Yağmur toplayan çatılar, doğal serinlik: Mimarlar ödüller öncesi doğadan ilham alıyor
Dünya Mimarlık Festivali’nin kısa listesi, doğayı merkeze alan birbirinden etkileyici tasarımlarla dolup taşıyor.
Mimari kimi zaman manzaraya hükmeder, kimi zaman da onunla bütünüyle bütünleşir.
REKLAM
REKLAM
Kasım ayında düzenlenecek Dünya Mimarlık Festivali (WAF) öncesinde, kısa listeye giren bu adaylar doğayı bir arka plan değil, birlikte çalışılan bir ortak olarak görüyor.
Ormanların, sırtların ve volkanik vadilerin içinde kaybolan yapılar; yerel malzemeler ve sadeleştirilmiş tasarım, bu projelerin mümkün olduğunca hafif bir ayak izi bırakmasına yardımcı oluyor.
Meksika’nın Yucatán Yarımadası’ndaki yağmur suyu toplayan pazar çatısından, İzlanda’daki Viking dönemine ait bir harabenin kimyasal içermeyen ahşapla yeniden gölgelenmesine kadar, doğayla iç içe olmayı kutlayan WAF 2026 kısa listesinden seçtiğimiz projelerden bazıları burada.
Kerala’nın tropik yazlarında soğutma ihtiyacını azaltan yaşayan çatı
Hindistan’da, Kerala’nın dağ köyü Sholayur’un çayırlarından adeta filizlenen Aslam Sham Architects imzalı Ayalam, bütünüyle arazi tarafından biçimlendirilmiş yarı yeraltı butik bir tatil tesisi.
Odalar, arazinin teraslı platolarının konturlarını izleyerek titizlikle yerleştirilmiş; böylece uzaktaki dağ siluetlerine kesintisiz manzara sağlanıyor.
Su yalıtımlı yaşayan çatı, yöreye özgü bitki örtüsüyle kaplanmış; yapı kamufle olurken tropik yazlarda soğutma ihtiyacını önemli ölçüde azaltan ısıl bir tampon oluşturuyor.
Sichuan eteklerine yerleşen ziyaretçi ve topluluk merkezi
Çin’in kutsal Emei Dağı’nın güney eteklerinde – UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirası listesinde yer alan bir bölge – ziyaretçi ve topluluk merkezi The Mountain Fold, adını tam anlamıyla karşılıyor.
Arazi boyunca kademeli biçimde uzanan yapı, hafriyat ihtiyacını en aza indiriyor; yerel halk ile turistleri dağlık manzara içinde buluşturan kamusal alanları zemine ustaca yerleştiriyor.
Sıçuan Eyaleti’nin kutsal Budist dağı ile Guanshan Gölü’nden oluşan arka planla uyum içinde olan Lacime Architects’in tasarımı, arazinin dalgalı oyuntularını ve keskin zirvelerini yankılıyor.
Delhi’deki bir yemek sokağında doğal malzemeler modern inşaat teknikleriyle buluşuyor
Hindistan’ın Delhi kentindeki Ashoka Üniversitesi’nin gür ağaç örtüsü altında, ismini hak eden Hungry Caterpillar, geri dönüştürülmüş plastikten yapılmış oturma alanlarında yemek kamyonlarından yiyecek alan öğrenciler için gölge sağlıyor.
Kavisli bambu strüktürün doğal malzemeleri, geleneksel inşaat tekniklerinde görülen malzeme israfı ve yüksek enerji tüketimini ortadan kaldıran 3D baskı modüler duvarlarla bir araya geliyor.
Yağmur suyu toplayan çatı, Maya pazarının üzerine kuruluyor
Yucatán Yarımadası’ndaki ücra bir köyün yerel topluluğunu güçlendiren Mercado Nicolas Bravo, zanaatkarlara ve çiftçilere, yakındaki Maya arkeolojik alanlarını keşfeden turistlere miraslarını sergileme imkânı tanıyor.
Pazarın üstünü kaplayan ters şemsiye biçimli strüktürler denizi, sulama için su toplamak üzere tasarlanmış hiperbolik paraboloid bir çatı sistemi oluşturuyor.
Viking döneminden kalma İzlanda yerleşimi, sürdürülebilir bir korunakla yenileniyor
İzlanda’nın vahşi Þjórsárdalur vadisinde, sert iklim koşulları nedeniyle koruyucu yapısı zamanla yıpranmış, 11. yüzyıldan kalma Viking çağına ait kalıntılar bulunuyor.
Yeni yapı, özgün ahşap iskeleti kimyasal içermeyen, işlem görmemiş lariks ahşapla güçlendiriyor ve geri dönüştürülebilir, hafif, yalıtıcı bir polikarbonat çatıyla tamamlanıyor.
Geçirgen çakıl ve sığ, bitkilendirilmiş kanallar, yağış sularını pasif biçimde yöneterek ağır drenaj altyapısı ihtiyacını ortadan kaldırıyor.
Yapı, tamamen sökülebilecek şekilde tasarlanmış; böylece gelecekte yeniden kullanılmasına, çevresel etkiyi en aza indirerek olanak tanıyor.
Sırt üzerinde konumlanan, orman örtüsüyle şekillenen New York evi
Desai Chia Architects imzalı Chatham Residence, Columbia County’de, ikinci büyüme ormandan oluşan 80 dönümlük bir arazide, Catskill Dağları’na bakan bir sırtın tepesini izliyor. Kavisli çatı hattı, yöreye özgü meşe yapraklarının şeklini ve onların orman zeminine düşen ışık desenlerini taklit ediyor.
Çatıdan süzülen yağmur suyu, yerel tozlayıcıları destekleyen ve dik yamaçlı arazide erozyonun kontrolüne yardımcı olan, yerel türlerle donatılmış yağmur bahçelerini besleyecek şekilde tasarlanmış bir drenaj sistemiyle yönlendiriliyor.
Meksika’nın Yucatán Yarımadası’na gömülü kamusal park
AIDIA Studio’nun Parque Quintana Roo projesi, Meksika’nın Yucatán Yarımadası’nda 10 hektarlık bir hayvancılık ve tarım fuar alanını yıl boyu kullanılan bir kamusal parka dönüştürüyor.
Kıvrımlı yollar, hiç düz çizgi kullanmadan alan boyunca halkalar çizerek spor tesislerini, koşu ve bisiklet parkurunu ve 1.000 kişilik arenayı birbirine bağlıyor.
Dalgalı ahşap vurgular, alanın çevredeki ormanla bütünleşmesine daha da yardımcı olurken, kiremit çatılar şiddetli yağmura karşı koruma sağlıyor; tuğla duvarlardaki boşluklar ise doğal havalandırma yaratıyor.
Topraktan yükselen kırsal Kerala villası
Terra House, Kerala’nın tropik arazisinde alçak bir konuma oturuyor; dış cephesi, yerel ocaklardan çıkarılan latirit taşları ve Malappuram Bölgesi’nin jeolojisine ve geleneklerine kök salan terakota sıvalı yüzeylerle kaplanmış.
Açık avlular ve geçirgen duvarlar, muson havasının, ışığın ve yeşilliğin evin etrafında değil içinden akmasına izin vererek doğal serinlik sağlıyor ve yapıyı, hurma ağaçlarıyla çevrili arazisinin doğal bir uzantısı gibi hissettiriyor.
