Bu yıl Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı Uluslararası Uzay Kongresi'nde 21 ülkeden 32 katılımcının imzaladığı Antalya Deklarasyonu ilan edildi.
Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından her yıl gerçekleştirilen Uluslararası Uzay Kongresi, 5 Ekim'de Antalya'da Türkiye'nin ev sahipliğiyle başladı. 9 Ekim'e kadar sürecek kongreye bu yıl Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ile SAHA İstanbul ev sahipliği yapıyor.
REKLAM
REKLAM
Bu kapsamda ayrıca gerçekleştirilen Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı da Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın ev sahipliğiyle Antalya'da düzenlendi. Küresel uzay politikalarına yön veren liderleri bir araya getiren zirve, dünya çapında uzay diplomasisinin en kritik platformlarından biri kabul ediliyor.
Üst düzey oturuma Avrupa'dan Asya'ya, Afrika'dan Amerika kıtasına kadar 38 ülkeden bakanlar, milletvekilleri, parlamento heyetleri, uzay ajansı başkanları ve uluslararası kuruluşların üst düzey yöneticileri katıldı. Zirvede 21 ülkeden 32 katılımcının imzaladığı Antalya Deklarasyonu ilan edildi.
'Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu'
Toplantıda barışçıl amaçlı uzay araştırmaları, dış uzay misyonları, uzay hukuku, gelişmekte olan ülkelerin uzay ekosistemine entegrasyonu ve sürdürülebilir uzay ekonomisi gibi konular ele alındı.
Bakan Kacır, deklarasyon için şu ifadeleri kullandı:
"Bu metin, IAF ve uluslararası ortaklarımızla yürütülen yakın istişareler neticesinde olgunlaştırıldı. Hedefimiz, uzaya yönelik barışçıl, sürdürülebilir ve sorumlu bir yaklaşım için ortak bir uluslararası çerçeve inşa etmek. Bakanlar, milletvekilleri ve uzay ajansı başkanlarından oluşan 21 ülkeden 32 seçkin MMoP katılımcısının bu deklarasyonu kabul ve tasdik etmiş olmasından bilhassa büyük bir memnuniyet duyuyoruz."
Uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması amaçlanıyor
Deklarasyonun ana omurgası ise şu şekilde:
- Uzayın barışçıl amaçlarla kullanılması: Dış uzayın çatışma ve rekabet alanı olmaktan ziyade barışçıl keşif ve kullanım alanı olarak korunması hedefleniyor.
- Sorumlu uzay faaliyetleri: Devletlerin ve diğer aktörlerin uzaydaki faaliyetlerini sorumlu biçimde yürütmeleri öngörülüyor.
- Uzayın sürdürülebilir kullanımı: Uzay faaliyetlerinin uzun vadede sürdürülebilir olması ve gelecek kuşakların uzaya erişiminin korunması ortak hedeflerden biri.
- Uluslararası işbirliği: Uzay araştırmaları ve teknolojilerinde devletler, uzay ajansları ve uluslararası kuruluşlar arasındaki işbirliğinin artırılması isteniyor.
- Uluslararası uzay hukukunun önemi: Toplantıda dış uzay hukuku özellikle ele alınmış ve deklarasyonun yaklaşımının mevcut uluslararası hukuk çerçevesine dayandığı aktarılmış.
- Gelişmekte olan ülkelerin sisteme dahil edilmesi: Uzay teknolojilerinden yalnızca büyük uzay güçlerinin değil, gelişmekte olan ülkelerin de yararlanması ve bu ülkelerin küresel uzay ekosistemine entegrasyonu vurgulanıyor.
- Uzayın faydalarının insanlığa aktarılması: Uzay teknolojilerinin afet yönetimi, ekonomik faaliyetler, güvenlik ve toplumsal dayanıklılık gibi Dünya'daki ihtiyaçlara hizmet etmesi gerektiği savunuluyor.
- Kapsayıcılık ve karşılıklı saygı: Kacır'ın ifadesiyle deklarasyon “açıklık, karşılıklı saygı ve yapıcı etkileşim” esaslarına dayanan bir “Antalya Ruhu” oluşturmayı amaçlıyor.
Öte yandan deklarasyon, bağlayıcı bir uluslararası antlaşma değil. Yaptırım, denetim mekanizması veya taraflara yüklenen ayrıntılı teknik yükümlülükler içeren bir anlaşmadan ziyade, ortak siyasi ilkeler ortaya koyan bir deklarasyon niteliğinde.