Bize Ulaşın
Reklam

Araştırma: Neandertal gen varyantı şizofreni riskinin düşmesiyle bağlantılı

Sağda yeniden oluşturulmuş bir Neandertal iskeleti, solda ise modern insan iskeleti gösterimi, 2003'te New York Doğa Tarihi Müzesi'nde sergileniyor.
Sağda yeniden oluşturulmuş bir Neandertal iskeleti, solda ise modern bir insan iskeleti, 2003'te New York Doğa Tarihi Müzesi'nde sergileniyor. -  ©  Frank Franklin II/File/AP Photo
© Frank Franklin II/File/AP Photo
By Gabriela Galvin
Yayınlanma Tarihi •Son güncelleme
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

Modern insanlar, oksipital lobu etkileyen yaygın bir genetik varyant için Neandertallere teşekkür edebilir.

Neandertallerden miras alınan bir gen mutasyonunun, şizofreni riskini neredeyse yüzde 10 oranında azaltabileceğini ortaya koyan yeni bir çalışma yayımlandı.

REKLAM
REKLAM

Neandertaller, modern insanın yakın evrimsel kuzenleriydi ancak yaklaşık 40 bin yıl önce yok oldular. Türler arası çiftleşme nedeniyle Afrika dışındaki modern insanların yüzde 1 ile 4 arasında Neandertal DNA'sı bulunurken, Sahraaltı Afrikalıların çok daha az Neandertal DNA'sına sahip oldukları düşünülüyor.

Çalışma, Neandertallerin beynin arka kısmında yer alan oksipital lobu etkileyen yaygın bir genetik varyantı aktardığını ortaya koydu. Oksipital lob, beynin görsel korteksine ev sahipliği yapıyor ve görme, zihinsel imgeleme ile okuma üzerinde rol oynuyor.

Neandertallerin, modern insanlara kıyasla daha büyük oksipital loblara sahip oldukları düşünülüyor. Buna karşılık, bu genetik varyanta sahip modern insanlarda oksipital lob daha küçük. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, her bir kopya başına yaklaşık 0,85 santimetreküp azalma görülüyor.

Varyant, beyin gelişiminde rol alan protein kodlayan DAAM1 geninin yakınında yer alıyor.

Bu gen varyantının iki kopyasına sahip kişilerde, şizofreni riskinin de yaklaşık yüzde 10 daha düşük olduğu tespit edildi. Ancak varyantın zekayı ya da diğer büyük psikiyatrik bozuklukları etkilemediği görülüyor.

Çalışmanın yazarları ve evrimsel genetikçiler Hugo Zeberg ile Svante Pääbo, "Bu Neandertal kökenli varyant, günümüz insanlarında değişmiş beyin anatomisi ve daha düşük şizofreni riskiyle ilişkili, ancak genel bilişsel yetenekle çok az ya da hiç bağlantısı yok," diye yazdı.

İkili, "Bu bulgular, bir beyin bölgesinin büyüklüğünü bilişsel yeteneklerle eşitleme konusunda uyarıyor," diye ekledi.

İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nden Zeberg ve Almanya'daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden 2022 Nobel Ödülü sahibi Pääbo, Neandertal genlerinin günümüzde insan sağlığını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmak için yıllardır birlikte çalışıyor.

Daha önce, 3. kromozomda Neandertallerden miras kalan büyük bir gen kümesinin, şiddetli COVID-19 riskini artırdığını (kaynak İngilizce) tespit etmişlerdi. Sonraki araştırmalar, aynı varyantın (kaynak İngilizce) HIV'e karşı koruma sağladığını ortaya koydu.

2021'debaşka bir araştırma ekibi (kaynak İngilizce), Neandertal soyunun gen havuzunu şizofreni riskini etkileyecek şekilde değiştirebileceğini buldu.

Ancak Zeberg ve Pääbo'ya göre, olası "koruyucu etki" yalnızca yakın zamanda tanımlanan bu gen varyantına özgü görünüyor.

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Egzersiz ve aralıklı oruç: Beyin sağlığını korumada bilim ne söylüyor

Avrupa'da 2026'da kızamık vakaları azaldı: Bulgaristan ve İtalya'da salgın sürüyor

Araştırma: Neandertal gen varyantı şizofreni riskinin düşmesiyle bağlantılı