Bize Ulaşın
Reklam

AIIB'den Türkiye'nin yeşil dönüşümüne 1,6 milyar dolarlık iklim finansmanı

Petrol ve kimyasal madde tankeri Lila Vancouver, Marmara Denizi'ne doğru ilerlerken.
Petrol ve kimyasal madde tankeri Lila Vancouver, Marmara Denizi'ne doğru ilerlerken. -  ©  AP
© AP
By Buse Keskin
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Yatırım Çözümlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ajay Pandey, Euronews'e yaptığı açıklamada, Türkiye'nin iklim reformlarını desteklemek üzere 1,6 milyar dolarlık finansman paketi imzaladıklarını belirtti.

Ülkelerin iklim taahhütleri ile bu hedefleri hayata geçirmeye yönelik uygulamaları arasında hâlâ önemli bir fark bulunuyor. Çok taraflı kalkınma bankaları, hükümetlerin iklim hedeflerini somut ve finanse edilebilir altyapı projelerine dönüştürmesinde önemli bir rol üstleniyor.

REKLAM
REKLAM

Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Yatırım Çözümlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Ajay Pandey, Euronews'e ilettiği değerlendirmelerde, bankanın bu süreçte yalnızca projeler hazır hale geldiğinde finansman sağlamadığını, hazırlık aşamasından itibaren hükümetlerle birlikte çalıştığını belirtti.

Pandey, bankanın ülkelerin ulusal katkı beyanlarını ve iklim mevzuatlarını sektörel politikalara dönüştürmelerine yardımcı olduğunu, kurumların güçlendirilmesi, iklim ve altyapı standartlarının oluşturulması ve güvenilir proje portföylerinin hazırlanması için teknik destek sağladığını ifade etti.

AIIB'nin İklim Odaklı Politika Bazlı Finansman mekanizmasının, ülkelerin kendi öncelikleri doğrultusunda gerçekleştirdiği reformları desteklerken iklim yatırımları için gerekli düzenleyici ortamın iyileştirilmesine katkıda bulunduğunu kaydeden Pandey, proje hazırlıklarının da bankanın Proje Hazırlama Özel Fonu aracılığıyla desteklendiğini aktardı. 2016'da kurulan fona yapılan katkılar bugüne kadar 213 milyon dolara ulaştı.

Bu yaklaşımın son örneklerinden birinin Türkiye için açıklanan 1,6 milyar dolarlık finansman paketi olduğunu belirten Pandey, paketin Türkiye'nin İklim Kanunu'nun uygulanmasını ve 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda belirlenen, 2035 yılına yönelik emisyon azaltım hedeflerini içeren İkinci Ulusal Katkı Beyanı'nı destekleyeceğini söyledi.

Özel sektör yatırımlarını harekete geçirmek

Yeşil dönüşüm için gereken yatırım miktarının yalnızca kamu kaynaklarıyla karşılanmasının mümkün olmadığını vurgulayan Pandey, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde özel sektör finansmanının altyapı yatırımlarındaki açığın kapatılması açısından kritik önemde olduğunu belirtti.

AIIB'nin 2030 yılına kadar yıllık finansmanının yüzde 50'sinin özel sektör finansmanından oluşmasını hedeflediğini aktaran Pandey, bu hedefin bankanın kendi özel sektör finansmanının yanı sıra doğrudan harekete geçirilen özel sermayeyi de kapsadığını ifade etti.

Pandey'e göre çok taraflı kalkınma bankaları, bilançolarını ve uluslararası ölçekteki iş birliği ağlarını kullanarak iklim yatırımlarının risk-getiri dengesini iyileştirebilir. Garanti mekanizmaları, uzun vadeli finansman ve ortaklıklar, özel sermayenin bu projelere yönelmesini sağlayabilecek araçlar arasında yer alıyor.

