Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde ortaya çıkarılan mozaik döşemeli yapı, kazıların başladığı 1948’den bu yana Helenistik Dönem’e ait ilk örnek oldu. Aynı alanda belirlenen dört kültür tabakası, antik yerleşimin bugüne kadar daha az araştırılan tarihine ışık tutacak.
Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Örenyeri’nde yürütülen kazılarda, 78 yıllık araştırma tarihinde ilk kez Helenistik Dönem’e ait mozaik döşemeli bir yapı ortaya çıkarıldı. Aynı alanda belirlenen dört ayrı kültür tabakası, antik yerleşimin bugüne kadar daha az araştırılan dönemlerine ışık tutacak.
REKLAM
REKLAM
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen kazılarda, Kültepe’nin Helenistik Dönem geçmişine ilişkin önemli bulgulara ulaşıldı.
Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki kazı ekibinin ortaya çıkardığı mozaik döşemeli yapı, 1948’de başlayan kazı çalışmalarında bu döneme ait ilk örnek olarak kayıtlara geçti. Aynı alanda üst üste sıralanan dört ayrı Helenistik kültür tabakasının belirlenmesi de yerleşimin tarihsel gelişiminin daha ayrıntılı incelenmesine imkân sağlayacak.
Türkiye ile Güney Kore arasında ortak çalışma
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından duyurarak çalışmanın Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin bir sonucu olduğunu belirtti.
Ersoy, kazı başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu’nu ve Türk-Güney Kore ortak araştırma ekibini tebrik ederek Güney Koreli paydaşlara katkıları için teşekkür etti. Bakan, Anadolu’nun kültürel mirasını bilimsel çalışmalarla ortaya çıkarmayı sürdüreceklerini ifade etti.
İki ülke arasındaki iş birliği kapsamında 2025’te, Kültepe’deki Warşama Sarayı’nın doğusunda ortak kazılara başlandı. Bu yıl ikinci sezonu yürütülen çalışmalarda, Helenistik Dönem’e tarihlenen yapı kalıntıları ve dört ayrı kültür tabakası tespit edildi.
Mozaiğin ölçüleri ve yapım tekniği belirlendi
MÖ 323-30 yıllarını kapsayan Helenistik Dönem’e tarihlenen yapının günümüze ulaşan mozaik döşemesi, doğu-batı yönünde 163, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre ölçüldü. Yapı çevresinde bulunan diğer döşeme parçaları, mozaiğin başlangıçta daha geniş bir alana yayıldığına işaret ediyor.
Kazılarda mozaiğin yapım tekniğine ilişkin ayrıntılar da belirlendi. Zeminin düzleştirilmesinin ardından kırma taş ve ince topraktan oluşan bir temel hazırlandığı, bunun üzerine küçük dere çakıllarından oluşan bir tabaka yerleştirildiği tespit edildi. Döşemede seramik parçaları, kireç ve başka malzemelerin de kullanıldığı belirlendi.
Bu bulguların, Helenistik Dönem’de Kültepe’de kullanılan yapı ve döşeme tekniklerinin daha ayrıntılı incelenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Dört kültür tabakası Kültepe’nin geçmişine ışık tutacak
Birbirini izleyen dört Helenistik kültür tabakasının ilk kez aynı alanda belirlenmesi, yerleşimin bu dönemde geçirdiği değişimlerin arkeolojik katmanlar üzerinden incelenmesini sağlayacak.
Her tabakadan elde edilen buluntuların mimari kalıntılarla birlikte değerlendirilmesiyle Kültepe’nin Helenistik Dönem kronolojisinin daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması hedefleniyor. Bugüne kadar araştırmaların büyük ölçüde Tunç Çağı’na odaklanması nedeniyle daha sınırlı bilgi bulunan Helenistik Dönem’e ilişkin yeni verilerin, yerleşimdeki yaşam ve mekân kullanımının anlaşılmasına da katkıda bulunması bekleniyor.
Yaklaşık 23 bin 500 tablet UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde
MÖ 3. binyıldan Roma Dönemi’ne kadar iskân edilen Kültepe-Kaniş, Anadolu’nun önemli siyasi, ekonomik ve kültürel merkezlerinden biri olarak biliniyor. Hitit İmparatorluğu’nun yükselişinden önce Kaniş (Neşa) Krallığı’na başkentlik yapan yerleşim, Hitit kültürünün geliştiği başlıca merkezler arasında kabul ediliyor.
Yukarı Şehir bölümünde kraliyet sarayları ve tapınaklar, Aşağı Şehir’de ise ticaret merkezi ve yerleşim alanı niteliğindeki karum bulunuyor. Özellikle Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarların ticari faaliyetlerine ilişkin buluntularıyla tanınan Kültepe’de ele geçirilen yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet, UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer alıyor.
Kültepe, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı. Yerleşimin toplam alanının bugüne kadar yaklaşık yüzde 5’inde kazı yapıldı.
Ortak proje kapsamında, Helenistik kültür tabakalarındaki çalışmaların ardından Kaniş Krallığı’ndan Hitit Dönemi’ne uzanan daha alt tabakalarda sistematik araştırmalar yürütülmesi planlanıyor. Çalışmalarla Kültepe’nin farklı dönemlerine ilişkin bilimsel verilerin artırılması ve Türkiye ile Güney Kore arasındaki kültürel miras alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi amaçlanıyor.