Almanya'da küçük bir işletme kurmak yaklaşık 4.000 saat bürokrasi gerektiriyor; bu, 500 sekiz saatlik iş gününe denk. Avrupa, Latin Amerika ve Karayipler'deki 27 ülke arasında en uzun süre ve yeni araştırmada birinci olan Fransa'dan 18 kat fazla.
Avrupa, Latin Amerika ve Karayipler'deki 27 ülke arasında küçük bir işletme açmanın en yavaş olduğu yer Almanya. Girişimcilerin bürokratik işlemleri tamamlamak için 3 bin 942 saate, yani neredeyse 500 sekiz saatlik mesai gününe ihtiyacı oluyor.
Bu süre, 2026 Bürokrasi Endeksi'nde listenin başında yer alan Fransa'dakinden neredeyse 18 kat daha uzun.
Miami'deki Florida International University bünyesindeki Adam Smith Center for Economic Freedom tarafından derlenen endeks, küçük bir şirketin yasal olarak faaliyete başlayabilmesi için şirketin tescil edilmesinden yerel izinlerin alınmasına kadar, onayların beklenmesi de dahil, tüm prosedürleri tamamlaması için gereken saatleri hesaplıyor.
Çalışma, 20'si Latin Amerika ve Karayipler'de, beşi AB'de olmak üzere toplam 27 ülkeyi kapsadığı için bu, AB geneline yönelik bir sıralama değil. AB'den Fransa, Almanya, İtalya, Portekiz ve İspanya, ayrıca İngiltere ile Ukrayna inceleniyor.
27 ülkenin genel ortalaması 1.638 saat; bu da sekiz saatlik çalışma üzerinden yaklaşık dokuz buçuk aylık mesaiye karşılık geliyor.
2020'de Florida eyaleti tarafından kurulan merkez, kendisini ekonomik özgürlüğü geliştirmeyi amaçlayan bağımsız ve partiler üstü bir düşünce kuruluşu olarak tanımlıyor.
Bu çalışmanın bu edisyonu, merhum yatırımcı Sir John Templeton tarafından kurulan bir hayır kurumu olan Templeton World Charity Foundation tarafından desteklendi. Almanya'ya ilişkin veriler ise serbest piyasa fikirlerini savunan Berlin Center for Individualist Thought ile birlikte toplandı.
Raporun başyazarı Sary Levy-Carciente, endeksi koordine eden ve merkezde kıdemli araştırmacı olarak görev yapan bir iktisatçı. Levy-Carciente Euronews'e konuştu.
Venezuela'dan daha yavaş
AB'nin en büyük ekonomisi Almanya, sıralamada son sırada yer alıyor. Çalışmada yer alan tüm Latin Amerika ve Karayip ülkelerinin, aralarında 2 bin 738 saatlik Venezuela ile ikinci en yavaş ülke olan 3 bin 853 saatlik Peru'nun bile gerisinde kalıyor.
Almanya'nın toplam süresi ortalamanın iki katından fazla.
Raporda kullanılan saat başına 31 dolar (28 euro) düzeyindeki Almanya ortalama ücreti esas alındığında, bu sürelerin maliyeti yaklaşık 122 bin dolar (110 bin 890 euro) ediyor. Ortalama ücretin saat başına 19 dolar (17 euro) olduğu Fransa'da ise bu tutar yaklaşık 4 bin 200 dolar (3 bin 817 euro).
Endeksin Euronews ile paylaşılan verilerine göre Almanya'daki sürenin yaklaşık 2 bin 400 saati belediye izinleri ve tescil işlemlerinden, yaklaşık bin 440 saati ise kimlik ve sicil adımlarından kaynaklanıyor.
Levy-Carciente, Euronews'e yaptığı değerlendirmede, "Almanya'nın bürokratik yükü karmaşık yerel gereklilikler nedeniyle sürecin başında yoğunlaşıyor," diyerek, "Yerel ticaret ofisleri, her biri farklı fiziki evrak ya da ardışık onaylar gerektiren çok sayıda bağımsız belediye birimiyle muhatap oluyor," ifadelerini kullandı.
