New York'un kuzeyindeki kırsal bir bölgede, kızamıkla bağlantılı bir hastalık nedeniyle bir çocuğun hayatını kaybettiği doğrulandı. Sağlık yetkilileri, bunun eyalette 30 yılı aşkın süredir kaydedilen ilk kızamık kaynaklı ölüm olduğunu açıkladı.
New York Eyaleti Sağlık Bakanlığı ve Lewis County Halk Sağlığı yetkilileri, ABD genelinde kızamık salgını devam ederken pazartesi günü hastalığa bağlı bir ölüm daha yaşandığını açıkladı. Böylece ülkede bu yıl kızamık nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı dörde yükseldi. ABD, son on yılların en büyük kızamık salgınlarından biriyle mücadele ediyor.
REKLAM
REKLAM
30 Ekim itibarıyla ülkede bu yıl doğrulanmış kızamık vakalarının sayısı 4 bin 666'ya ulaştı. Bu sayı, geçen yıl kaydedilen toplam vaka sayısının yaklaşık iki katı. New York eyaletinde ise 24 Ekim'e kadar 178 vaka bildirildi.
New York Valisi Kathy Hochul, salgına karşı dört hafta önce eyalet genelinde olağanüstü hâl ilan etmişti. Bu kararla kızamık aşısı yapma yetkisine sahip sağlık çalışanlarının kapsamı genişletilirken, ek kaynaklara erişimin de kolaylaştırılması hedeflendi.
Eyalet sağlık yetkilileri, aşılanmamış kişilere aşı yapılmasını sağlamak amacıyla ilçe yönetimleri ve yerel kuruluşlarla birlikte çalıştıklarını açıkladı. Yetkililer ayrıca vaka takibi ve temaslı takibi çalışmalarının yoğunlaştırıldığını bildirdi.
Ortak açıklamada, "Kızamık, ciddi komplikasyonlara ve ölüme yol açabilen, son derece bulaşıcı bir hastalıktır" ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, aşının virüse karşı en etkili koruma yöntemi olmaya devam ettiği vurgulandı.
Kızamık virüsünü taşıyan kişiler, hastalığın karakteristik döküntüleri ortaya çıkmadan yaklaşık dört gün önce de virüsü başkalarına bulaştırabiliyor. Bu nedenle kişiler hasta olduklarını fark etmeden eyaletler veya ülkeler arasında seyahat ederek virüsün yayılmasına neden olabiliyor.
Yetkililer, New Yorklulara kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşılarının güncel olduğundan emin olmaları ve aşı takvimi konusunda sağlık uzmanlarına danışmaları çağrısında bulundu.
Eyalet Sağlık Bakanlığı verilerine göre, MMR aşısının tek dozu kızamığa karşı yüzde 93, iki dozu ise yüzde 97 oranında koruma sağlıyor.
Halk sağlığı uyarısı, Trump yönetiminin aşı politikalarına ilişkin ülkede devam eden tartışmaların ortasında geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, ağustos ayında imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşılarının tek bir karma aşı yerine üç ayrı doz halinde uygulanmasını öngören bir tavsiyeye destek verdi.
Öneri, sağlık uzmanlarının tepkisini çekti. Uzmanlar, ayrı aşılar için birden fazla randevu alınmasının aşıya erişimde ek engeller yaratabileceği ve çocukların gerekli dozları kaçırma riskini artırabileceği uyarısında bulundu.
ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. da aşıların güvenliğini sorgulayan açıklamaları ve aşılarla otizm arasında bağlantı bulunduğu yönündeki iddiaları desteklemesi nedeniyle eleştirilerin hedefinde. Oysa kapsamlı bilimsel araştırmalar, aşılar ile otizm arasında nedensel bir ilişki bulunmadığını ortaya koyuyor.
Avrupa'da kızamık salgınının boyutu
Kızamığın yayılmaya devam ettiği tek ülke ABD değil. Şu anda en büyük salgınlar Bangladeş, Endonezya ve Guatemala'da görülüyor. Bu ülkelerdeki vaka sayıları sırasıyla 65 bin 430'u, 46 bin 578'i ve 31 bin 222'yi aştı.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), geçen hafta Euronews'e yaptığı açıklamada, Avrupa'da 12 aydan küçük bebekler, 1-5 yaş arasındaki çocuklar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler için kızamık riskinin orta düzeyde olduğunu bildirdi.
Aşılanmamış daha büyük çocuklar ve yetişkinler için riskin düşük ile orta arasında değiştiği belirtildi. ECDC'nin son değerlendirmesine göre, aşılanma veya hastalığı daha önce geçirme yoluyla bağışıklık kazanmış kişiler içinse kızamık riski düşük seviyede.
Avrupa'da kızamığın endemik olarak görüldüğü 12 ülke bulunuyor. Bunlar Bosna Hersek, Fransa, Gürcistan, Almanya, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Polonya, Romanya, Rusya, Türkiye ve Ukrayna.
En fazla vaka Romanya'da kaydedildi. Ülkede kızamık vakalarının sayısı 2023'te 3 bin 371 iken, 2024'te 30 bin 692'ye yükseldi.
Bu yılın başında yayımlanan değerlendirmede, 2024 yılı vaka sayılarına dayanarak altı Avrupa ülkesinde daha kızamığın endemik yayılımının yeniden başladığı belirtildi. Bu ülkeler Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, İspanya, Birleşik Krallık ve Özbekistan olarak sıralandı.