Cumhurbaşkanı Erdoğan, Irak Başbakanı Zeydi'nin kendisine, "Türkiye’ye günde 1 milyon varil petrol verme" teklifinde bulunduğunu belirterek, "Evet, sağa sola muhtaç olmaya gerek yok. İnşallah 1 milyon varil petrolü buraya transfer ettiğimizde ihtiyacımızı karşılarız," dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi ziyaret kapsamında Türkiye'ye gelen Irak Başbakanı Ali Zeydi ile Beştepe'de salı günü bir araya geldi. İki lider, kritik görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Türkiye ile Irak arasında yeni bir dönemin kapılarını aralayan dev enerji anlaşmasını duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Erdoğan yaptığı açıklamada, Irak'ın Türkiye'ye günlük 1 milyon varil petrol tedarik edeceğini belirterek, Irak Başbakanı Zeydi'nin kendisine, "Türkiye’ye günde 1 milyon varil petrol verebiliriz, başka bir ülkeye muhtaç kalmayın" teklifinde bulunduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı, "Evet, sağa sola muhtaç olmaya gerek yok, hemen komşumuz. İnşallah 1 milyon varil petrolü buraya transfer ettiğimizde ihtiyacımızı önemli ölçüde karşılamış olacağız," diye ekledi.
Zirvede ayrıca, bölgesel kriz alanları başta olmak üzere Filistin, Suriye ve İran'daki son gelişmeler de masaya yatırıldı. Erdoğan, Türkiye'nin Irak'ın ihtiyaç duyduğu savunma sanayi ürünlerinin tedariğinde her türlü desteği vermeye hazır olduğunu vurguladı.
Zeydi'nin diplomatik trafiği
Geçtiğimiz mayıs ayında hükümeti kurarak göreve başlayan Irak Başbakanı Zeydi, ABD ve İran ziyaretlerinin ardından üçüncü yurt dışı temasını Ankara’ya gerçekleştirdi.
Irak basını, Zeydi’nin bir sonraki durağının Suudi Arabistan olacağını aktardı.
Ankara, önceki Başbakan Muhammed Şia El Sudani döneminde stratejik ortaklık seviyesine ulaşan ilişkilerin Zeydi döneminde de artarak sürmesini hedefliyor.
Uluslararası kamuoyu tarafından yakından izlenen görüşmenin zamanlaması da ABD-İran geriliminin sürdüğü ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamalarının devam ettiği bir ortamda
zirve, bölgesel enerji güvenliği açısından kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor. ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Irak-Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın da ziyaretten hemen önce Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelmesi dikkat çekti.
Masadaki diğer kritik başlıklar: Güvenlik, kalkınma yolu ve su
Sudani döneminde PKK’nın Irak tarafından "yasaklı örgüt" ilan edilmesi ve Bağdat’ta kurulan Ortak Güvenlik Koordinasyon Merkezi ile ivme kazanan terörle mücadele iş birliğinin, Zeydi hükümetiyle de kararlılıkla sürdürülmesi hedefleniyor. Ankara'nın nihai beklentisi, örgütün Bağdat yönetimi tarafından resmen "terör örgütü" olarak tanımlanması. MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın geçen ay Bağdat’a yaptığı ziyaretin de bu güvenlik ortaklığını derinleştirme amacı taşıdığı biliniyor.
Basra’dan başlayıp Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanacak 17 milyar dolarlık Kalkınma Yolu Projesi de zirvenin bir diğer ana gündem maddesiydi. Ziyareti "asırlar öncesine dayanan kardeşliğin bir nişanesi" olarak niteleyen Başbakan Zeydi, proje üzerindeki çalışmalara ivme kazandırdıklarını belirtti. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’nun "Projede sona geldik" açıklamasının ardından, iki liderin finansman detaylarını netleştirerek bu yıl bitmeden ilk kazmayı vurması planlanıyor.
Petrol ve doğal gaz
İki ülke, Temmuz başında Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı anlaşmasını geçici olarak 12 ay uzatmıştı. Yeni dönemde ise boru hattı kapasitesinin artırılması ve Basra petrolünün de Yumurtalık'a taşınması gündemde. Ayrıca Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın belirttiği üzere, Irak’ın doğal gaz yetersizliği nedeniyle çalıştıramadığı santrallere Türkiye üzerinden doğal gaz sevk edilmesi imkanları da değerlendiriliyor.
Su yönetiminde "Petrol Fonu" modeli
Fırat ve Dicle sularının kullanımı konusunda tarihi bir adım atılıyor. Irak Parlamentosu’nun geçtiğimiz günlerde onayladığı ve 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girecek su anlaşmasına göre, iki ülke ortak su projeleri geliştirecek. Projelerin finansmanı, Irak’ın Türkiye’ye satacağı petrolden elde edeceği gelirin bir kısmını özel bir fona aktarmasıyla sağlanacak. Altyapı ve baraj inşaatlarında ise uzman Türk şirketleri aktif rol oynayacak.