Çanakkale'de komşu dairede yapılan böcek ilaçlaması nedeniyle zehirlendiği iddia edilen 9 yaşındaki Çanlı, pazartesi günü toprağa verildi. Çanlı'nın ölümünde geçen yıl Böcek ailesini de zehirleyen böcek ilacının etkisi mi var?
Geçen yıl Almanya'dan Türkiye'ye tatile gelen 4 kişilik Böcek ailesinin ölümüne neden olduğu düşünülen "alüminyum fosfit"in, dokuz yaşındaki Yusuf Talha Çanlı'nın da hayatını kaybetmesine sebebiyet verdiği iddia ediliyor.
REKLAM
REKLAM
Çanakkale'de komşu dairede yapılan böcek ilaçlaması nedeniyle zehirlendiği iddia edilen ve tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren dokuz yaşındaki Çanlı, pazartesi günü toprağa verildi.
Barbaros Mahallesi'ndeki apartmanın en üst katında 5 Ağustos'ta yaşanan olaya ilişkin süreci anlatan Baba Uğur Çanlı, komşularının böcek ilacı uygulamasından haberdar edilmediklerini ifade ediyor.
Böcek ailesinin kaldığı otelde de tahtakurusuyla mücadele için giriş kattaki bir odanın ilaçlandığı öğrenilmişti. İlaçta "alüminyum fosfit" içeren maddenin, ailenin kaldığı odaya banyo boşluğundaki havalandırmadan ulaşarak odadakileri zehirlemiş olabileceği düşünülüyordu.
Evdeki kuşları hareketsiz buldu
NTV'de yer alan habere göre, Baba Çanlı, olay günü sabah saatlerinde iş yerinden eve geldiğinde oğlu Yusuf Talha ile eşi Sevda'yı çekyatta bitkin halde buldu ve evdeki kuşların da hareketsiz olduğunu görünce zehirlenmeden şüphelendi.
Önce evdeki doğalgaz borularını kontrol ettiğini, ardından camları açtığını aktaran Çanlı, eşi ve oğluyla daireden çıktıklarında, karşı komşusunun zilini çaldığını ama evde kimseyi bulamadığını ve daire kapısının etrafında bant çekildiğini gördüğünü belirtti.
Eşini ve oğlunu acil servise götürdüğünü anlatan Çanlı, doktorun talebi üzerine komşusunu ve ilaç firmasını aradığını aktardı. Böylece Çanlı, söz konusu dairede alüminyum fosfit maddesinin kullanıldığını öğrendi.
Komşuyla ilgili hukuki süreç devam ediyor
Çocuğun ölümüyle ilgili soruşturmanın ve komşuya karşı başlatılan hukuki sürecin devam ettiği belirtiliyor.
Komşu dairede yapılan ilaçlamayla ilgili kendisine bilgi verilmediğini belirten Çanlı, başka ailelerin aynı acıyı yaşamaması için mücadele edeceğini söylüyor. Bu arada anne Sevda Çanlı'nın da tedavisinin sürdüğü bildirildi.
Alüminyum fosfit nedir?
Alüminyum fosfit, formülü AlP olan oldukça toksik bir inorganik bileşik. Katı formda genellikle koyu gri ya da koyu sarı renkte olan maddenin en önemli kimyasal özelliği su veya nemle temas ettiğinde çok zehirli bir gaz olan fosfin (PH₃) gazı açığa çıkarabiliyor olması.
Bu gaz da vücut için çok ciddi toksik etkiye sahip.
Alüminyum fosfitin başlıca kullanım alanları arasında tahıl, hububat ve depolanmış tarımsal ürünlerin çürüme ve zararlı böcek/kemirgen tehdidine karşı kontrolü var.
Bunu yanı sıra profesyonel haşere kontrol operatörleri tarafından özel kapalı ortamlarda uygulanıyor.
Öte yandan AlP'nin her alanda serbestçe kullanılamayacak kadar tehlikeli olduğu biliniyor; özellikle genel halkın erişimine açık olması ciddi risk oluşturabilir.
'İyi havalandırılmayan ortamlarda kullanılmamalı'
Tüketici Sorunları Derneği (TÜSODER), alüminyum fosfit ile ilgili "İyi havalandırılmayan, uyarılara uyulmayan ortamlarda ilaçlama cinayete zemin hazırlamaktır. Ehil olmayan ellerde ilaçlama ölümcül bir eylemdir," diyor.
Derneğin bu maddeyle ilgili önerileri ise şu şekilde:
- Kendinizi koruyun. Apartmanda bir dairede, bir bölümde ilaçlama yapıldığında tüm binanın ve hatta yakınlardaki yerleşim yerlerinin önlem alması gerekecektir.
- Şüphe durumunda 112 başta olmak üzere hemen ilgili numaraları arayın.
- Sağlık otoritesinin bu tür yüksek öldürücülük içeren zehirlerin kolayca ulaşılmasını engellemesi, kayıt altında, ambalajlı ve kontrollü kullanımı sağlaması zorunludur.
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) da konuyla ilgili kılavuzunda şu açıklamalara yer veriyor:
"EPA kullanım uygulama sınırlamaları arasında, suya veya sulak alanlara, yüzey suyu olan alanlara veya ortalama yüksek su seviyesinin altındaki gelgit alanlarına doğrudan uygulama yasağı yer alır. Bazı etiketler ayrıca ürünün göllerden, akarsulardan, göletlerden, gelgit bataklıklarından ve haliçlerden uzak tutulmasını gerektirir ve nesli tükenmekte olan türler için kısıtlamalar içerebilir. Su, gıda veya yem kontaminasyonu da yasaktır."
Zehirlenme nasıl gerçekleşir?
AlP tabletleri su, nem ya da mide asidi ile temas ettiğinde fosfin gazı açığa çıkıyor. Bu gaz solunduğunda hızla akciğerlerden, kan dolaşımından geçiyor ve hücresel düzeyde oksijen kullanımını bozuyor, mitokondriyi etkiliyor, şok, kalp yetmezliği, çoklu organ yetmezliği gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
AlP yutulduğunda mide bulantısı, kusma (kan kusma bile olabilir), göğüs sıkışması, nefes darlığı, düşük tansiyon ve hızlı kötüleşme görülebiliyor.
Kapalı alanda fumigasyon yapılırken ise sızma veya yetersiz havalandırma nedeniyle kişiler fosfin gazına maruz kalabilir ve bu durumda akciğer ödemi, kalp ritim bozuklukları ve ölüm gerçekleşebilir.
Zehirlenmeden nasıl korunurum?
AlP’ye bağlı risklerden korunmak için şu tedbirler önemli:
Profesyonel uygulama: Eğer depolama amacıyla fumigasyon yapılacaksa, sadece yetkili, lisanslı ve eğitilmiş pest kontrol operatörleri tarafından yapılmalı.
Yetkisiz ürünlerden uzak durma: Yasal olmayan yollardan tedarik edilen AlP cihazları, tabletleri kullanılmamalı. Örneğin BAE yönetiminin konuyla ilgili bir uyarısında, “ev içinde konutlarda rastgele AlP kullanımına müsaade edilmez” deniyor.
Havalandırma ve sızma kontrolü: Fumigasyon yapılan mekanlar iyi şekilde havalandırılmalı, işlem öncesinde uyarılar yapılmalı ve komşu alanlara sızma olup olmadığı kontrol edilmeli.
Belirtiler görüldüğünde acil müdahale: Mide bulantısı, kusma, baş dönmesi, nefes darlığı gibi belirtiler oluşursa hemen temiz hava ortamına çıkılmalı ve tıbbi yardım aranmalı.