Alman hükümeti, ülkede 1 Temmuz 2027’den itibaren şekerli içeceklerden vergi alınmasını öngören yasa tasarısını onayladı. Vergi gelirleri, zorunlu sağlık sigortasını destekleyerek primlerin artırılmasına yönelik baskıyı azaltmayı amaçlıyor.
Almanya Bakanlar Kurulu, Avrupa’nın en büyük ekonomisinde şekerli içeceklerden vergi alınmasını öngören yasa tasarısını onayladı. Tasarı Federal Meclis’ten geçerse, vergi 1 Temmuz 2027’de yürürlüğe girecek. Koalisyon, hem federal bütçeye ek kaynak yaratmayı hem de üreticileri şeker oranını düşürmeye ve daha sağlıklı ürünler sunmaya teşvik etmeyi hedefliyor.
Bu verginin sağlık sistemi üzerindeki baskıyı azaltması amaçlanıyor. Sistem, obezite, diyabet ve diş çürümesi gibi sorunlara yol açan yüksek şekerli içecek tüketimiyle bağlantılı olarak her yıl 2 milyar €’dan fazla maliyetle karşı karşıya.
Federal hükümete göre Berlin, söz konusu vergiyle “sağlık, bilim, çocuk koruma ve tüketici koruma alanlarındaki kuruluşların uzun süredir dile getirdiği talepleri hayata geçiriyor”.
Verginin, federal hükümete 2027’de 690 milyon €, 2028’de ise 925 milyon € tutarında ek gelir sağlaması bekleniyor.
Federal hükümet, bu gelir sayesinde merkezi sağlık fonuna yapılması planlanan sübvansiyon kesintilerinin sınırlandırılabileceğini, böylece vatandaşların sağlık sigortası primlerinin artırılması yönündeki baskının da hafifleyebileceğini belirtiyor.
Vergi hangi içecekleri kapsıyor, kim daha fazla ödeyecek?
Yasa taslağına göre, toplam şeker oranı 100 ml’de 5 g veya daha fazla olan içecekler bu vergiden etkilenecek. En az 5 g, ancak 100 ml’de 8 g’dan az şeker içeren içecekler için litre başına 0,26 € vergi alınacak. Şeker oranı 100 ml’de 8 g ve üzerindeyse, vergi litre başına 0,32 €’ya çıkacak.
Listeye bu nedenle Coca-Cola gibi gazlı içecekler, buzlu çaylar, enerji içecekleri, meyve nektarları ve ilave şeker içeren meyve suyu konsantreleri de giriyor.
Alkollü içecekler ve bunların alkolsüz versiyonları ise düzenleme kapsamı dışında. Süt, yulaf ve pirinç içecekleri ile saf meyve ve sebze suları vergiden muaf olacak. Şeker yerine tatlandırıcı içeren içecekler de vergiye tabi olmayacak.
Vergiyi üreticiler veya toptancılar ödeyecek olsa da federal hükümet, tüketicilerin şekerli içecekler için onlarca sentlik fiyat artışlarıyla karşılaşmasını bekliyor.
Yıllık üretim hacmi 70.000 litreye kadar olan küçük, bağımsız üreticiler bu vergiden muaf tutulacak. Yılda 1 milyon litreye kadar üretim yapan işletmeler için öngörülen ek muafiyet ise devlet yardımları kuralları gereği Avrupa Komisyonu’nun onayını gerektiriyor.
Vergi, koalisyon anlaşmaya varmadan önce de sonra da eleştiriyle karşılaştı. Almanya’nın kamu yayıncısı ARD’nin Tagesschau haber servisine göre Hessen Eyaleti Başbakanı Boris Rhein (CDU), verginin içecekleri pahalılaştıracağını ve içecek sektöründe istihdamı tehlikeye atabileceğini söyledi.
Merkezi ABD’de bulunan Tax Foundation ise 2025’te yayımladığı bir raporda şekerli içecek vergilerinin sağlık faydalarını sorguladı. Kuruluş, “Şekerli içecekler üzerindeki vergiler fiyatlarını artırıyor gibi görünse de, bu içeceklerin daha pahalı hale gelmesiyle sağlık göstergelerinde kayda değer bir iyileşme olduğuna dair kanıt yok” değerlendirmesini yaptı.
Almanya, böylece halihazırda şekerli içecekleri vergilendiren Fransa, Portekiz ve 2011’den bu yana daha geniş kapsamlı bir halk sağlığı vergisinin yürürlükte olduğu Macaristan gibi AB ülkelerine katılacak.