Bize Ulaşın
Reklam

İtalya'nın kemer sıkma sicili: HSBC'ye göre G7 aynı yolu izlemek zorunda

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, 13 Kasım 2026 Cuma günü Dublin'deki AB Zirvesinde grup fotoğrafı öncesinde el hareketi yapıyor.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Cuma, 13 Kasım 2026'da Dublin'deki AB Zirvesi'nde grup fotoğrafı öncesinde el hareketi yapıyor. -  ©  Virginia Mayo/Copyright 2026 The AP. All rights reserved
© Virginia Mayo/Copyright 2026 The AP. All rights reserved
By Piero Cingari
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

HSBC, borcun istikrara kavuşması için her G7 üyesinin İtalya tarzı birincil fazla vermesi gerekeceğini, seçim yılı bütçesi öncesi Roma'nın Paris'ten daha ucuza borçlandığını söylüyor.

1992'nin eylül ayında İtalya, Avrupa finans dünyası için ibretlik bir örnekti. Lira Avrupa döviz kuru mekanizmasından çıkmaya zorlanmış, para birimi sert değer kaybetmiş ve Roma, ülkenin borçlarını hâlâ ödeyebileceğine yatırımcıları ikna etmek zorunda kalmıştı.

REKLAM
REKLAM

Sonrasında, İtalyanların hâlâ tartıştığı, kemer sıkmanın otuz yılı aşkın bir dönemi geldi. Devlet, borcunun faizi dikkate alınmadan önce, yıl yıl harcadığından daha fazla gelir topladı.

Ekonomistler buna birincil bütçe fazlası diyor. IMF verilerine göre İtalya, 1992'den bu yana geçen 34 yılın 28'inde böyle bir fazla verdi.

Şimdi dünyanın en büyük bankalarından biri, G7'nin geri kalanının da aynı yolu izlemek zorunda kalacağını söylüyor.

HSBC'nin küresel baş ekonomisti Janet Henry, geçen hafta "Turning Italian?" başlıklı notunda, "G7'nin her üyesi İtalya'yı takip etmek zorunda kalacak," dedi.

Onun argümanı basit aritmetiğe dayanıyor. Bir hükümetin borcu için ödediği faiz oranı, ekonomisinin büyüme oranının üzerinde kaldığında, devlet faizi hesaplamadan önce topladığından daha az harcamadığı sürece borç, milli gelire oranla artmaya devam ediyor.

Gelişmiş ekonomilerde borçlanma maliyetleri yüksek seyrettiği için Henry bu makasın sürmesini bekliyor.

İtalya'nın ağır bedel ödeyerek öğrendiği ders

Henry, İtalya'yı örnek öğrenciye dönüştürmemeye özen gösterdi.

Henry, "İtalya bir örnek ülke değil; borç stoku hâlâ yüksek, ancak 1992'deki ciddi döviz ve borç krizinin zorlamasıyla o tarihten bu yana uzun yıllardır kalıcı bir birincil bütçe fazlası veriyor," dedi.

Onun görüşüne göre fark, Roma'nın bu çabayı onlarca yıldır sürdürmesi, diğerlerinin ise neredeyse hiç başlamamış olması.

Henry, "İtalya'nın aksine, diğerlerinin hiçbiri uzun süreli bir uyum sürecine girecek görünmüyor," dedi.

Henry, tahvil piyasalarından baskı hisseden İngiltere gibi ülkelerin, son bir yılda açıklarını azaltmaya çalıştığını da sözlerine ekledi.

Sorundan ABD bile muaf değil. Henry, ABD'nin mali gözlemcisi Kongre Bütçe Ofisi'nin direktörünün, mevcut faiz oranlarında ABD borcunun yalnızca büyüme sayesinde istikrara kavuşması için nominal büyümenin yılda yüzde 7-8 olması gerektiği yönündeki tahminine atıfta bulundu.

Henry, kolay çıkış yollarının kapandığı uyarısında da bulundu. Hükümetler, Yunanistan ve Portekiz'in euro bölgesi krizinin ardından yaptığı gibi harcamaları keskin biçimde kıstıkları bir yolu izleyemiyor ve yapay zekadan kaynaklanacak verimlilik artışlarının kolayca daha yüksek vergi gelirine dönüşmeyebileceğini belirtti.

Henry, "Önümüzde zor siyasi tercihler var," dedi.

Yalnızca bir G7 ülkesi topladığından az harcıyor

IMF'nin son verileri, İtalya'nın ne kadar yalnız bir konumda olduğunu gösteriyor.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) ekim tarihli Mali İzleme raporuna göre İtalya, bu yıl GSYH'sinin yüzde 1'i oranında bir birincil fazla vermeye, 2027'de ise bu oranı yüzde 1,2'ye çıkarmaya hazırlanıyor. Birincil fazla vermesi beklenen tek G7 ekonomisi de bu.

