Yüksek petrol fiyatları ve bir ortak girişimdeki hissesinin satışı Suudi petrol devinin kârını artırırken, ihracattaki aksamalar ve uzayan çatışmalar ülke ekonomisi üzerinde baskı oluşturdu.
Suudi Arabistan'ın petrol devi Aramco, salı günü üçüncü çeyrekte net kârının yüzde 34,6 arttığını açıkladı. Orta Doğu'daki savaş ham petrol fiyatlarını yüksek tutarken, ülkenin enerji altyapısı düzenli olarak saldırılara hedef oluyor.
REKLAM
REKLAM
Yemen'deki İran destekli Husiler, çatışmaların temmuz ayında yeniden başlamasından bu yana Suudi tankerlerini, boru hatlarını, depolama tesislerini ve rafinerilerini düzenli olarak hedef alıyor. Saldırılar son haftalarda yoğunlaştı.
Suudi Arabistan ayrıca Husiler ve İran'ın Babülmendep ve Hürmüz boğazlarında deniz trafiğini aksatmasıyla karşı karşıya kaldı. Bu durum petrol ihracatını zorlaştırdı.
Buna rağmen Suudi Arabistan ekonomisinin temel direği ve dünyanın en değerli şirketlerinden biri olan Aramco'nun üçüncü çeyrek kârı, yüksek petrol fiyatları ve bir ortak girişimdeki hissesinin satışından elde ettiği kazancın desteğiyle yükseldi.
Şirket, üçüncü çeyrekte net kârının 135,9 milyar riyale (1,8 trilyon TL) ulaştığını bildirdi. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam yaklaşık 101 milyar riyal (1,3 trilyon TL) düzeyindeydi.
Bu sonuca, PRefChem rafineri ve petrokimya ortak girişimindeki hissesinin Malezyalı Petronas'a satışından elde edilen 25,9 milyar riyallik (344 milyar TL) kazanç da dahil edildi.
Aramco'nun sonuçları, Orta Doğu'daki petrol ve doğal gaz arzında yaşanan kesintilerin fiyatları ve rafineri kâr marjlarını yükselterek dünya genelindeki büyük enerji şirketlerinin kazançlarını artırdığı bir dönemde geldi.
Ancak Aramco'nun üst yöneticisi, çatışmaların enerji güvenliği üzerinde ağır baskı oluşturmaya devam ettiği uyarısında bulundu.
Aramco Başkanı ve CEO'su Amin H. Nasser, yaptığı açıklamada, "Jeopolitik belirsizlik ve kritik enerji tesislerine yönelik saldırılar, 2026'nın üçüncü çeyreğinde küresel enerji arzı krizini derinleştirmeye devam etti. Bunun küresel enerji güvenliği açısından ciddi sonuçları var" dedi.
Düzeltilmiş net kâr, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 artarak yaklaşık 117 milyar riyale (1,5 trilyon TL) ulaştı. Ancak ikinci çeyreğe kıyasla yaklaşık yüzde 7 geriledi.
Reuters'ın Aramco tarafından paylaşılan analist tahminlerine dayandırdığı haberine göre bu sonuç, 12 analistin 30,66 milyar dolarlık medyan tahminini aştı.
Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü araştırmacısı Robert Mogielnicki, AFP'ye yaptığı açıklamada, "Kâr sonuçlarının, petrol fiyatlarının çok daha düşük olduğu bir yıl öncesine kıyasla daha olumlu, ancak geçen çeyreğe göre daha az umut verici olması muhtemel" dedi.
Aramco, ikinci çeyrekte net kârının yıllık yüzde 44 artışla 122,6 milyar riyale (1,6 milyar TL) ulaştığını açıklamıştı.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan Orta Doğu savaşı, küresel enerji piyasalarını altüst etti, stratejik rezervlerin geniş çapta kullanılmasına yol açtı ve enflasyonu körükledi.
Körfez'de savaş sürerken Ukrayna insansız hava araçları da Rusya'nın enerji altyapısını ağır biçimde hedef aldı. Bu saldırılar, Moskova'yı benzin ve motorinin de aralarında bulunduğu akaryakıt ürünlerinin ihracatını kısıtlamaya yöneltti.
Husiler geçen ay, Suudi Arabistan'ın doğusunda çok sayıda bina ve konut yerleşkesinden oluşan geniş Aramco genel merkez kompleksini hedef aldıklarını açıkladı.
Suudi yetkililer, Aramco'nun operasyon merkezinin bulunduğu alanda bir binanın vurulduğunu bildirdi. İsimlerinin açıklanmaması koşuluyla AFP'ye konuşan iki şirket çalışanı ise genel merkezdeki bir kulenin isabet aldığını söyledi.
Petrol piyasasındaki çalkantı Suudi ekonomisini zorluyor
Hürmüz Boğazı'ndaki mücadele sürerken, ABD donanmasının desteği her gün milyonlarca varil ham petrolün bu kritik su yolundan geçmesine yardımcı oldu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) geçen ay, yaz aylarından bu yana Körfez ülkelerinin boğaz üzerinden 1,5 milyar varilden fazla ham petrol ihraç etmesine yardımcı olduğunu açıkladı. Komutanlık ayrıca son altı ayda 3 binden fazla ticari geminin geçişini kolaylaştırdığını bildirdi.
Ancak Körfez ülkelerinin ihracatındaki artış, piyasalardaki oynaklığı önlemekte yetersiz kaldı.
Tahran ve Washington'un yeniden diyaloğa başladığına ilişkin işaretlerin Orta Doğu savaşının sona erebileceğine yönelik umutları artırmasıyla petrol fiyatları pazartesi günü yüzde 7'den fazla düştü.
Suudi Arabistan'da ise aylardır süren belirsizlik, ekonominin karşı karşıya olduğu zorlukları artırdı.
Hükümet gelirlerinin ilk tahminleri aşmasına rağmen Suudi Arabistan, 2026 için öngördüğü bütçe açığını 165 milyar riyalden (2,1 milyar TL) 245 milyar riyale (3,2 milyar TL) yükseltti. Yeni tahmin, gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 4,9'una karşılık geliyor.
Kamu harcamalarının ilk tahminleri yüzde 9,3 aşması bekleniyor. Maliye Bakanlığı ise petrol bağlantılı faaliyetlerdeki yüzde 21,8'lik düşüşün etkisiyle Suudi ekonomisinin 2026'da yüzde 3,6 daralacağını öngörüyor.
Suudi Arabistan, ekonomiyi çeşitlendirme projelerine yatırım yapmayı sürdürürken bütçe açığını 2027'de GSYH'nin yüzde 3,6'sına karşılık gelen 191 milyar riyale (2,5 milyar euro) indirmeyi hedefliyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Suudi Arabistan ekonomisinin yılı yüzde 3,3 küçülmeyle kapatmasını bekliyor. Bu oran, fonun temmuz ayındaki önceki büyüme tahmininin 5 puan altında.