ABD ve bazı müttefiklerinin ortak projesi olan F-35, dünyanın en gelişmiş askeri uçakları arasında gösteriliyor. Lockheed Martin’in verilerine göre, dünya genelinde 1.375’ten fazla F-35 bulunuyor.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve ABD’li savunma şirketi Lockheed Martin, perşembe günü 850 F-35 savaş uçağının üretimini kapsayan 10 yıllık bir anlaşmaya vardıklarını duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Pentagon, ABD’nin silah üretimini genişletmek ve savunma sanayisinin üretim kapasitesini güçlendirmek amacıyla çok yıllı sözleşmeler yapmaya çalıştığı bir dönemde duyurulan anlaşmanın, F-35 programını modernize edip genişletmeyi hedeflediğini belirtti. Ancak çerçeve anlaşmasının yürürlüğe girmesi için ABD Kongresi’nin onayı ve gerekli finansmanın sağlanması gerekiyor.
Lockheed Martin Yönetim Kurulu Başkanı, Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Jim Taiclet, yatırımcılarla yaptığı görüşmede anlaşmanın uçağın gelecekteki rolünü güçlendireceğini belirterek, bunun F-35’in “özgür dünyanın ön saflardaki temel savaş uçağı olma rolünü gelecek yıllar için pekiştirdiğini” söyledi.
Pentagon’un üst düzey tedarik yetkilisi Michael Duffey ise anlaşmanın ABD savunma sanayisinin üretim kapasitesini artırmaya yönelik yaklaşımında önemli bir değişimi temsil ettiğini belirtti.
Duffey, “Amerikan savunma sanayisinin üretimi hızlı ve büyük ölçekte gerçekleştirebilmesi için istikrarı nasıl sağladığımızı temelden değiştirdik,” dedi.
F-35 programı ve maliyeti
ABD ve bazı müttefiklerinin ortak projesi olan F-35, dünyanın en gelişmiş askeri uçakları arasında gösteriliyor. Lockheed Martin’in verilerine göre dünya genelinde 1.375’ten fazla F-35 bulunuyor.
Üç farklı versiyonu üretilen uçakların birim maliyeti 100 milyon doları aşabiliyor. ABD kuvvetleri, İran’a karşı ABD-İsrail savaşında da F-35 uçaklarını kullandı.
Anlaşmanın onaylanması halinde Pentagon, Lockheed Martin’e göre daha öngörülebilir, uygun maliyetli ve dayanıklı bir savaş uçağı tedarik programına sahip olacak. Şirket, uzun vadeli fiyatlandırma ve üretim hacmine bağlı indirimler sayesinde milyarlarca dolarlık tasarruf sağlanabileceğini belirtiyor.
Pentagon, 10 yıllık üretim taahhüdü karşılığında Lockheed Martin’in F-35 programını destekleyen projelere 7 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.
Anlaşma yalnızca uçakların üretimini değil, ilk yedek parça tedarikini, 10 yıllık modernizasyon kitlerini, bakım ve destek hizmetlerini ve uluslararası müşterilerin siparişlerini de kapsıyor.
Lockheed Martin, F-35 programının önümüzdeki 10 yılda 315 binden fazla istihdamı desteklemesini ve yaklaşık 80 milyar dolarlık ekonomik faaliyet yaratmasını bekliyor.
Şirket, perşembe günü üçüncü çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aştığını da duyurdu. Anlaşmanın açıklanmasının ardından Lockheed Martin hisseleri yüzde 6’dan fazla yükseldi.
Türkiye yeniden F-35 alabilecek mi?
Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2019’da F-35 programından çıkarılmıştı.
Türkiye uzun süredir F-35 programına dönüş konusundaki anlaşmazlığın çözülmesi için Washington ile görüşüyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi de son dönemde Ankara'nın programa yeniden dahil edilmesi ihtimaline açık mesajlar verdi. Trump, Temmuz ayının başlarında Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye'nin F-35 programına yeniden alınması ihtimalini değerlendirdiğini söylemişti.
Son olarak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio yaptığı açıklamada, Türkiye'nin F-35 savaş uçaklarını almasının Rusya'dan satın aldığı S-400 sistemleriyle ilgili sorunun çözülmesine bağlı olduğunu belirtti.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 30 Eylül Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Türkiye'deki S-400 sistemlerinin başka bir ülkeye taşınmasına ilişkin görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
Artan uluslararası talep
ABD Dışişleri Bakanlığı, eylül ayında Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 hayalet savaş uçağı satışına onay verildiğini açıkladı. Toplam değeri 24,3 milyar dolar olan satış, İran savaşının başlamasından bu yana Riyad’ın gerçekleştirdiği son büyük silah alımı oldu.
24,3 milyar dolarlık paket; 48 adet F-35’in yanı sıra 49 motor, iletişim sistemleri, yedek parçalar ve teknik destek ekipmanlarını içeriyor. Satışın tamamlanabilmesi için Kongre’deki inceleme sürecinin de sonuçlanması gerekiyor.