Fransa bu yıl GSYH'nin yüzde 2,9'u oranında bir birincil açık vermeye gidiyor. Uzun süre euro bölgesinin mali disiplin bekçisi olarak görülen Almanya ise savunma ve altyapı harcamalarını artırırken yüzde 3,4'lük bir birincil açık vermesi öngörülüyor.

ABD'nin yüzde 4,9, Kanada'nın yüzde 2,6 ve Japonya ile İngiltere'nin ise yaklaşık yüzde 1,2 oranında birincil açık vermesi bekleniyor.

Diğer ülkelerin ne kadar yol kat etmesi gerektiği ise tartışmalı. IMF'nin Finance & Development dergisinde mart ayında yazan ekonomist Zsolt Darvas, borçlarını istikrara kavuşturmak için Fransa'nın ve ABD'nin GSYH'nin yüzde 1,3'ü oranında, İngiltere'nin ise yüzde 1,8 oranında bir birincil fazla vermesi gerektiğini hesapladı.

Fransa için bu, bütçesini GSYH'nin dört puandan fazla iyileştirmesi anlamına geliyor. Darvas, Paris'in son 50 yılda bu seviyeye yalnızca altı kez ulaştığını kaydetti.

Açık olmak gerekirse yük hâlâ İtalya'nın omuzlarında daha ağır. IMF, ülkenin kamu borcunun bu yıl GSYH'nin yüzde 137,9'una ulaşmasını bekliyor. Bu oran, euro bölgesinde en yüksek seviye ve Yunanistan'ın yüzde 136'lık borcunun da üzerinde. Fransa'nın oranı ise yüzde 118,5.

Tahvil piyasaları fikrini çoktan değiştirdi

Yatırımcılar da HSBC'ye benzer bir sonuca varmış görünüyor.

Pazartesi günü saat 13:26 CET'de İtalya'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 4,43 iken, Fransa'nın eşdeğer OAT'sinin getirisi yüzde 4,93 düzeyindeydi.

Bu, Roma'nın on yıllık borçlanmayı Paris'ten yarım puan daha düşük faizle yaptığı anlamına geliyor. TradingView verilerine göre, fark cuma günü 50 baz puanda kapanarak en az 1999'dan bu yana İtalya lehine görülen en geniş seviyeye ulaştı.

Bu tersine dönüş hızlı gerçekleşti. 2025'in başında İtalya, Fransa'dan 34 baz puan daha yüksek faiz ödüyordu. İki getiri eğrisi 2025'in eylül ayında kesişti ve aradaki fark o tarihten bu yana büyümeye devam etti.

İtalya artık 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,35 olan İngiltere'den ve 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,12 olan ABD'den de daha ucuza borçlanıyor.

Euro bölgesinin kıstas ülkesi Almanya'ya karşı, BTP-Bund farkı 106 baz puan seviyesinde bulunuyor. Bu fark, yatırımcıların Alman borcu yerine İtalyan borcu tutmak için talep ettiği ek getiriyi ölçüyor. Fransa'nın eşdeğer farkı ise yılın başında 71 baz puan iken iki kattan fazla artarak 156 baz puana yükselmiş durumda.

İtalya bu yılki tahvil satış dalgasından bağışık kalmadı. Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarını, enflasyon beklentilerini ve Avrupa genelinde borçlanma maliyetlerini yukarı çekmesiyle, ülkenin farkı şubat ayı sonlarında yaklaşık 60 baz puan düzeyindeyken bugünkü seviyesine kadar genişledi.

Pantheon Macroeconomics'te görev yapan ekonomistler Claus Vistesen ve Melanie Debono, bu hareketin tersine döneceğini öngörüyor.

İkili, perşembe günü yayımladıkları notta, "BTP-Bund farkının gelecek yıl düşeceğini ve bu yılki genişlemesini fazlasıyla geri alacağını düşünüyoruz," dedi. "Şu anda 100 baz puanın biraz üzerinde olan farkın 2027 ortasına kadar 20 baz puana gerilemesini bekliyoruz."

Gerekçelerinin bir kısmı Fransa'ya dayanıyor. Ekonomistler, daha ciddi mali sorunlarının ve gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin belirsizliğin yatırımcıları İtalyan tahvillerine yöneltmeye devam edeceğini savunuyor.

