Portekiz hükümeti, 2027'de yüzde 2 büyüme ve GSYH'nin yüzde 0,1 ila 0,2'si arasında bütçe fazlası öngören Devlet Bütçesi tasarısını perşembe günü parlamentoya sundu. Tasarının kabulü, genel oylamada çekimser kalacağını açıklayan Sosyalist Parti'nin desteğiyle güvence altında.
Portekiz hükümeti, 2027 yılı Devlet Bütçesi yasa tasarısını, son başvuru tarihinden iki gün önce, perşembe günü parlamentoya sundu. Tasarı, sabah saatlerinde Bakanlar Kurulu'nda onaylandı. Maliye Bakanı Joaquim Miranda Sarmento, belgeyi Cumhuriyet Meclisi Başkanı José Pedro-Aguiar Branco'ya teslim etti.
Luís Montenegro hükümetinin üçüncü Devlet Bütçesi'nin parlamentodan geçmesi, bir kez daha Sosyalist Parti'nin (PS) desteğiyle güvence altına alınmış durumda.
Sosyalist Parti Genel Sekreteri José Luís Carneiro, geçen hafta yaptığı açıklamada, 28 Ekim'de yapılması planlanan genel görüşmedeki oylamada çekimser kalmayı düşündüklerini bildirdi. Bu karar, Başbakan Luís Montenegro'nun Sosyalistlerin öne sürdüğü dört koşul konusunda güvence vermesinin ardından geldi. Söz konusu koşullar arasında, PS ve PSD'nin merkezi rol üstleneceği bir anayasa değişikliği, mevcut ve gelecekteki emekli maaşlarının korunması, Toparlanma ve Dayanıklılık Planı'nın (PRR) ardından hayata geçirilmesi gereken yatırım projelerinin finansmanı ile fırtınalardan etkilenen belediye ve bölgelerin toparlanmasına destek verilmesi bulunuyor.
Ayrıntılı görüşmeler ve maddeler üzerindeki oylamalar 29 Ekim-24 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Tasarının nihai oylamasının ise 24 Kasım'da yapılması planlanıyor.
Portekiz Komünist Partisi (PCP) ve Sol Blok, hükümetin bütçe teklifine karşı oy kullanacaklarını şimdiden açıkladı. Chega da Başbakan'ın emeklilik yaşının düşürülmesi talebini kabul etmemesi halinde karşı oy kullanabileceği uyarısında bulundu. Parti ayrıca akaryakıttaki KDV'nin düşürülmesini ve temel gıda ürünlerinden oluşan bir sepette KDV'nin sıfırlanmasını talep ediyor. Hükümet ise bu talepleri kırmızı çizgi olarak değerlendirerek şimdiden reddetti.
Diğer partiler ise henüz nasıl oy kullanacaklarını açıklamadı.
Cumhurbaşkanı António José Seguro, perşembe günü yaptığı açıklamada, “çok zor bir dönemde” insanların yaşamlarını iyileştirecek “verimli bir tartışma” yürütülmesini beklediğini söyledi.
Maliye Bakanı Joaquim Miranda Sarmento, bütçe tasarısı konusunda partilerle yaptığı görüşmelerin ardından parlamentoda gazetecilere yaptığı açıklamada, müzakereler için ne kadar hareket alanı bulunduğuna ilişkin tahminde bulunmayı reddetti. Sarmento, gelecek yıl için öngörülen bütçe fazlasının gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 0,1'i ile yüzde 0,2'si arasında olacağını doğruladı.
Hükümet, daha önce kabul edilen ve 2027'de de kamu maliyesi üzerinde etkisini sürdürecek ekonomik tedbirlerin gelecek yıl bütçeye 4,8 milyar euroluk yük getireceğini hesaplıyor. Bu rakama, gelecek bütçeye dahil edilecek yeni politikaların mali etkisi dahil değil.
Hükümet, gelecek yıl ekonomik büyümenin son yıllardaki eğilime paralel olarak yüzde 2 seviyesinde gerçekleşmesini ve bütçe fazlasının yüzde 0,2'ye ulaşmasını öngörüyor.
Emekli maaşları, kamu sektörü ücretleri ve borç faiz ödemeleri, vergi dilimlerinin güncellenmesi, kurumlar vergisi oranının düşürülmesi ve konut politikaları gibi vergi ve konut tedbirlerinin yanı sıra bütçe üzerindeki başlıca baskı unsurlarını oluşturuyor.
Maliye Bakanı, 2027 Devlet Bütçesi kapsamında gelir vergisinde ek indirim yapılacağını açıkladı. İndirim, vergi dilimleri, özel vergi indirimi ve asgari geçim eşiğinin güncellenmesi yoluyla gerçekleştirilecek. Söz konusu mekanizmaların kanun gereği düzenli olarak güncellenmesi gerekiyor.
PSD/CDS-PP hükümeti, birinci ila altıncı vergi dilimlerindeki gelir vergisi oranlarını 0,3 ila 0,5 puan arasında düşürme kararı aldı. Yaklaşık 400 milyon avroluk mali etkisi olması beklenen düzenleme, 2026 yılında kaynaktan yapılan vergi kesintilerine de yansıyacak.
Vergi indirimi birinci dilimde 0,3 puan, ikinci ila beşinci dilimlerde 0,5 puan, altıncı dilimde ise yeniden 0,3 puan olacak.
Hükümet ayrıca yaşlılar için dayanışma ek ödemesinin (CSI) 2027'de 50 avro artırılacağını ve referans tutarın 720 euroya çıkarılacağını açıkladı.
Hükümetin programına göre bu tutarın, mevcut 670 euro seviyesinden 2029'da 870 euroya yükseltilmesi öngörülüyor.
Asgari ücretin de 920 eurodan 970 euroya çıkarılması planlanıyor. Hükümet, dört işveren konfederasyonu ve UGT sendikası arasında Ekim 2024'te imzalanan 2025-2028 ücret artışları ve ekonomik büyüme konulu üçlü anlaşmayla ulusal asgari ücret için öngörülen artış patikası yukarı yönlü revize edilmişti. Anlaşma kapsamında asgari ücretin her yıl 50 euro artırılması ve 2028'de 1.020 euroya çıkarılması hedefleniyor.
Kamu hizmetlerinde yürürlükte olan çok yıllı anlaşma kapsamında, 2027 yılında yüzde 2,30 oranında ücret artışı ve en az 60,52 euroluk zam öngörülüyor.
Anlaşmada öngörülen artışın uygulanması halinde, kamu yönetimindeki asgari temel ücretin 2027'de 995,51 euroya yükselmesi bekleniyor.
Aynı anlaşma kapsamında, hâlihazırda 6,15 euro olan yemek ödeneğinin de 2029'a kadar her yıl 15 sent artırılması öngörülüyor.