Türk savcılar, 450 bini aşkın yatırımcıyı etkileyen fon kriziyle ilgili 45 şirket ve 19 fon üzerindeki varlık kısıtını kaldırdı.
Türkiye'de savcılar, ülkedeki yatırım fonu krizine ilişkin soruşturma kapsamında bazı şirket ve fonların varlıklarına getirilen tedbirleri kaldırdı. Tasfiye sürecine giren ve toplam değeri 18 milyar doların üzerinde olan fonlarda 450 binden fazla yatırımcının payı bulunuyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in verdiği bilgiye göre, sermaye piyasalarındaki yatırım fonları ve olası piyasa manipülasyonuna ilişkin soruşturma kapsamında hafta sonu 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 kişinin mal varlıklarına tedbir konulmuştu.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) yaptığı yeni değerlendirmenin ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 45 şirket ve 19 fon üzerindeki tedbirleri kaldırdı. Şüpheli kişilere yönelik tedbirler ise devam ediyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yatırım, istihdam, üretim ve ihracatın korunmasının öncelikleri olduğunu belirterek, piyasaların işleyişini bozan faaliyetlere ilişkin hukuki süreçlerin sürdürüleceğini söyledi. Şimşek, söz konusu faaliyetlerle bağlantısı bulunmayan kişi ve şirketlere yönelik herhangi bir işlem yapılmayacağını vurguladı.
Karar, AK Parti'nin Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın istifasının ardından geldi. Kaya, cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, giderek büyüyen yatırım fonu krizi nedeniyle görevden "affını" talep etmiş ve bu talep kabul edilmişti.
Kaya'nın istifası
2016-2018 yılları arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görev yapan Kaya, borsadaki sert düşüşten kısa süre önce on milyonlarca dolar değerinde hisse sattığı yönündeki iddiaların ardından istifa etti. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, pazar günü Erdoğan'ın istifayı kabul ettiğini açıkladı.
Çelik, “Usulsüzlük, yolsuzluk, suistimal ya da zarara yol açan herhangi bir işin içinde olan herkesin hesap vereceğini ilan ediyoruz” dedi.
Türk hisseleri, çok sayıda yatırım fonunu kapsayan olası fiyat manipülasyonu şüphesi nedeniyle 16 Eylül'de sert düşüş yaşadı.
Muhalefetteki Yeni Parti'nin Sözcüsü Zeynel Emre, Kaya'nın borsadaki sert düşüşten hemen önce gerçekleştirdiği satışlardan yaklaşık 1,3 milyar Türk lirası (23,3 milyon avro) gelir elde ettiğini iddia etti.
Emre ayrıca Kaya'nın söz konusu hisselerin büyük bölümünü nisan ayında, gemi inşa şirketi Özata Denizcilik'te 63,4 milyon lira (1,1 milyon avro) karşılığında satın aldığını öne sürdü.
Emre, satışların zamanlamasını sorgulayarak Kaya'nın yaklaşan piyasa çalkantısından önceden haberdar olduğunu iddia etti.
Kaya ise iddialara doğrudan yanıt vermedi. Krizin “aydınlatılabilmesi” için görevinden ayrıldığını belirten Kaya, aynı zamanda AK Parti Genel Başkanı olan Erdoğan'dan af diledi.
Fon krizi nasıl başladı?
Kriz, SPK'nın 28 Ağustos'ta yatırım fonlarına yönelik kuralları sıkılaştırmasının ardından bazı fonlarda yaşanan yoğun çıkışlarla başladı.
Bu fonların bir bölümü, işlem hacmi düşük hisselerde büyük pozisyonlara sahipti. Bu durum, söz konusu hisselerin fiyatları daha da düşürülmeden hızlı şekilde satılmasını zorlaştırdı. Fonlar yatırımcıların geri çekilme taleplerini karşılamakta zorlandıkça satış baskısı arttı ve Türk hisseleri 15 ve 16 Eylül'de sert değer kaybetti.
SPK, 17 Eylül'de Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portfolio tarafından yönetilen toplam 131 fonun tasfiye edilmesine karar verdi.
Piyasalardaki çalkantının ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı.
Türk makamları, soruşturma kapsamında fonların değerlerinin yapay biçimde şişirilip şişirilmediğini araştırıyor. Medyada yer alan haberlere göre soruşturma kapsamında incelenen fonların toplam büyüklüğü 18 milyar doların (15,7 milyar avro) üzerinde.
Soruşturma kapsamında en az 45 kişi tutuklandı.