Türkiye, Kolombiya’nın Tel Aviv’deki büyükelçiliğini Kudüs’e taşımasını kınayarak kararın geri alınmasını istedi. Bogota yönetimi ise adımı İsrail’le ilişkilerin yeniden tesisi ve stratejik işbirliğinin güçlendirilmesi kapsamında değerlendiriyor.
Türkiye, Kolombiya’nın Tel Aviv’deki büyükelçiliğini Kudüs’e taşımasını kınayarak Bogota yönetimine kararını geri alma çağrısı yaptı
Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklama notunda, kararın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 476 ve 478 sayılı kararlarıyla Uluslararası Adalet Divanının (UAD) danışma görüşünde vurgulanan hukuki ilkelerle çeliştiği belirtildi.
Açıklamada Doğu Kudüs’ün işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz parçası olduğu vurgulandı. Tüm devletlere kentin tarihî ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek adımlardan kaçınma çağrısı yapıldı.
Bakanlık, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletinin kurulmasının bölgede adil ve kalıcı barışın tek yolu olduğunu kaydetti. BMGK’nin 478 sayılı kararı, Kudüs’te diplomatik temsilcilik açmış devletlere bu temsilcilikleri kentten çekme çağrısında bulunmuştu.
Kolombiya, 14 Ekim’de büyükelçiliğinin yerini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıdı.
Kolombiya Dışişleri Bakanlığı bu adımı, İsrail’le ilişkilerin yeniden tesis edilmesini pekiştiren ve iki ülke arasında yeni bir stratejik işbirliği döneminin önünü açan “diplomatik bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi.
Törene katılan Dışişleri Bakanı Omar Bula, büyükelçiliğin Kudüs’e taşınmasının “diyaloğu yeniden tesis etme, karşılıklı güveni güçlendirme ve vatandaşlara somut faydalar sağlayacak bir gündem oluşturma kararlılığının görünür bir ifadesi” olduğunu söyledi.
Kolombiya tarafı işbirliği gündeminde güvenlik, savunma, ticaret, yatırım, bilim ve teknoloji alanlarını öne çıkardı.
Netanyahu’dan Kolombiya’ya 'cesaret ve öngörü' övgüsü
Açılış töreninde konuşan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Kolombiya’nın Tel Aviv’deki büyükelçiliğini Kudüs’e taşıma kararını överek Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella’nın “büyük cesaret ve öngörü” gösterdiğini söyledi.
Kolombiya'nın Kudüs’te büyükelçilik bulunduran 10. ülke olmasını “büyük bir gelişme” olarak nitelendiren Netanyahu, “Kolombiya’nın İsrail’den daha iyi bir dostu yok. İsrail’in de Kolombiya’dan daha iyi bir dostu yok,” dedi.
Netanyahu, iki ülkenin Yahudi-Hristiyan mirasını paylaştığını savunarak gelecekte güvenlik, tarım, su ve yapay zekâ alanlarında işbirliği yapmak istediklerini belirtti.
Latin Amerika ile İsrail arasındaki dostluğun yeniden canlandığını söyleyen Netanyahu, önceki yönetimleri eleştirerek Arjantin, Meksika, Brezilya ve Kolombiya ile ilişkilerin “küresel woke ittifakı” nedeniyle bozulduğunu öne sürdü. İsrail ve Kolombiya’nın “medeniyet ile barbarlık” mücadelesinde aynı safta olduğunu savundu.
“Woke”, toplumsal eşitlik ve azınlık hakları konularında ilerici tutumları tanımlamak için kullanılıyor. Muhafazakâr siyasetçiler ise bu kavrama ağırlıklı olarak eleştirel anlamlar yüklüyor.
Kolombiya’nın yeni Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, seçimi kazandıktan sonra temmuz ayında yaptığı açıklamada büyükelçiliği Kudüs’e taşıyacağını söylemişti.
De la Espriella, bunu seçim vaatlerinden biri olarak nitelendirerek stratejik fırsatların bulunduğu yerlerde ülkesinin diplomatik varlığını güçlendireceğini belirtmiş, Filistin’in Ramallah kentinde büyükelçilik açılması planını askıya alacağını duyurmuştu.
Eski başkan ilişkileri kesmişti
Karar, eski Cumhurbaşkanı Gustavo Petro döneminin İsrail politikasında keskin bir değişikliğe işaret ediyor.
Petro, Gazze’deki askeri operasyonlar nedeniyle Mayıs 2024’te İsrail’le diplomatik ilişkileri kesmiş ve Tel Aviv’deki büyükelçiliği kapatmıştı.
Yeni yönetim ilişkileri Ağustos 2026’da yeniden tesis etti. Kolombiya, BMGK’nin 478 sayılı kararının ardından 1980’de Kudüs’teki diplomatik misyonunu Tel Aviv’e taşıyan ülkeler arasındaydı; büyükelçiliğini 46 yıl sonra yeniden Kudüs’e taşıdı.
İsrail Kudüs’ün tamamını başkenti kabul ederken Filistinliler, 1967’de işgal edilen Doğu Kudüs’ü gelecekte kurulacak devletlerinin başkenti olarak görüyor.
Çoğu ülke, kentin statüsünün müzakerelerle belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle İsrail’deki büyükelçiliklerini Tel Aviv’de tutuyor. Filistin Dışişleri Bakanlığı da Kolombiya’nın kararını kınayarak Bogota’ya bu adımdan dönme çağrısı yaptı.