Çocukluk döneminde kazanılan beslenme alışkanlıkları, ilerleyen yaşlardaki gıda tercihlerini de etkiliyor. Uzmanlar, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşta kazanılmasının önemine dikkat çekiyor.
Çocukların beslenme alışkanlıklarının erken yaşlarda şekillenmesinde ebeveynlerin rolü öne çıkarken, farklı tatlarla tanışma, gıda okuryazarlığı ve aile sofrasındaki davranışlar da bu sürecin önemli parçaları arasında yer alıyor. Ebeveynlere yönelik hazırlanan yeni bir rehber, çocukların gıdayla kurduğu ilişkiyi ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının geliştirilmesini ele alıyor.
Çocukların beslenme alışkanlıkları erken yaşlarda şekillenirken, ebeveynlerin bu süreçte doğru ve güvenilir bilgiye erişimi de önem taşıyor. Farklı tat, koku ve dokularla tanışma, gıda etiketlerini okuyabilme, mevsimsel beslenme ve aile sofrasındaki davranışlar, çocukların gıdayla kurduğu ilişkinin gelişiminde etkili olan başlıklar arasında yer alıyor.
Diyetisyen ve Gastronomi Uzmanı Yasemin Güzel tarafından kaleme alınan "Her Ebeveyn, Çocuğunun İlk Beslenme Rehberidir" adlı kitap, çocuk beslenmesini yalnızca tüketilen gıdalar üzerinden değil, çocukların gıdayla kurduğu ilişki ve ebeveynlerin bu süreçteki rolü üzerinden ele alıyor.
Humm Organic ve Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) iş birliğiyle hazırlanan rehber, Diyarbakır'da başlatılan "Sağlıklı Gelecek için Organik Bir Destek" sosyal etki projesinin ikinci aşamasını oluşturuyor. Toplam 13 bin adet basılan kitabın 10 bin adedi AÇEV aracılığıyla ebeveynlere yönelik destek programlarına katılan ailelere ulaştırılacak. Kalan 3 bin kitabın satışından elde edilen gelir ise AÇEV'in çocuklar ve ebeveynlere yönelik çalışmalarına aktarılacak.
Çocukların gıdayla ilişkisi erken yaşlarda şekilleniyor
Rehberde çocukların yalnızca ne yediğine değil, gıdayla nasıl bir ilişki kurduğuna da odaklanılıyor. Çocukların farklı tat, koku ve dokularla tanışmasının beslenme deneyimindeki rolüne dikkat çekilirken, "lezzet haritası" yaklaşımıyla damak zevkinin farklı gıdalarla kurulan deneyimler üzerinden zaman içinde gelişimi ele alınıyor.
Aile sofrası da çocukların beslenme alışkanlıklarının oluşumunda önemli bir alan olarak değerlendiriliyor. Ebeveynlerin kendi beslenme davranışlarıyla çocuklara model olması ve yemek zamanlarının çocukların yeni gıdaları keşfedebileceği bir deneyim alanına dönüşmesi üzerinde duruluyor.
Kitapta ayrıca gıda okuryazarlığı ve etiket okuma, "organik" ve "doğal" kavramları arasındaki farklar ile mevsimsel beslenme gibi başlıklar ele alınıyor. Ebeveynlerin günlük hayatta karşılaşabilecekleri gıda tercihlerini daha bilinçli değerlendirebilmelerine yönelik bilgiler, anlaşılır örneklerle aktarılıyor.
Bilgi günlük hayatın bir parçasına dönüştürülüyor
Rehberde çocukların beslenmesi konusunda teorik bilgilerin yanı sıra günlük yaşamda uygulanabilecek önerilere de yer veriliyor. Ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte hazırlayabileceği pratik tarifler, çocukların yemek hazırlama sürecine katılımını ve farklı besinlerle tanışmasını destekleyecek şekilde sunuluyor.
"Lezzet haritası" bölümüyle çocukların farklı tat, koku ve dokularla karşılaşma süreçlerine de yer veriliyor. Böylece çocukların beslenme deneyiminin yalnızca tüketilen yiyecekler üzerinden değil, bu yiyeceklerle kurulan deneyimler üzerinden değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Projenin ilk aşamasında 1.380 çocuğa destek sağlandı
Diyarbakır'da başlatılan "Sağlıklı Gelecek için Organik Bir Destek" projesinin ilk aşaması Ekim 2025'te hayata geçirildi. Bu aşamada gerçekleştirilen destekle AÇEV'in Okul Öncesi Eğitim Programı ve Okuyan Bir Gelecek Projesi okuma grupları aracılığıyla 1.380 çocuğun eğitim malzemelerinin karşılanmasına katkı sağlandı.
İş birliğinin ikinci aşamasında ise odağa çocukların yanı sıra ebeveynlerin çocuk beslenmesi konusunda bilgiye erişimi alındı. Hazırlanan rehberin, ebeveynlerin çocukların beslenmesine ilişkin kararlarını daha bilinçli şekilde değerlendirmelerine ve çocukların gıdayla kurduğu ilişkinin farklı boyutlarını anlamalarına katkı sağlaması hedefleniyor.
13 bin kitap ebeveynlere ulaşacak
Toplam 13 bin adet basılan "Her Ebeveyn, Çocuğunun İlk Beslenme Rehberidir" kitabının 10 bin adedi AÇEV'e ulaştırılarak Anne Destek Programı ve Baba Destek Programı'na katılan ebeveynlere verilecek. Kalan 3 bin kitap ise satışa sunulacak ve satış gelirinin tamamı AÇEV'in çocuklar ve ebeveynlere yönelik çalışmalarına aktarılacak.
180 TL satış fiyatıyla okuyucuyla buluşacak kitap, D&R, Remzi Kitabevi ve Penguen Kitabevi mağazalarının yanı sıra çevrim içi satış kanallarında da satışa sunulacak.
'Ebeveynin bilgiye ulaşması kadar onu günlük hayatına taşıması da önemli'
Diyetisyen ve Gastronomi Uzmanı Yasemin Güzel, çocuk beslenmesi konusunda ebeveynlerin giderek daha fazla bilgi kaynağıyla karşı karşıya kaldığını belirterek, bilgiye ulaşmanın yanı sıra bu bilgiyi değerlendirebilme ve günlük yaşama aktarabilmenin önemine dikkat çekti.
Güzel, kitapta gıda okuryazarlığını temel başlıklardan biri olarak ele aldıklarını belirterek, etiket okumadan "organik" ve "doğal" kavramlarını anlamaya, çocukların farklı tatlarla tanışmasından aile sofrasındaki davranışlara kadar uzanan bir çerçeve oluşturduklarını ifade etti.
Rehberin amacının ebeveynlere tek bir doğru yaklaşım sunmak olmadığını belirten Güzel, farklı başlıkları anlaşılır ve uygulanabilir bilgilerle bir araya getirerek ebeveynlerin çocuklarının beslenmesine ilişkin kararlarını daha bilinçli şekilde verebilmelerine katkı sağlamayı amaçladıklarını söyledi.