Bununla birlikte, finansman araçlarının tek başına yeterli olmadığını belirten Pandey, güçlü proje hazırlığı, güvenilir izleme mekanizmaları ve öngörülebilir gelir kaynaklarının da özel sektör yatırımlarını çekmek için belirleyici olduğunu kaydetti.

Pandey, hedefin kamu veya kalkınma bankası kaynaklarının her bir dolarını yalnızca tek bir projeyi tamamlamak için kullanmak değil, tekrar edilebilir ve sürdürülebilir finansman kanalları oluşturmak olması gerektiğini vurguladı.

Enerji dönüşümünde şebeke ve depolama yatırımları

Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri olduğunu belirten Pandey, temiz elektriğin geniş ölçekte ve kesintisiz kullanılabilmesi için elektrik şebekelerinin modernizasyonu, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve sistem esnekliğinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

AIIB'nin şebeke istikrarını ve güvenilirliğini artıran, aynı zamanda enerji depolama kapasitesini genişleten projelere kredi sağladığını aktaran Pandey, Özbekistan'da 2025 yılında onaylanan 150 milyon dolarlık yeşil krediyi örnek gösterdi. Batarya enerji depolama projelerinden oluşan bir portföyü destekleyen finansmanın, elektrik şebekesini güçlendirmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme entegrasyonunu kolaylaştırması hedefleniyor.

Türkiye'de ise AIIB'nin sürdürülebilir enerji ve altyapı yatırımları için 15 yıl vadeli 200 milyon dolarlık bir finansman imkânı sağladığını belirten Pandey, kaynakların rüzgâr ve güneş enerjisi projeleri gibi yenilenebilir enerji yatırımlarının yanı sıra binalarda, ekipmanlarda, sistemlerde ve sanayi süreçlerinde enerji tüketimini ve israfı azaltmaya yönelik çözümlerde kullanılacağını ifade etti.

Finansmanın iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya ve bu etkilere uyum sağlamaya katkıda bulunan üretim faaliyetlerini de kapsadığını kaydeden Pandey, yenilenebilir enerji ekipmanlarının üretimi, elektrikli mobilite çözümleri ve batarya depolama teknolojilerinin bu alanlar arasında bulunduğunu söyledi.

İklim değişikliğine dirençli altyapı ve su yönetimi

Aşırı hava olaylarının daha sık yaşanmasıyla iklim değişikliğine dayanıklı altyapı yatırımlarının giderek daha acil hale geldiğini belirten Pandey, iklim uyumunun ayrı bir proje kategorisi olarak değil, tüm altyapı yatırımlarının temel bir gerekliliği olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.

Pandey, bu yaklaşımın su kaynakları, belediye hizmetleri, sağlık, ulaşım ve ekosistemler gibi sistemlerin iklim baskısı altında da temel hizmetleri sürdürebilmesini amaçladığını ifade etti.

AIIB'nin 2023'ten bu yana her biri 500 milyon Avustralya doları tutarında üç İklim Uyum Tahvili ihraç ettiğini belirten Pandey, toplam 1,5 milyar Avustralya dolarına ulaşan bu tahvillerin iklim uyumuna yönelik altyapı yatırımlarını tematik sermaye piyasaları aracılığıyla finanse etmeyi hedeflediğini aktardı.

Banka, bu yılın başlarında su verimliliğini artırmak ve iklim değişikliğine uyumu desteklemek amacıyla 500 milyon dolarlık sonuç odaklı bir finansman projesini de onayladı. Pandey, projenin sulama altyapısının yenilenmesini ve öncelikli nehir havzalarında taşkın riskinin azaltılmasını destekleyeceğini belirtti.

Modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, verimli boru hatlarının kurulması, hacimsel debi ölçerlerin yerleştirilmesi ve dijital izleme teknolojilerinin kullanılması projenin bileşenleri arasında yer alıyor. Bu yatırımlarla su kullanımının daha hassas ve teknoloji destekli biçimde yönetilmesi amaçlanıyor.

