Almanya ordusunda görev yapan kadın askerlerin yarısından fazlası cinsel tacize maruz kaldı. Araştırma, vakaların resmi kayıtlara yansıyanın 5 katına kadar çıkabildiğini ortaya koydu.
Almanya Silahlı Kuvvetleri'nde (Bundeswehr) görev yapan kadınların yüzde 60'ından fazlası, cinsel içerikli sözlerden fiziksel tacize kadar uzanan uygunsuz davranışlara maruz kaldı.
Savunma Bakanı Boris Pistorius tarafından çarşamba günü kamuoyuna sunulan yeni bir araştırma, ordudaki cinsel taciz ve şiddetin resmi kayıtlara yansıyanın çok üzerinde olduğunu ortaya koydu.
Araştırmanın amacı, bildirilmeyen vakaların gerçek boyutunu ortaya çıkarmaktı. Anonim olarak gerçekleştirilen çevrim içi ankette katılımcılara 41 ayrıntılı soru yöneltildi. Sonuçlar, ordudaki cinsel tacizin yaygınlığını gözler önüne serdi.
Pistorius, raporun sunulmasının ardından yaptığı açıklamada, "Cinsel içerikli uygunsuz davranışların boyutu, bilinen bildirim sayılarını açık ara aşıyor," dedi. Vakaların üçte birinden azının bildirildiği belirtildi.
Almanya ordusunun en üst düzey askeri yetkilisi Genelkurmay Başkanı General Carsten Breuer de araştırmanın sonuçlarının, cinsel içerikli uygunsuz davranışların resmi kayıtlara geçen vakaların 3 ila 5 katı düzeyinde olduğunu gösterdiğini söyledi.
Bulgular, cinsel şiddet ve tacizin Bundeswehr bünyesinde sistematik bir sorun olduğunu ortaya koyarken, savunma sanayisi temsilcileri raporun kadınların orduya katılma başvurularını azaltabileceği endişesini dile getirdi.
Pistorius, ordunun cinsel içerikli uygunsuz davranışlarla mücadele eylem planına yazdığı önsözde, "İnsan onuruna saygı, anayasamızın en temel ilkesidir. Karşılıklı saygı, dayanışma, silah arkadaşlığı ve sorumlu liderlikle birlikte Bundeswehr'in temel değerlerinden biridir," ifadelerini kullandı.
Bakan, cinsel içerikli şiddet ve uygunsuz davranışların bu değerlerle bağdaşmadığını ve orduda kesinlikle yeri olmadığını vurguladı. Pistorius, tüm askerlerin birbirlerine saygılı davranmasını beklediğini belirtti.
Bundeswehr'de dört düzeyde cinsel taciz ve şiddet
Ankete katılan askerlerden 4 bini, görev süreleri boyunca cinsel tacize maruz kaldıklarını bildirdi. Bu oran ülke genelindeki askeri personel sayısına uyarlandığında, askerlerin yüzde 60'ından fazlasına karşılık geliyor.
Pistorius, özellikle düşük rütbeli gruplardaki genç kadınların bu tür davranışlara daha sık maruz kaldığını söyledi. Erkek askerler arasında ise heteroseksüel olmayanların orantısız biçimde daha fazla etkilendiği belirtildi. Bakan, faillerin büyük çoğunluğunun erkek olduğunu kaydetti.
Araştırmada cinsel taciz ve şiddet dört ayrı düzeyde sınıflandırıldı. İlk kategoride katılımcılara cinsel içerikli sözlere veya müstehcen yorumlara maruz kalıp kalmadıkları soruldu. Ankete katılan kadın askerlerin yaklaşık yüzde 40'ı, erkek askerlerin ise yüzde 16'sı bu tür deneyimler yaşadığını bildirdi.
Katılımcıların yüzde 15'i, rızaları olmadan çekilen veya yapay zekâ kullanılarak değiştirilen görüntüler aracılığıyla tacize uğradığını belirtti.
Kadın askerlerin yüzde 9'u, erkek askerlerin ise yüzde 3'ü fiziksel saldırıya maruz kaldığını ifade etti. Hem kadın hem erkek askerlerin yüzde 2'si ise orduda doğrudan cinsel şiddet yaşadığını bildirdi.
Araştırmanın ortaya koyduğu gerçek rakamların daha yüksek olup olmadığı ise henüz bilinmiyor. Kadın ve erkek askerlerin yaklaşık üçte biri, üstlerine güvenmedikleri veya olayların ciddi biçimde soruşturulacağından şüphe duydukları için yaşadıkları tacizi bildirmediklerini söyledi.
Pistorius'tan eylem planı
Bakan Pistorius, cinsel taciz ve uygunsuz davranışlara karşı sıfır tolerans politikası uygulayacağını daha önce birçok kez açıklamıştı. Bakanın bu açıklamalarının ardından şimdi somut bir eylem planı devreye alınacak.
Bundeswehr'e göre plan üç temel sütuna dayanıyor. İlk sırada önleme çalışmaları yer alıyor. Ordu, cinsel içerikli uygunsuz davranışlarla mücadeleyi zorunlu eğitim programlarının bir parçası haline getirecek.
