Suriye ve İsrail heyetlerinin Ürdün'de ABD arabuluculuğunda gerçekleştirdiği görüşmede, son hava saldırılarının ardından gerilimin düşürülmesi ve "İsrail-Türkiye gerginliğinin dışında kalınması" konularının ele alındığı bildirildi.
Suriye ve İsrail heyetleri, Ürdün'de ABD arabuluculuğunda pazar günü bir araya geldi. Görüşmede son hava saldırılarının ardından gerilimin düşürülmesi ile Türkiye-İsrail hattındaki sürtüşmenin Suriye'ye yansımamasının ele alındığı bildirildi.
REKLAM
REKLAM
Suriye resmi haber ajansı SANA'nın Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Dışişleri Bakanı başkanlığındaki ve Genel ile Askeri İstihbarat başkanlarının da yer aldığı üst düzey Suriye heyeti, ABD arabuluculuğunda İsrailli yetkililerle buluştu.
Kaynak, toplantının "İsrail'in Suriye topraklarına yönelik son bombardımanının ardından gerginliği azaltmayı ve bölge istikrarını desteklemeyi" amaçladığını bildirdi. Görüşmelerde ayrıca İsrail saldırılarını durduracak pratik mekanizmaların kurulması, gelecekteki bir güvenlik anlaşması için müzakerelerin canlandırılması ve Türkiye-İsrail geriliminin Suriye topraklarına yansımasını önleme çabaları değerlendirildi.
Diplomatik kaynaklar ve Şam yönetimi yetkilileri AFP'ye yaptıkları açıklamada, Dışişleri Bakanı Esad Şeybani'nin İsrail dış istihbarat servisi Mossad Başkanı Roman Gofman ile görüştüğünü doğruladı. Kaynaklar, ikilinin Türkiye'nin de dahil olabileceği olası bir çatışmayı önlemek amacıyla ABD denetiminde Ürdün'de "özel bir operasyon odası" kurulmasını ele aldığını aktardı.
Bu temaslar, tarafların bir güvenlik anlaşmasına doğru ilerlerken Ocak ayında Paris'te ABD denetiminde bir iletişim hücresi ve istihbarat paylaşım mekanizması kurulması kararının ardından gerçekleşen en üst düzey buluşma oldu.
Türkiye-İsrail gerilimi ve Ebu Zuhur krizi
Müzakereler, İsrail'in geçen hafta Suriye'nin kuzeybatısındaki kullanılmayan Ebu Zuhur hava üssünü "Türk birliklerinin konuşlanmasını önlemek" iddiasıyla bombalamasının hemen ardından geldi. Ankara ise üste herhangi bir askeri varlık bulunduğu iddiasını kesin bir dille yalanladı.
Halep yakınlarında bulunan ve 2015'ten bu yana aktif olmayan üsse düzenlenen saldırıda can kaybı bildirilmedi.
Saldırının ardından bölgesel gerilim daha da tırmandı.
ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, salı günü İsrail'in Ebu Zuhur hava üssüne düzenlediği saldırıyı "bölgesel istikrara katkı sağlamayan gereksiz bir tırmanma" diyerek sert bir dille eleştirmişti.
Olayın ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu karşılıklı sert açıklamalar yapmış ve iki lider arasındaki gerilim tırmanmıştı.
Ankara, Gazze'ye giden yardım filosuna müdahale nedeniyle Netanyahu hakkında "soykırım" suçlamasıyla kırmızı bülten çıkarılması için başvuruda bulunduğunu duyurdu.
Netanyahu'nun ofisi ise Erdoğan'ı "antisemit diktatör" olarak nitelendirdi.
İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir bu hafta güney Suriye'deki askerlere, "Suriye cephesindeki değişiklikleri izliyoruz. Düşman güçlerin sınırlarımızda yerleşmesine izin vermeyeceğiz" demişti.
İsrail ile Suriye'nin yeni yönetimi daha önce birkaç tur doğrudan görüşme gerçekleştirmiş ve Ocak ayında Paris'te yapılan müzakerelerin ardından ikili gerilimi düşürmek için ABD denetiminde özel bir iletişim hücresi kurulması konusunda anlaşmaya varmıştı.
Şam'daki bir diplomat o dönemde AFP'ye yaptığı açıklamada, Ürdün merkezli ortak operasyon odasının güvenlik koordinasyonu ve sınır kontrolü gibi konuları takip edeceğini belirtmişti.
Suriye'nin güneyindeki durum
İsrail ordusu, 2024'te Beşar Esad'ın düşmesinin ardından Güney Suriye'ye girerek burada bir güvenlik bölgesi oluşturduğunu savunmuştu. O zamandan bu yana Suriye'ye yüzlerce hava saldırısı düzenleyen İsrail, işgal altındaki Golan Tepeleri'nde İsrail ve Suriye güçlerini uzun süredir ayıran Birleşmiş Milletler gözetimindeki tampon bölgeye asker sevk etti.
Türkiye ve İsrail, Esad'ın devrilmesinin ardından Suriye'deki gelişmelere ilişkin zıt pozisyonlar sergiliyor.
Ankara, Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunmasını ve yeni yönetimin istikrar kazanmasını savunurken; İsrail, Türkiye’nin bölgede askeri varlık kurmaya çalıştığını ileri sürerek, Suriye'deki askeri kapasitenin kendisi için tehdit oluşturabileceği gerekçesiyle operasyonlar düzenlemeyi sürdürüyor.
İsrail, Golan Tepeleri'nin büyük bölümünü 1967 Altı Gün Savaşı sırasında Suriye'den ele geçirmiş ve daha sonra kontrolü altındaki alanları ilhak etmişti. Bu adım, uluslararası toplum genelinde tanınmazken, yalnızca ABD ve son olarak Kolombiya tarafından kabul edildi.
ABD Başkanı Donald Trump, Suriye ile İsrail arasında bir güvenlik anlaşması yapılması için baskı yapmayı sürdürüyor ancak İsrail, Suriye'deki yeni yönetime karşı güvensizliğini koruyor.