Buna rağmen, görece daha ucuz borçlanma İtalya'nın borcunu ucuz hale getirmeyecek. Vistesen ve Debono, "Getiriler yüzde 3'ün biraz üzerinde, yüksek seviyelerde kalacak ve şimdilik İtalyan hükümetinin borçlanma maliyetlerini yüksek tutmayı sürdürecek," diye ekledi.

Seçim yılı bütçesi modeli sınavdan geçiriyor

İtalya için asıl büyük sınav ise bizzat Roma'dan gelebilir.

Giorgia Meloni hükümeti, yaklaşık 26 milyar euro büyüklüğündeki 2027 bütçesini 28 Ekim'de onayladı. Paket şu anda Parlamento'dan geçiyor.

Bütçenin büyük bölümü vergi indirimlerinden oluşuyor.

Yalnızca 2027 yılı için, yüzde 33'lük gelir vergisi dilimi, 50 bin eurodan 55 bin euroya kadar olan gelirleri kapsayacak şekilde genişletilecek.

Özel sektörde çalışan, 1997 sonrası doğmuş ve yıllık geliri 28 bin euroya kadar olan gençler, 2 bin 500 euroya kadar maaş artışları için sabit yüzde 1 vergi ödeyecek. Yenilenen iş sözleşmelerinden kaynaklanan zamlar ise geliri 33 bin euroya kadar olan çalışanlar için sabit yüzde 5 oranında vergilendirilecek.

Serbest meslek sahipleri için tek oranlı vergi rejiminde kalmaya izin veren ciro eşiği 85 bin eurodan 100 bin euroya yükseltilecek.

Motorlu taşıt vergisi, sahibi başına sigortalı gücü 80 kilovata kadar olan bir araç için kalıcı olarak kaldırılacak ve yıllık geliri 40 bin euroya kadar olan, iki veya daha fazla çocuğu bulunan annelere vergiden muaf ayda 100 euro ödenecek.

Pakete kısmen kaynak sağlamak için, bankalar ve sigorta şirketleri iki yıl boyunca kurumlar vergisinde 3 puanlık artışla karşı karşıya kalacak, enerji şirketleri için bölgesel iş vergisi yükseltilecek ve finansal işlemler üzerindeki vergi yüzde 0,8'e çıkarılarak ikiye katlanacak.

Kamu harcamalarını denetleyen İtalya Sayıştayı, 9 Kasım'da milletvekillerine, vergi indirimlerinin önemli bir bölümünün 2027 sonunda sona ereceğini ve finansmanın yaklaşık yüzde 70'inin yenilenmeyeceğini, böylece faturanın bir sonraki Parlamentoya kalacağını bildirdi.

Hükümetin ekim ayında yayımlanan kendi mali planı, bu yılki bütçe açığını GSYH'nin yüzde 2,9'u olarak öngörüyor. AB kuralları kapsamında izin verilen ek savunma ve enerji harcamaları eklendiğinde açığın 2027'de yüzde 3,4'e yükselmesini bekliyor.

Kamu borcunun ise gelecek yıl GSYH'nin yüzde 138,5'ine hafifçe yükselmesi öngörülüyor.

Sonucu kestirmesi zor bir seçim

Bütçe, İtalya'nın 2027 sonbaharına kadar yapılması gereken genel seçime doğru ilerlediği bir dönemde, Roma'da seçimin bahara çekilebileceğine dair söylentilerin arttığı ortamda gündeme geliyor.

La7 televizyonu için SWG tarafından yapılan ve 9 Kasım'da yayımlanan son anket, merkez sol muhalefeti yüzde 44,9'da, Meloni'nin merkez sağ ittifakını ise yüzde 44'te ölçtü; bu da hata payı içinde kalan bir fark.

Meloni'nin partisi Brothers of Italy yüzde 28,9 ile en büyük tek parti konumunu korurken, katılımcıların yüzde 29'u herhangi bir tercihte bulunmadığını söyledi.

Pantheon'un temel senaryosu, iktidar koalisyonunun seçimden galip çıkması. Kurum, bunu farkın 2027 boyunca dar kalmaya devam etmesi için ek bir neden olarak görüyor.

1992'de İtalya'nın kemer sıkmaktan başka seçeneği yoktu. Otuz dört yıl sonra, İtalya kendi kemerini gevşetmeye cezbedilirken G7'nin geri kalanına da aynısını yapmaları söyleniyor.

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Fransa yeniden daralmaya giriyor, Avrupa’nın büyümesi yavaşlıyor: Ne kadar kötüleşebilir?

Fransa'nın kamu borcu krizi: Tehlike ne kadar büyük?

Avrupa tahvil faizleri satış dalgası sonrası gevşiyor, ABD konut kredileri Trump döneminde zirvede