Levy-Carciente, "Şirket belgeleri için zorunlu noter onayı ile yerel mahkemelerdeki elektronik işlem birikimlerinin birleşmesi, bekleme süresini ciddi biçimde uzatıyor," dedi.
Almanya için hesaplanan süre, ekonomideki payları dikkate alınarak ağırlıklandırılmış üç örnek işletmenin ortalamasına dayanıyor. Verilere göre domuz ve tahıl çiftliği ya da takım tezgahı üreticisi için, Almanya'nın çevre kirliliğiyle mücadele yasası uyarınca tam çevre izni alınması için gereken süre de dahil, 8 bin 633 saat gerekiyor. Bir otomobil bayisi ve tamirhanesi için ise 2 bin 56 saat lazım.
Bu bulgular, Şansölye Friedrich Merz hükümetinin ekonomiyi canlandırmak amacıyla bürokrasiyi azaltmaya çalıştığı bir döneme denk geliyor. Merz'in 2025'te imzalanan koalisyon anlaşması, şirketlerin 24 saat içinde kurulmasına imkân verecek dijital bir tek durak hizmet noktası oluşturulmasını taahhüt ediyordu.
Genç şirketler için lobi faaliyeti yürüten Alman Startup Derneği'nin (German Startup Association) işletmelerin ülkenin her yerinde 24 saat içinde tescil edilebilmesini talep eden çağrısına, haziran ayında 100'den fazla kurucu ve yönetici destek verdi.
Karşılaştırma için, endeksin zirvesindeki Fransa'da yalnızca 223 saat, yani yaklaşık 28 iş günü gerekiyor. İtalya 303 saatle ikinci, Portekiz ise Brezilya'nın hemen ardından 335 saatle dördüncü sırada yer alıyor. İspanya'nın ihtiyacı olan süre ise 707 saat; bu da komşu Portekiz'in süresinin iki katından fazla.
Bu dört ülkenin tamamı ve 603 saatlik süresiyle Ukrayna, ortalamanın oldukça altında. Buna karşılık İngiltere 1.873 saatle ortalamanın üzerinde yer alıyor.
Hızlı ülkelerin neyi doğru yaptığı sorulduğunda Levy-Carciente, belediye izinleri ve tescil için gereken sürelere dikkat çekti.
Aynı verilere göre bu adımlar Fransa'da yaklaşık bir saat, İtalya'da 24 saat sürerken Almanya'da yaklaşık 2 bin 400 saat alıyor.
Zenginlik meselesi değil
Rapor, bir iş kurmanın ne kadar sürdüğü ile bir ülkenin gelir düzeyi ya da kalkınmışlık seviyesi arasında bir bağ bulmuyor. Bunun yerine farkın, her hükümetin verimli bir kamu yönetimi yürütme konusundaki kararlılığından kaynaklandığına işaret ediyor.
27 ülke genelinde, şirketlerin faaliyet alanına özgü prosedürler ortalama 706 saat ile, yani toplam sürenin yüzde 43'üyle, en büyük engeli oluşturuyor. Bunları 515 saatle belediye izinleri izliyor.
Rapor, aşırı bürokrasinin girişimcileri şirket kurmaktan caydırdığı ve bazılarını kayıt dışı ekonomiye ittiği uyarısında bulunuyor. Ayrıca dijitalleşmenin tek başına yeterli olmadığını, kötü tasarlanmış sistemlerin verimsizliği "otomatikleştirme" riski taşıdığını vurguluyor.
Brüksel işleri hızlandırmaya çalışıyor.
Mart ayında Avrupa Komisyonu, girişimcilere bir şirketi tamamen çevrim içi olarak ve en fazla 100 euro karşılığında 48 saat içinde tescil ettirme olanağı verecek, isteğe bağlı yeni bir AB çapında şirket türü önerdi. Bu model, EU Inc olarak adlandırılıyor.