söyledi.
“Böylece topraklarımız bizden habersizce kullanılmış oldu,” diye konuştu.
Aliyev, Merz'in yanında konuşurken, “Eğer bu toplantı Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesine hizmet ediyorsa, elbette memnuniyetle karşılarız” dedi.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, olası bir görüşmeye ilişkin basında çıkan haberlerin ardından ülkesinin Devlet Sınır Hizmeti'ne soruşturma talimatı verdiğini söyledi.
“Bu bilgilerin doğrulandığını size söyleyebilirim” diyen Aliyev, Bakü'deki görüşmeye katıldığı öne sürülen eski Alman ve Rus yetkililerin isimlerini de sıraladı.
“12 Temmuz'da, bunlardan birinin Şansölye Merkel'in başbakanlık dairesi başkanı olarak görev yaptığı bildirilen iki önemli isim, Bay Pofalla ve Bay Platzeck, Berlin-Bakü uçuşuyla Bakü'ye geldi ve 14 Temmuz'da Bakü'den Berlin'e döndü,” dedi Aliyev.
Ronald Pofalla, Angela Merkel döneminde 2009'dan 2013'e kadar Federal Şansölyelik Dairesi Başkanı ve Özel İşler Bakanı olarak görev yaptı; daha sonra Deutsche Bahn'ın altyapı biriminin CEO'su oldu.
Ardından Almanya'nın, Rusya'nın Ukrayna'yı ilk işgalinin ardından 2021'de askıya aldığı yarı resmî Alman-Rus platformu Petersburg Diyaloğu'nun eşbaşkanlığını yürüttü.
O tarihten beri Rus siyasetçilerle gayriresmî temaslarını sürdürdüğü, The Times gazetesi tarafından da Berlin ile Moskova arasında olası gayriresmî bir arabulucu olarak anıldığı belirtiliyor.
Matthias Platzeck ise Brandenburg eyaletinin eski Sosyal Demokrat başbakanı ve uzun yıllar SPD içinde Almanya ile Rusya arasındaki yakınlaşma çizgisiyle özdeşleştirilen Rusya-Almanya İşbirliği Forumu'nun eski başkanı.
“Aynı zamanda, 12 Temmuz'da, Rusya'nın eski başbakanı Bay Zubkov ile Rusya Devlet Başkanı'nın Sivil Toplum Konseyi Başkanı Bay Fadeyev Moskova'dan Bakü'ye geldi,” diye ekledi. “Bunlardan biri 13 Temmuz'da, diğeri ise 14 Temmuz'da Bakü'den ayrıldı.”
Viktor Zubkov, Devlet Başkanı Vladimir Putin döneminde Eylül 2007'den Mayıs 2008'e kadar Rusya'nın başbakanlığını yürüttü; hâlen devlet kontrolündeki Rus enerji devi Gazprom'un yönetim kurulu başkanlığını yapıyor.
Zubkov'un Putin'le ilişkisi, Rus liderin St. Petersburg belediye başkanlığı yaptığı döneme, Zubkov'un da belediye yönetiminin dış ilişkiler komitesinde başkan yardımcısı olduğu yıllara kadar uzanıyor.
Valeri Fadeyev, 2019'dan bu yana Rusya Devlet Başkanlığı'na bağlı Sivil Toplum ve İnsan Hakları Konseyi'nin başkanlığını yürütüyor. Putin'e danışmanlık yapan bu organ, çeşitli diplomatik girişimlerde ve arka kapı diplomasisi kanallarında da kullanılıyor. Her iki isim de Putin'in güvenilir iç çevresinin üyeleri olarak görülüyor.
Berlin'deki basın toplantısında Merz, Bakü'de yapıldığı iddia edilen görüşmeye ilişkin herhangi bir bilgiye sahip olmadığını söyledi, ancak “Aylar boyunca Devlet Başkanı Putin'i müzakereleri başlatmaya ikna etmeye çalıştık” diye ekledi. Merz'e göre Rus lider bunu reddetti.
Merz, “Bu savaşı bitirmek yalnızca Rus hükümetine ve Rusya Devlet Başkanı'na bağlı. Görüşmelere başlamak ve gerekirse barış müzakerelerini başlatmak tamamen onun elinde” dedi.
Alman şansölye, “Bunu yapmayı hâlâ reddediyor” diye ekledi.
Merz sözlerini, “Bu savaş, nedenleri, gidişatı ve olası sona eriş şekli konusunda bizimle benzer bir tutumu paylaştığı için Cumhurbaşkanı Aliyev'e son derece müteşekkirim” diyerek tamamladı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı ise “Bu savaş derhal durdurulmalıdır” yönündeki görüşünü yineledi.
Aliyev, “Temel hedefimiz bu savaşın sona ermesi ve bölgede barışın sağlanmasıdır” dedi.