17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 27. yılında kayıplar törenlerle anılırken, DASK verileri Türkiye genelindeki konutların yüzde 42’sinde hâlâ zorunlu deprem sigortası bulunmadığını ortaya koydu.
Türkiye, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin 27. yıldönümünde hayatını kaybedenleri anarken, açıklanan son veriler ülke genelindeki konutların yaklaşık yüzde 42’sinin hâlâ zorunlu deprem sigortasından yoksun olduğunu gösteriyor.
Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun (DASK) 25 yılı aşkın süredir yürüttüğü farkındalık ve kapsama alanını genişletme çalışmalarına rağmen, ülke genelinde 11,7 milyon sigortalı konut ile kapsama oranı yüzde 58 seviyesinde kaldı.
Kocaeli'nin Gölcük ilçesi merkezli 7,4 büyüklüğündeki 17 Ağustos Depremi, 45 saniye sürmüş ve Türkiye tarihinin en yıkıcı afetlerinden biri olarak kayıtlara geçmişti.
Resmi verilere göre 17 bin 480 kişinin hayatını kaybettiği, 43 bin 953 kişinin ise yaralandığı felakette, 66 bin 441 konut ile 10 bin 901 iş yeri yıkıldı, yaklaşık 200 bin kişi evsiz kaldı. Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın kırılmasıyla meydana gelen deprem, Kocaeli, Sakarya, Yalova, İstanbul, Bolu, Bursa ve Eskişehir'de ağır can ve mal kaybına yol açtı.
Kurtarma ekiplerinin bazı yerlere ulaşması günler sürerken, bazı noktalarda ise enkaz kaldırma çalışmaları aylarca sürdü.
Yaşanan bu büyük yıkım, hanelerin finansal kırılganlığını ortaya koyarak 2000 yılında DASK'ın kurulmasına zemin hazırladı. Son olarak 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler de dahil olmak üzere yaşanan afetler, deprem kaynaklı kayıplara karşı finansal korunmanın önemini gözler önüne sermeye devam ediyor.
DASK poliçeleri, depremin yanı sıra doğrudan deprem kaynaklı yangın, patlama, heyelan ve tsunami risklerine karşı da güvence sağlıyor.
Bölgesel bazda incelendiğinde Marmara Bölgesi yüzde 65 ile en yüksek zorunlu deprem sigortası oranına sahip. Marmara'yı yüzde 64 ile Doğu Anadolu ve yüzde 63 ile Güneydoğu Anadolu izliyor. Ege ve Akdeniz bölgelerinde bu oran yüzde 59, İç Anadolu'da yüzde 51 seviyesindeyken, Karadeniz Bölgesi yüzde 45 ile en düşük sigortalılık oranına sahip bölge konumunda.
Faaliyetlerine 2000 yılında başlayan DASK, bugüne kadar bin 397 hasarlı deprem kaydetti ve 867 bin 275 hasar ihbarı aldı. En fazla deprem sayısı 175 sarsıntı ile 2020 yılında kaydedilirken, 2021'de 123 deprem yaşandı.
En yüksek ihbar sayısı ise Kahramanmaraş depremlerinin etkisiyle 653 bin 081 başvuru ile 2023 yılında gerçekleşti. 2020 yılında da 76 bin 431 ihbar alınmıştı.
Anadolu Ajansı'nın (AA) aktardığına göre, DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, 6 Şubat 2023 depremlerinin kurumun kuruluşundan bu yana karşılaştığı en büyük afet olduğunu ve hem DASK hem de sigorta sektörü açısından önemli bir sınav niteliği taşıdığını ifade etti.
Demirkan, "9 ay içinde 540 bin dosyayı sonuçlandırdık ve 39 milyar TL (yaklaşık 814 milyon dolar) tazminat ödemesi yaptık" dedi.
Mevcut yüzde 58'lik kapsama oranının nihai hedeflerinin gerisinde olduğunu vurgulayan Demirkan, hedefin yüzde 100 olduğunu belirtti.
ZAS ve yapay zeka entegrasyonu gündemde
Demirkan ayrıca, mevcut modeli sel, dolu ve yangın gibi diğer sık görülen doğal afetleri de kapsayacak şekilde genişletmeyi hedefleyen Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) projesi üzerinde çalışıldığını bildirdi.
"DASK'ın operasyonel süreçlerini iyileştirmek ve sigortaya erişimi kolaylaştırmak" amacıyla 5 yıllık bir projeksiyon hazırladığını belirten Demirkan, hem poliçe üretimi hem de hasar tespiti ve tazminat süreçlerine yapay zekanın entegre edilmesi için pilot projeler yürüttüklerini aktardı.
Sigortasız konut sahiplerine poliçe yaptırma, mevcut sigortalılara ise poliçelerini kesintisiz yenileme çağrısında bulunan Demirkan, kurumun finansal kapasitesinin olası bir Marmara depremini karşılayabilecek seviyede olduğunu savundu.