HSBC’nin Evident AI Endeksi zirvesinden düşmesiyle UBS, yapay zekayı benimsemede en ileri ilk 10 banka içinde kalan tek Avrupalı kredi kuruluşu oldu.
İsviçre bankası UBS, büyük bankaların yapay zekayı ne ölçüde hayata geçirdiğini ortaya koyan yıllık lig tablosunda ilk 10’a giren ve Avrupa’yı temsil eden tek kurum konumunda; JPMorgan Chase öncülüğündeki Kuzey Amerika bankaları ise farkı daha da açıyor.
REKLAM
REKLAM
Salı günü yayımlanan ve finansal hizmetlerde yapay zeka kullanımını izleyen Evident adlı şirketin sıralaması, yalnızca kamuya açık verileri kullanarak Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya-Pasifik’ten 50 büyük bankayı değerlendiriyor.
Bankalar dolandırıcılığı tespit etmek, yazılım geliştirmek, kredileri incelemek ve müşteri temsilcilerinin hizmet kalitesini artırmalarına yardımcı olmak için teknolojiden yararlanıyor; 50 banka 2021’den bu yana yapay zekanın 1.100’den fazla farklı kullanımını kamuoyuna açıkladı.
Kuruluşlar, en yüksek ağırlığı taşıyan yapay zeka yetenekleri kadar, araştırma ve patent gibi inovasyon faaliyetleri, liderlik odağı ve sorumlu kullanım konusunda şeffaflık üzerinden puanlanıyor.
UBS bu yıl bir basamak yükselerek altıncı sıraya çıktı; merkezi Londra’da bulunan HSBC ise 2025’te sekizincilikten 11’inciliğe geriledi.
Avrupa bankaları, ilk 10’un hemen ardındaki sıralamada ağırlığını hissettiriyor. Bu grupta, 15’inci sırada yerini koruyan İngiliz Lloyds Banking Group, 17’nci sıradaki NatWest ve dört basamak tırmanarak 19’unculuğa yükselen Barclays gibi Birleşik Krallık bankaları öne çıkıyor.
Tüm dört kategoride ilk ikiye giren JPMorgan Chase, ikinci sıradaki ABD’li Capital One ile arasındaki farkı açtı. Royal Bank of Canada üçüncü, Avustralya’dan CommBank dördüncü sırada yer alırken, ilk 10’da altı ABD ve iki Kanada bankası bulunuyor.
Evident, bankaların yapay zeka kapasitesinin son bir yılda, önceki üç yılın ortalamasına göre neredeyse üç kat daha hızlı geliştiğini tespit etti; bu, şirketin 2023’te ölçümlere başlamasından bu yana kaydedilen en hızlı ilerleme.
“Bu yıl, bankacılıkta yapay zekanın sanayi ölçeğine geçtiği yıl oldu” dedi Evident’in kurucu ortağı ve eş CEO’su Alexandra Mousavizadeh.
İşten çıkarmak değil, işe almak
Evident, yapay zekanın bankalardaki istihdamı budayacağı yönündeki görüşe de itiraz ederek, lider konumdaki kurumların halen yapay zeka uzmanı işe aldığını ve önceliği küçülmekten çok büyümeye verdiğini ortaya koydu.
Bu durum, Londra merkezli Standard Chartered ile tezat oluşturuyor. Banka, Mayıs ayında, yapay zeka ve otomasyona daha fazla yaslanırken 2030’a kadar yaklaşık 7.800 arka ofis çalışanını işten çıkaracağını açıklamıştı.
Son bir yılda, 50 bankada yazılım uygulama pozisyonlarının sayısı toplamda yüzde 4,3 arttı.
ABD’li Morgan Stanley, DevGen.AI platformu sayesinde geliştiricilerden açığa çıkan bir milyondan fazla saatlik çalışma süresini BT ekiplerini küçültmek yerine yeniden yatırıma yönlendiriyor. UBS’nin STAAT Insights aracı ise müşavirlerine haftada yaklaşık 1.200 saat kazandırıyor.
“Görev tanımları değişiyor ve bazı pozisyonlar yeniden doldurulmuyor, ancak Endeksimizin zirvesindeki bankalar hem büyüyor hem de çalışan sayısını artırıyor” diye konuştu Mousavizadeh.
Yapay zekadan elde edilen gerçekleşmiş veya öngörülen getirileri raporlayan banka sayısı 8’den 12’ye yükseldi. Bunlar arasında, Ocak ayında üretken yapay zekanın 2025’te yaklaşık 50 milyon sterlin (58,8 milyon euro) değer yarattığını ve bu yıl bunun üzerine 100 milyon sterlinden (117,6 milyon euro) fazla ek getiri sağlaması gerektiğini açıklayan yeni katılımcı Lloyds da bulunuyor.
“Yapay zeka bütçeleri rekor seviyelere çıkmışken, getirilerini kanıtlayabilen bankalar, paranın doğru yerlere akmasını sürdürecek” dedi Evident’te bankacılıktan sorumlu genel müdür Daniel Shackleford Capel.
Giderek daha yetenekli hale gelen yapay zekayı kontrol altında tutmaya yönelik endişeler artarken, önde gelen bankaların yüzde 80’i, modellerin kullandığı veriler ve verdikleri yanıtlar üzerinde kontroller gibi gelişmiş koruma önlemlerine sahip. Endeksteki diğer bankalarda bu oran yüzde 40’ta kalıyor.
AB’de, kişilerin kredi değerliliğini ölçmek için kullanılan yapay zeka, Yapay Zeka Yasası kapsamında yüksek riskli sınıfta yer alıyor. Ancak bu tür sistemlere ilişkin kuralların yürürlüğe giriş tarihi, Temmuz ayında Aralık 2027’ye ertelendi.
Evident, 2027’de endekse beşinci bir sütun ekleyerek bankaların yapay zekadan fiilen elde ettiği sonuçları da ölçmeyi planlıyor.