The Economist: 'Türkiye gelişmekte olan piyasa statüsünü kaybedebilir'

Britanya'nın önde gelen ekonomi yayıncılarından The Economist, Türkiye'de yaşanan fon krizini haberleştirdiği makalesinde dikkat çekici ifadeler kullandı.

REKLAM

REKLAM

İmzasız yayımlanan makalede, "Şimdi balon patladı. Önce Tera ve diğer bazı portföy yönetim şirketleri, yatırımlarını nakde çevirmek isteyen yatırımcılara ödeme yapamadı. Ardından bazı şirketlerin yürüttüğü iddia edilen ve bir yetkilinin 'Ponzi benzeri' diye nitelendirdiği düzeneklere ilişkin ayrıntılar ortaya çıktı," dendi.

Yazıda isim kullanılmasa da Adalet Bakanı Akın Gürlek'e atıf yaptığı düşünülüyor. Gürlek, operasyonların başladığı dönemde paylaştığı bir postta, "Ponzi benzeri yöntemlerle vatandaşlarımızın birikimlerini hedef alan, yanıltıcı yönlendirmelerle haksız kazanç sağlayan kötü niyetli kişi ve yapılara karşı adli işlemler yapılmaktadır," ifadelerini kullanmıştı.

Makalede ayrıca, "Türkiye'nin ana borsa endeksi 16 Eylül'de yüzde 5'in üzerinde geriledi. Skandal yalnızca iki gün içinde piyasadan yaklaşık 30 milyar dolarlık değeri sildi," ifadelerine yer verildi.

"Skandal aslında bir anda ortaya çıkmadı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek daha geçen yıl borsadaki usulsüzlüklere ilişkin işaretlere dikkat çekmiş ve yeni düzenlemeler yapılacağını açıklamıştı," denen makale, şöyle devam etti:

"Bu sırada bazı fonların, değerlerini yükseltmek amacıyla işlem hacmi düşük hisseleri, kendi iştiraklerinin hisseleri de dahil olmak üzere, satın aldığına ilişkin kanıtlar birikiyordu. Hisse fiyatları yükseldiğinde fonlar büyük getiriler açıklayabiliyor ve böylece yeni yatırımcıları çekebiliyordu. Ayrıca değerlenen bu hisseleri teminat göstererek borçlanıyor ve daha fazla hisse satın alabiliyorlardı."

'Gelişmekte olan piyasa' statüsü uyarısı

Makalede ayrıca, borsa endeksleri ile analiz araçları üreten ABD merkezli MSCI şirketinin haziran ayında Türkiye'yi uyardığı aktarıldı:

"Endeks sağlayıcısı MSCI, haziran ayında düzenleyicilerin harekete geçmemesi halinde Türkiye'nin 'gelişmekte olan piyasa' statüsünden 'sınır piyasa' statüsüne düşürülme riskiyle karşı karşıya olduğunu ima etti. Böyle bir durumda Türkiye, Tunus ve Romanya gibi çok daha küçük ekonomilerin bulunduğu bir varlık sınıfına dahil olacaktı. Yetkililer bu uyarılara yanıt vermekte yavaş kaldı."

The Economist'in makalesi, "Türkiye'nin yatırım fonu fiyaskosu" başlığını taşıyor. Haberin spotunda ise "Ülke, gelişmekte olan piyasa statüsünü kaybedebilir," ifadesi yer alıyor.

Makalenin sosyal medyada paylaşıldığı gönderilerde de spottaki ifade öne çıkarıldı.

'Yabancı yatırımcılar sistemik risk olmadığına katılıyor'

Öte yandan makalede, Şimşek'in 18 Eylül'de yaptığı "Sistemik risk yok" açıklaması da hatırlatıldı ve yabancı yatırımcıların bu görüşe katıldığı ifade edildi.

The Economist'e konuşan, varlık yönetim şirketi Aberdeen'de portföy yöneticisi Viktor Szabo, "Bu durum ekonominin geneline yayılmıyor," ifadelerini kullandı.

Makalede ayrıca, "Yatırımcıların dolara yönelmesine ilişkin endişeler de şimdilik gerçekleşmiş görünmüyor. Türk yatırımcılar borsadan çektikleri parayı dövize geçirmek yerine yüksek faizli TL mevduat hesaplarında değerlendiriyor gibi görünüyor," dendi.

Ancak Türkiye'nin finans piyasalarına duyulan güvenin "bir kez daha sarsıldığı" da savunuldu.