Pandey, doğa temelli altyapı yatırımlarının da finanse edilebilir hale getirilmesi gerektiğini belirterek ortak standartlar ve değerleme çerçeveleri geliştirilmesinin, proje hazırlıklarının desteklenmesinin ve ekosistem restorasyonu projelerine kaynak sağlayacak aracı kurumların kullanılmasının önemine işaret etti.

AIIB'nin Doğa Finansmanı Hızlandırıcısı (Nature Finance Accelerator) girişiminin finansman, kapasite geliştirme, kabul görmüş sınıflandırma sistemleri ve özel sermayenin harekete geçirilmesini bir araya getirdiğini aktaran Pandey, bu yaklaşımla doğanın bir altyapı unsuru olarak ele alınmasının somut yatırım kanallarına dönüştürülmesinin hedeflendiğini kaydetti.

Türkiye'nin yeşil dönüşümünde öncelikli sektörler

AIIB'nin COP31 kapsamında Türkiye'nin iklim reformlarını hızlandırmasına yardımcı olmak üzere 1,6 milyar dolarlık yeni finansman paketini imzaladığını belirten Pandey, paketin İklim Kanunu'nun uygulanmasını ve Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda belirlediği 2035 emisyon hedeflerini destekleyeceğini söyledi.

Pandey, bu dönüşüm sürecinde elektrik üretimi ve sanayideki büyük tesisleri kapsayacak bir emisyon ticaret sisteminin kurulmasının, yenilenebilir enerjinin daha hızlı yaygınlaştırılmasının, sürdürülebilir havacılık yakıtı gerekliliklerinin belirlenmesinin ve Ulusal Katkı Beyanı kapsamındaki ilerlemenin ülke genelinde izlenmesinin öngörüldüğünü aktardı.

COP31 sırasında AIIB'nin Türk Eximbank'a 300 milyon dolarlık finansman sağlayacağını da duyurduğunu hatırlatan Pandey, bu kaynağın sürdürülebilir altyapı yatırımlarını desteklemenin yanı sıra Türkiye'nin ihracata dayalı özel sektörünün dış ekonomik şoklar ve belirsizlikler karşısındaki dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.

Finansmanın 100 milyon dolarlık bölümü sürdürülebilir altyapı ve yeşil enerji yatırımlarına yönelik kredi olarak sağlanacak. Kalan 200 milyon dolar ise AIIB'nin Enerji, Gıda Güvenliği ve Ekonomik Dayanıklılık İmkânı kapsamında likidite desteği kredileri için kullanılacak. Pandey, bu iki finansman kaleminin Türkiye'nin yeşil dönüşümünü desteklerken işletmelerin ekonomik dalgalanmalara karşı koymasına ve faaliyetlerini sürdürmesine katkıda bulunmasını beklediklerini ifade etti.

Yeni finansman açıklamalarının, AIIB'nin Türkiye'de su, ulaşım ve iklim direnci gibi alanlarda daha önce gerçekleştirdiği yatırımlara eklendiğini belirten Pandey, önümüzdeki dönemde temiz enerji, sürdürülebilir ulaşım, su yönetimi ve iklim değişikliğine dayanıklı altyapı alanlarında yeni yatırım fırsatları beklediklerini söyledi.

Pandey'e göre bu yatırımlar, temel altyapı hizmetlerini güçlendirmenin ve kaynak verimliliğini artırmanın yanı sıra Türkiye'nin daha dirençli, düşük karbonlu bir ekonomiye geçişini de destekleyecek.

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

COP31'in ilk haftası sona erdi: Fosil yakıtlardan vazgeçmek mümkün olacak mı?

Antalya'da 'Truva atı' heykeli: COP31'de plastik kirliliğine dikkat çekti

AIIB Başkan Yardımcısı Pandey: Türkiye'deki yeşil altyapı hattımız COP31'e doğru hız kazanıyor