General Breuer, araştırma sonuçlarının açıklandığı sırada yaptığı açıklamada, "Cinsel içerikli uygunsuz davranışlar, en başından itibaren tüm kademelerdeki eğitimlerin konusu olacak," dedi.
İkinci aşama ise soruşturmaların daha profesyonel yürütülmesini hedefliyor. Bu kapsamda açık başvuru noktaları, bildirim kanalları ve soruşturma prosedürleri oluşturulacak.
Disiplin cezası alan askerlerin cezalarının bağlı oldukları birliklere kamuoyu önünde duyurulması da planlanıyor. "Askerlerin huzurunda ilan" olarak adlandırılan bu uygulamayla, hem mağdurların sisteme güveninin artırılması hem de diğer askerler üzerinde caydırıcı etki oluşturulması amaçlanıyor.
Pistorius, askerlerin yalnızca bildirim kanalları hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığını değil, aynı zamanda bu kanallara güvenmediğini de belirtti. Bakan, uygunsuz davranışlara karşı tutarlı bir mücadele yürütülmesi gerektiğini vurgulayarak, "Örnek teşkil etmeyen, uygunsuz davranışlara göz yuman veya bunlarla tutarlı biçimde mücadele etmeyen hiç kimse artık liderlik pozisyonunda görev yapmayacak," dedi.
Eylem planının üçüncü ayağını ise mağdurlara yönelik destek oluşturuyor. Bu kapsamda, şikâyette bulunmayı düşünen kişilerin üstlerine güvenmek zorunda kalmamaları için anonim başvuru noktası oluşturulması değerlendiriliyor.
Breuer, ekim ayının sonunda kısa sürede devreye alınan bir yardım hattı da kurdu. "HELP" adı verilen hat üzerinden cinsel taciz mağdurları yaşadıklarını bildirebiliyor ve danışmanlık hizmeti alabiliyor. Pistorius'a göre HELP kısaltması Almancada destek, ilk danışmanlık, yönlendirme ve önleyici destek kavramlarını ifade ediyor.
Şu anda 08.00-18.00 saatleri arasında hizmet veren hattın gelecekte 24 saat boyunca erişilebilir olması planlanıyor. Ayrıca mağdurlara soruşturmalar boyunca psikososyal destek sağlanacak.
Pistorius, hedefini şu sözlerle açıkladı: "Bundeswehr'deki herkes saygı, koruma ve adil muamele göreceğinden emin olabilmeli."
Breuer ise "Yalnızca bu güvenceye ve güven duygusuna sahip olanlar göreve hazır olabilir," değerlendirmesinde bulundu.
Siyasiler değişiklik çağrısında bulunuyor
Özellikle Yeşiller Partisi'nden siyasetçiler, cinsel taciz vakalarının bildirilmesi için ordu dışında bağımsız bir mekanizma oluşturulması çağrısını defalarca yineledi.
Yeşiller Partisi'nin güvenlik politikaları sözcüsü Sara Nanni, verilerin açıklanmasından önce kamu yayıncısı ZDF'nin Morgenmagazin programına yaptığı açıklamada, kadın askerlerin bu tür olayları yalnızca üstlerine bildirmek zorunda kalmamaları için askeri birliklerin dışında bir "bağımsız bildirim merkezi" kurulması gerektiğini söyledi.
Almanya Federal Meclisi'nin (Bundestag) Savunma Komisyonu üyesi Nanni, "Çok az sayıda kadının, cinsel içerikli sözlü şiddetin bir biçimi olan bir yorumu duymadan bir haftayı geçirebildiğini düşünüyorum," dedi.
Muhafazakâr CDU/CSU (Birlik) Meclis Grubu'nun savunma politikaları sözcüsü Thomas Erndl ise salı günü yaptığı açıklamada, "Kadın ya da erkek silah arkadaşlarını aşağılayan, onurlarını zedeleyen veya kadınların Bundeswehr'de eşit koşullarda görev yapma hakkını reddeden herkes, askerlik anlayışını ve Innere Führung ilkesinin değerlerini temelden ihlal etmiş olur," ifadelerini kullandı.
Innere Führung, Bundeswehr'in temel yönetim ilkesi olarak askerleri demokratik değerlere bağlı "üniformalı vatandaşlar" şeklinde tanımlıyor. Erndl, günün her saati ulaşılabilecek şekilde kurulması planlanan bağımsız müdahale merkezini memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Araştırma, görev süresi 2024'te sona ermeden kısa süre önce dönemin Federal Meclis Silahlı Kuvvetler Sorumlusu Eva Högl tarafından talep edildi. Bu makam, Alman parlamentosunun ordu üzerindeki denetim ve şikâyet mekanizması kapsamında görev yapan askeri ombudsmanlık görevini yürütüyor.
Anket, Potsdam'daki Bundeswehr Askeri Tarih ve Sosyal Bilimler Merkezi tarafından gerçekleştirildi.
Araştırmacılar yaklaşık 25 bin kadın ve erkek askere ulaştı. Katılımcıların yaklaşık yüzde 18'i ankete yanıt verdi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların silahlı kuvvetlerin genel durumunu temsil ettiğini değerlendiriyor. Katılımcıların bir kısmı ise anket sırasında artık askerlik görevini sürdürmüyordu.
Pistorius, araştırmanın düzenli aralıklarla tekrarlanacağını açıkladı.